Voor José is het alle dagen kerst met haar indrukwekkende verzameling kerststallen
© Jan Stads/Pix4Profs
Het nummer ‘Why Couldn’t It Be Christmas Everyday’ van Bianca Ryan is de afgelopen weken weer vaak langsgekomen op de radio. En toegegeven: het idee is sympathiek. Bij Piet (70) en José (68) van der Westen uit Raamsdonk kan het daadwerkelijk.
De kerstdagen zijn voorbij. Volgende week begint het grote opruimen. Met terugkerende vragen, zoals: gaat de boom-met-kluit het dit jaar wél redden in de achtertuin, hoe pasten alle ballen ook alweer in de doos en waar laten we alle nieuw aangeschafte spullen op zolder?
José hoeft haar kerstcollectie niet lang te missen. Althans, het grootste deel ervan niet. Wanneer haar decoraties naar zolder verhuizen, verdwijnen alleen de boom en de ballen in een doos. Haar indrukwekkende verzameling kerststallen heeft boven een eigen expositieruimte. Voor haar is het alle dagen kerst, als ze dat zou willen.
Bij het naar beneden halen van alle kerstdecoraties heeft Piet dit jaar wat hulp gehad. Hij kijkt terug op een jaar waarin een bedrijfsongeval hem bijna zijn arm had gekost. Het is aan de inzet van een Vlaamse microchirurg te danken dat hij deze heeft kunnen behouden.
Overweldigende verzameling kerststallen
© Jan Stads/Pix4Profs
Het aantal kerststallen is overweldigend. Deze verzameling begon een jaar of tien geleden bij José. „Ik zag de verzameling bij een vriendin van de hondencursus uit Roelofarendsveen. Ik vond dat zo leuk, dat ik besloot een eigen verzameling te beginnen.’’
De eerste kerststal wordt toegeschreven aan Franciscus van Assisi, die in 1223 in het Italiaanse Greccio een levende uitbeelding van het kerstverhaal bedacht. In de middeleeuwen verspreidde dit gebruik zich door heel Europa: aanvankelijk vooral in kerken en kloosters. In Nederland werd de kerststal pas in de 19e eeuw algemeen bekend, vooral in katholieke gebieden, mede door een heropleving na de Reformatie. Piet en José geloven wel, zo vertelt Piet, maar ze zijn niet meer zo kerkelijk.
De oudste stal krijgt een ereplek
De stal met de ereplaats, onder de kerstboom, is tevens de oudste kerststal in huis. „Die is door mijn opa zelf gemaakt’’, vertelt Piet. „We hebben hem al sinds ons trouwen en volgend jaar vieren we ons vijftigjarig huwelijk. In de loop der jaren heb ik het dak eens moeten vervangen. De kerstgroep die erin staat, hebben we zelf gekocht. Oorspronkelijk zat er een eveneens door mijn opa gemaakte gefiguurzaagde groep bij.’’
© Jan Stads/Pix4Profs
De gekochte kerstgroep heeft de tand des tijds goed doorstaan. Eén herder heeft een gebroken hoed. Het aantal bezoekers bij de kribbe is in de loop der jaren alleen maar uitgebreid met een steeds groter wordende groep schaapjes. „Dat is iets van Piet’’, zegt José. „Die blijft hij maar bijkopen.’’
Groeiende collectie souvenirs
© Jan Stads/Pix4Profs
Ook de collectie kerststallen en -groepen groeit elk jaar gestaag. „Het liefst koop ik er kleintjes bij’’, zegt José. Dat is ongetwijfeld ingegeven door het gebrek aan ruimte voor grotere stallen. Nieuwe aanwinsten van dit jaar zijn ook souvenirs. José wijst op een stalletje met twee verdiepingen, waarbij het bovenste deel de tocht van de drie wijzen verbeeldt en ronddraait. „Die hebben we gekocht tijdens een bezoek aan Valkenburg’’, zegt ze. Ook tijdens eerdere reizen naar Lourdes kochten ze uitbreidingen voor de collectie.
In sommige gevallen maakt Piet de vakantieherinnering zelf, zoals de schelp waarop hij een kerstgroepje plaatste, met daarnaast een strandpaal met nummer 28. „Een verwijzing naar ons verblijf in Texel’’, zegt José.
Een van de kleinste stalletjes is ook van Piets hand: hij maakte Maria, Jozef en het kindje Jezus van pindadoppen. De meest recente aankoop komt van een kerstshow. Daar is wel wat aan aangepast. „Het lichtje dat erin zit, is erg fel’’, zegt José over het kerststalletje in schelpvorm. „Daarom heb ik er wat nagellak overheen gedaan. Dat maakt het licht wat zachter.’’
Stallen met een verhaal
© Jan Stads/Pix4Profs
De Zuid-Amerikaanse kerststalletjes in een van de vitrinekasten zijn géén vakantiesouvenirs. „Die hebben we gekocht van iemand uit Dongen-Vaart’’, zegt José. „Ze worden gemaakt in Peru en het geld dat hieraan wordt verdiend, gaat terug naar de mensen die ze maakten.’’
Op de eettafel liggen drie adventskalenders. Eén voor José, met elke dag een klein hondje achter de deurtjes. De tweede is voor de hondjes van José en Piet, die aftellend tot kerst elke dag een traktatie krijgen. De laatste is een puzzel-adventskalender met 24 puzzeldagen die samen één grote puzzel vormen. We bezoeken Piet en José een paar dagen voor kerst en Piet is bijna klaar met het cadeau dat hij van zijn dochter kreeg.
Een kersterfenis
© Jan Stads/Pix4Profs
Achter de eettafel staat een kerstdorp. „Een erfenis’’, vertelt Piet erbij. „Het was van een vriendin van José. Zij had een enorme collectie. Een deel ervan hebben we geschonken aan een verzorgingstehuis. Dit kerstdorp hebben we gehouden.’’
Aan de muur hebben de foto’s van de kleinkinderen tijdelijk plaatsgemaakt voor diamondpainting-werken met vrolijke kerstvoorstellingen. Ook de tuinkamer in de achtertuin is deze weken helemaal in stijl aangekleed. De kerstboom is al jaren in het rood getooid. „Dat vind ik de mooiste kerstkleur’’, zegt José.
Ergens in de komende week verhuizen alle stalletjes weer naar zolder. Dat wordt weer een hele puzzel. „Het is altijd weer even kijken hoe het past’’, zegt José. „Meestal zet Piet ze weg en daarna ga ik ze op de juiste plek zetten.’’
Bron: BDdeStem - Martijn Schraven 31 december 2025
Digitalisering en Wiki opmaak: Terry van Erp
