Poortgebouw (Auschwitz)

Uit Wiki Raamsdonks Erfgoed

Versie door mw>ErikvanB op 11 nov 2024 om 10:05 (Wijziging van 145.140.16.58 (Overleg) teruggedraaid naar de laatste versie van Jan Arkesteijn)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)

Poortgebouw
Poortgebouw
Locatie
Plaats Auschwitz-Birkenau
Adres Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Coördinaten 50° 2′ NB, 19° 11′ OL
Onderdeel van Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Bijbehorend Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Hoogte boven zeespiegel Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Vernoemd naar Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Vervangt Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Vervangen door Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Buurpanden Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Status en tijdlijn
Status Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Gereed 1943
Opening Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Sluiting Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Afgebroken Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Huidig gebruik Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Huisvest Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Afmetingen
Hoogte tot top Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Vloeroppervlak Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Architectuur
Stijlperiode Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Bouwmateriaal Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Bestaat uit Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Bovengrondse etages Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Ondergrondse etages Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Aantal liften Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Aantal kamers of appartementen Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Kunstenaars Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Bouwkundige informatie
Architect(en) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Projectontwikkelaar(s) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Opdrachtgever(s) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Constructeur(s) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Aannemer(s) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Bouwkosten Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Beheerder Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Prijzen en erkenningen
Monumentstatus onderdeel werelderfgoed
Monumentnummer Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
Afbeeldingen
[[Bestand:Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)|270px|alt=Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)]]
Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
[[Bestand:Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)|270px|alt=Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)]]
Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)
[Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value) Website]
(Engels) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)/ Skyscraper Center-pagina
(Engels) Luafout in Module:Wd op regel 200: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)/ Atlas Obscura-pagina
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het poortgebouw is een gebouw dat toegang verleent tot het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau in Polen. Door de rol die het kamp had als plaats van massavernietiging in de Holocaust staat de poort ook bekend als de poort naar de hel en poort van de dood.

Beschrijving

Het in rode bakstenen opgetrokken gebouw op een lange rechthoekige plattegrond bestaat uit een poorttoren en symmetrisch aan de linker- en rechterzijde een vleugel met zadeldak. Het gebouw oogt zowel aan de kamp- als de buitenzijde gelijk met uitzondering van een extra poort in de zuidelijke vleugel. De wachttoren heeft een oppervlak van 6 bij 7,5 meter met ramen rondom en een piramidedak. Als een panopticum overziet de wachttoren het grote kampterrein.[1]

Door de getoogde poort onder de toren door loopt een normaalspoor dat met een boog aansluit op het landelijke spoornet. In het kamp vertakt de spoorlijn zich in drie evenwijdige aankomstsporen haaks op het poortgebouw. Recht tegenover het poortgebouw aan het einde van de spoorlijn bevinden zich crematorium II en III en het internationaal monument.

Geschiedenis

Oorspronkelijk had het gebouw in 1943 een poorttoren met een enkele vleugel. Later is een vleugel bijgebouwd waardoor het gebouw zijn symmetrische vorm kreeg. De spoorlijn is in mei 1944 aangelegd.

Icoon voor de Holocaust

Het gebouw werd een belangrijk icoon als symbool voor de Holocaust.[2] Tijdens de Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust vormt het gebouw, door een tent overkoepeld, het achtergronddecor van de herdenkingsplechtigheid.[3]

Foto van Stanislaw Mucha

Bestand:Auschwitz swavesey.jpg
Poortgebouw van Auschwitz II-Birkenau van binnenuit. (Stanisław Mucha, 1945)

Een foto gemaakt door de Poolse fotograaf Stanislaw Mucha in februari of maart 1945 na de bevrijding verscheen in verschillende boeken en films vanaf de jaren zestig toen de Holocaust bespreekbaar werd. De foto toont het gebouw vanuit het kamp met het gebouw in de volle breedte in beeld. De poort staat open met rails vanuit verschillende vertakkingen die naar de poort leidt. Vooraan ligt emaillen keukengerei. De omgeving is deels besneeuwd.

Voor veel kijkers lijkt het niet de uitgang maar juist de toegang tot het kamp weer te geven. Het effect wordt volgens diverse auteurs veroorzaakt doordat het verdwijnpunt in de poort ligt, waarnaar de sporen als vluchtlijnen naar toelopen als het einddoel van internationale treinen die via verschillende routes arriveren.[4] Doordat er een aanzuigende werking van de poort als verdwijnpunt uitgaat, lijkt een terugkeer onmogelijk.[5] Het beeld van de poort functioneert zodoende als een scheidslijn tussen het leven en de dood achter de poort. Ook de sneeuw en kilte draagt bij aan een dodelijke, mechanische sfeer.