Nachtwachtzaal

Uit Wiki Raamsdonks Erfgoed

Nachtwachtzaal
De Nachtwachtzaal na de verbouwing in 2013
De Nachtwachtzaal na de verbouwing in 2013
Locatie
Plaats Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Adres Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Onderdeel van Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Buurpanden Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Coördinaten 52° 22′ NB, 4° 53′ OL
Hoogte boven zeespiegel Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Vernoemd naar Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Vervangt Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Vervangen door Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Status en tijdlijn
Status Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Huidig gebruik Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Bouw gereed 1885
Afgebroken Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Architectuur
Bouwstijl Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Materiaal Luafout in Module:Wikidata op regel 372: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Aantal verdiepingen Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Aantal liften Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Aantal kamers Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Bouwkundige informatie
Architect(en) Pierre Cuypers
Constructeur Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Aannemer Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Projectontwikkelaar Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Opdrachtgever Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Bouwkosten Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Erkenning
Monumentnummer Luafout in Module:Wikidata op regel 372: attempt to index field 'wikibase' (a nil value) Luafout in Module:Wikidata op regel 372: attempt to index field 'wikibase' (a nil value) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Prijzen Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
[Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value) Officiële website]
(Engels) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)/ Skyscraper Center-pagina
(Engels) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)/ Atlas Obscura-pagina
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Bestand:A.W. Weissman proposal alteration Rijksmuseum plan 1.jpg
Plattegrond van de zaal, noorden boven
Bestand:Waarom is de Nachtwacht belangrijker dan andere schilderijen (3 5).webm
Henk van Os over de geschiedenis van de Nachtwachtzaal

De Nachtwachtzaal is een tentoonstellingsruimte van het Rijksmuseum Amsterdam speciaal aangelegd voor het beroemde schilderij De Nachtwacht. De zaal maakt deel uit van het Rijksmuseumgebouw uit 1885 van architect Pierre Cuypers.

Indeling

De Nachtwachtzaal bevindt zich in de middenas van het gebouw boven de passage aan de kant van het Museumplein. Bezoekers doorlopen bij binnenkomst van het museum aan de noordkant na de trappen eerst de voorhal, vervolgens de eregalerij om tot slot bij de Nachtwacht uit te komen. Al vanaf de voorhal is het schilderij te zien. De Nachtwacht heeft hierdoor een prominente plaats in het gebouw.

De positie wordt al sinds de opening vergeleken met het hoofdaltaar in een kathedraal.[1] Oud-directeur Henk van Os ziet dat in een ontwikkeling waarin na de afscheiding van België, met de meesterkunstschilder Rubens, het overgebleven deel van Nederland behoefte had aan een verering van een schilder uit de Noordelijke Nederlanden.[2]

De zaal heeft vier marmeren zuilen waarop vergulde dakdragende vrouwenbeelden staan die licht en duisternis uitbeelden. Rondom bovenin staan de belangrijkste levensgebeurtenissen van Rembrandt beschreven. De zaal is aangelegd met bovenlicht voor de belichting dat toen nog afhankelijk was van daglicht.

Geschiedenis

De zaal kreeg direct na de opening kritiek over de zwakke noordelijke lichtinval. Het bovenlicht treedt binnen via een op het noorden gerichte lichtstraat in het schuine dak. Met gordijnen werd geprobeerd het licht te verbeteren. Ook het verbreden van de lichtstraat had niet het beoogde effect.[3] De kritiek zwol aan toen in 1898 de Nachtwacht voor een Rembrandttentoonstelling tijdelijk in het Stedelijk Museum werd geplaatst, waarbij het schilderij wel voldoende licht kreeg.

Vanwege de voortdurende kritiek op de lichtinval werd op aandringen van de Tweede Kamer bij koninklijk besluit van 24 april 1901 een speciale commissie opgericht voor de belichting van het schilderij.[4] Na experimenten met verschillende opstellingen en een proefgebouw werd besloten tot de aanleg van een speciale uitbouw. Deze Nachtwachtuitbouw verrees direct achter de Nachtwachtzaal, uitstekend aan de buitenkant boven de passage. Hier kreeg het schilderij geen bovenlicht maar zijlicht op dezelfde wijze hoe het schilderij eerder in het Trippenhuis werd tentoongesteld. De uitbouw werd in 1906 op de 300e geboortedag van Rembrandt door koningin-moeder Emma geopend.

Ook deze oplossing bleek echter niet te voldoen. In 1909 werd de stoffering en de betimmering uit deze nieuwe zaal verwijderd. In 1922 verhuisde de Nachtwacht weer terug naar de Nachtwachtzaal. Het schilderij kwam daar vanaf die tijd aan een zijwand te hangen. In 1934 werd de Nachtwachtzaal voorzien van een gleuf die uitkomt op de passage zodat in geval van nood het schilderij geevacueerd kan worden[5] Uiteindelijk in 1985 keerde het schilderij weer op de oorspronkelijke positie terug. Sinds een verbouwing in 2013 wordt de Nachtwachtzaal met speciale LED-verlichting belicht.[6]

Externe link

Zie de categorie [[commons:#mw-subcategories|]] van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.