Het dagelijks leven in de Latijnse school
De Latijnse school was vóór de 19e eeuw een in heel Europa wijdverbreid schooltype, dat leerlingen (uitsluitend jongens, afkomstig uit de hogere en middenklasse) voorbereidde op een religieus ambt of een studie aan een universiteit. Veelal was de school verbonden aan de kerk en in het begin vonden de lessen soms zelfs plaats in een kerk. Latijn was destijds de taal van de wetenschap en de colleges op universiteiten werden dan ook in die taal gegeven. Vrijwel iedere stad en een aantal grotere dorpen beschikten over een Latijnse school. Ook in Geertruidenberg stond ooit een Latijnse school, die rond 1700 was gevestigd in het Prinsenhof in de Koestraat.
In de middeleeuwen was het onderwijs in iedere stad in de Nederlanden voorhanden. Naast de aanwezige scholen voor lager onderwijs, bestond er ook een school als voorbereiding op een religieus bestaan of universitaire studie: de Latijnse school. In de 17e eeuw was er niet alleen in Nederland, maar in heel Europa in vrijwel iedere stad een Latijnse school.
Deze school was vooral een voorbereiding op een studie aan de universiteit, waar in het Latijn werd lesgegeven. Ook in Brabant waren er Latijnse scholen, niet alleen in steden als ’s-Hertogenbosch, Tilburg, Breda en Eindhoven, maar ook in alle belangrijke centrumplaatsen als Oirschot, Gemert, Hilvarenbeek, Sint-Oedenrode, Oisterwijk en Geertruidenberg.
Er werd niet alleen lesgegeven in Latijn, maar er was ook aandacht voor literatuur, zang en toneel. Toneel werd in die tijd gezien als spiegel van het dagelijks leven, waarin Nederland toneelschrijvers had die tot ver over de landsgrenzen bekend waren. Tijden veranderen en ook bij de Latijnse scholen trad na een lange periode van bloei het verval in.
Ook de Latijnse scholen in Brabant bleef dat lot niet bespaard.
Bron digitalisering en Wiki opmaak: Terry van Erp
- ↑ Op de gravure van Van Bleyswijck zien we de promotieplechtigheid in de Waalse Kerk. De kansel staat tegen de zuidmuur, aan de noordzijde is de kerk met een extra beuk uitgebouwd en ook onder het orgel zijn banken geplaatst. Bij de restauratie in de twintigste eeuw wordt de uitbouw verwijderd en de preekstoel verhuist naar de noordmuur. In het midden zitten de docenten en de ‘toezieners’ van de school, in de banken zit publiek en links vooraan staat een groepje leerlingen. De prent geeft niet alleen een inkijkje in de toenmalige kerk, maar ook in de mode van die tijd: alle mannen en zelfs de leerlingen dragen een pruik. Alleen al daaruit valt op te maken dat onderwijs aan de Latijnse School lang niet voor iedereen is weggelegd.
