Steenspil: verschil tussen versies

Uit Wiki Raamsdonks Erfgoed

k 1 versie geïmporteerd
 
k 1 versie geïmporteerd
 
(Een tussenliggende versie door een andere gebruiker niet weergegeven)
Regel 3: Regel 3:
[[Bestand:Molen De Hoop Garderen maalkoppel ontmanteld met pasmerk.jpg|thumb|Pasmerk op molensteen en steenspil tegenover elkaar]]
[[Bestand:Molen De Hoop Garderen maalkoppel ontmanteld met pasmerk.jpg|thumb|Pasmerk op molensteen en steenspil tegenover elkaar]]


De '''steenspil''', onder de grote rivieren '''staakijzer''' genoemd, is een onderdeel van een [[maalkoppel|koppel maalstenen]] en kan bestaan uit een doorlopende, ijzeren as, het staakijzer, met houten bekleding of uit hout met een tap- en klauwijzer. Bovenaan de steenspil zit het [[rondsel]], dat door het [[spoorwiel]] van de [[molen]] wordt aangedreven. De tap van de steenspil is met twee neuten gelagerd in de ijzerbalk. De neuten zijn meestal van [[pokhout]], maar ook komt het voor dat de drukneut van brons is. De spil zorgt ervoor dat de [[molensteen|loper]] (bovenste molensteen), die op de [[Rijn (molensteen)|rijn]] ligt, wordt rondgedraaid en drijft eveneens de schuddebak (toevoerapparaat voor het maalgoed) aan.
De '''steenspil''', zuidelijk van de grote rivieren '''staakijzer''' genoemd, is een onderdeel van een [[maalkoppel|koppel maalstenen]] en kan bestaan uit een doorlopende, ijzeren as, het staakijzer, met houten bekleding of uit hout met een tap- en klauwijzer. Bovenaan de steenspil zit het [[rondsel]], dat door het [[spoorwiel]] van de [[molen]] wordt aangedreven. De tap van de steenspil is met twee neuten gelagerd in de ijzerbalk. De neuten zijn meestal van [[pokhout]], maar ook komt het voor dat de drukneut van brons is. De spil zorgt ervoor dat de [[molensteen|loper]] (bovenste molensteen), die op de [[Rijn (molensteen)|rijn]] ligt, wordt rondgedraaid en drijft eveneens de schuddebak (toevoerapparaat voor het maalgoed) aan.


De steenspil met doorlopende ijzeren as bestaat uit:
De steenspil met doorlopende ijzeren as bestaat uit:
Regel 12: Regel 12:
*(vaak) klapspanen, twee of vier houten latjes voor het bewegen van de schuddebak, van waaruit het graan tussen de stenen, in het kropgat, geschud wordt.
*(vaak) klapspanen, twee of vier houten latjes voor het bewegen van de schuddebak, van waaruit het graan tussen de stenen, in het kropgat, geschud wordt.


{{Commonscat|Stone spindles in the Netherlands}}
{{Commonscat|Stone spindles}}
 
[[Categorie:Windmolen]]
[[Categorie:Windmolen]]
[[Categorie:Korenmolen]]
[[Categorie:Korenmolen]]

Huidige versie van 11 apr 2026 12:56

Maalkoppel. 1=steenrondsel, 2=kaar, 3=steenspil, 4=loper, 5=ligger, 6=steenzoldervloer, 7=gedeelte licht, 8=meelpijp
Bestand:Concordia molen steenspillen 20 november 2007.jpg
Houten steenspil met een tap- en klauwijzer
Pasmerk op molensteen en steenspil tegenover elkaar

De steenspil, zuidelijk van de grote rivieren staakijzer genoemd, is een onderdeel van een koppel maalstenen en kan bestaan uit een doorlopende, ijzeren as, het staakijzer, met houten bekleding of uit hout met een tap- en klauwijzer. Bovenaan de steenspil zit het rondsel, dat door het spoorwiel van de molen wordt aangedreven. De tap van de steenspil is met twee neuten gelagerd in de ijzerbalk. De neuten zijn meestal van pokhout, maar ook komt het voor dat de drukneut van brons is. De spil zorgt ervoor dat de loper (bovenste molensteen), die op de rijn ligt, wordt rondgedraaid en drijft eveneens de schuddebak (toevoerapparaat voor het maalgoed) aan.

De steenspil met doorlopende ijzeren as bestaat uit:

  • het tapeinde
  • hout met ijzeren banden
  • het staak- of klauwijzer
  • de klauw, die in de rijn grijpt
  • (vaak) klapspanen, twee of vier houten latjes voor het bewegen van de schuddebak, van waaruit het graan tussen de stenen, in het kropgat, geschud wordt.
Zie de categorie [[commons:#mw-subcategories|]] van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.