Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-06-29T06:59:07Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox persoon
| naam = Waltger van Teisterbant
| afbeelding = Graaf Waldger van Teisterbant, Nicolaes de Kemp.jpg
| onderschrift = Tekening van Graaf Waltger, toegeschreven aan [[Nicolaes de Kemp]]
| volledigenaam = Walgerus van [[Aquitanië]]; bekender als Graaf Waltger van Teisterbant
| geboortenaam =
| bijnaam =
| geboorteplaats =
| geboortedatum = 870
| sterfplaats =
| sterfdatum = 936
| nationaliteit =
| land =
| beroep = Graaf van Teisterbant
| bekendvan =
| religie =
| politiek =
| zieook =
| website =
| handtekening =
| portaal =
}}
Graaf '''Walgerus''' (Waltger of Waldger) ([[870]] - vermoedelijk [[936]])<ref>{{Citeer web|url=https://www.thepeerage.com/p60498.htm#i604980|titel=Waldger von Friesland Graaf in Teisterbant|werk=The peerage.com|bezochtdatum=4 november 2021}}</ref> was in het begin van de tiende eeuw [[gouwgraaf|graaf]] van [[Teisterbant]]. Hij is waarschijnlijk tussen 898 en 914 zijn vader opgevolgd.<ref>{{Aut|K. Nieuwenhuijsen}} (2016), ''Strijd om West-Frisia. De ontstaansgeschiedenis van het graafschap Holland: 900-1100'', Omniboek, Utrecht, p. 202-203.</ref>

== Geschiedenis ==
Waltger was een zoon van graaf [[Gerulf I]] van [[West-Frisia]] (overleden tussen 898 en 914) en een broer van [[Dirk I (graaf)|Dirk I]] van West-Frisia.<ref name="NNBW">[http://www.inghist.nl/retroboeken/nnbw/#source=6&page=662 Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek (NNBW) deel 6, pag. 1309]: ''Waldger of Waltgar, graaf in de gouwen Lake et Isla, Niftarlake, de Vechtstreek en Teisterbant''</ref> Gerulf wordt gezien als de stamvader van de [[Huis van Holland|Graven van Holland]], de zogenaamde [[Gerulfingen]].<ref name="Alberts">{{aut|Alberts J.}} (1978), ''Van heerlijkheid tot landsheerlijkheid'', p. 41</ref> Waltger was getrouwd met Alberade von Kleve, de dochter van graaf Boudewijn van Teisterbant en weduwe van [[Reinier I van Henegouwen|graaf Reinier van de Maasgouw]] (overleden eind 915).<ref>{{aut|Van Vliet K.}}, ''In kringen van de kanunniken, Munster en de kapittels in het bisdom Utrecht 695-1227'', 2002, p. 153, 160-163.</ref> Hij had een zoon Radboud of Radbod.

Na de dood van zijn vader erfde hij een aantal leengoederen bestaande uit de [[Gouw (Germaans)|gouwen]] of [[graaf (titel)|graafschappen]] [[Nifterlake]] (Utrecht), [[IJssel]] en [[Lek (rivier)|Lek]] en [[Teisterbant]] (van [[Vlaardingen]] tot [[Tiel]]). Tiel was de belangrijkste stad hiervan. Deze gebieden had zijn vader verworven na de dood van [[Godfried de Noorman|Godfried de Zeekoning]].<ref>{{Aut|K. Nieuwenhuijsen}} (2016), ''Strijd om West-Frisia. De ontstaansgeschiedenis van het graafschap Holland: 900-1100'', Omniboek, Utrecht, p. 22.</ref>

Door het [[Verdrag van Ribemont (880)|Verdrag van Ribemont]] in 880 werd het huidige Nederlandse gebied ([[Hertogdom Lotharingen|Lotharingen]]) een hertogdom van het [[Oost-Frankische Rijk]]. Omdat ook de koning van het [[West-Francië|West-Frankische Rijk]] er aanspraak op bleef maken, moest graaf Waltger voortdurend tussen de beide vorsten manoeuvreren om macht te verwerven.<ref name="Smit"/> Hij probeerde in het [[rivierengebied]] een eigen graafschap te creëren rondom de opkomende handelsplaats Tiel. Dit leidde tot spanningen met [[Everhard Saxo]], graaf van [[Hamaland]], die vermoedelijk militair opperbevelhebber was van het Midden-Nederlandse [[rivierengebied]]. Uiteindelijk werd Everhard in 898 tijdens een jachtpartij door Waltger vermoord.<ref name="Alberts" /><ref>{{aut|Van Vliet K.}}, ''In kringen van de kanunniken, Munster en de kapittels in het bisdom Utrecht 695-1227'', 2002, p. 150</ref> Er is gesuggereerd dat dit een wraakactie was voor de moord door Everhard Saxo op Godfried de Zeekoning, maar dat is vergezocht.<ref>[https://www.academia.edu/5108831/Gelderse_adel_druk_2 Gelderse adel druk 2 ''Adel en ridderschap in Gelderland'' p. 15]</ref><ref>{{aut|Van Winter J.M.}}, ''Ansfried en Dirk, twee namen uit de Nederlandse geschiedenis van de 10e en 11e eeuw'' p. 69</ref><ref>{{Aut|K. Nieuwenhuijsen}} (2009), De afstamming van de Hollandse graven, ''De Nederlandsche Leeuw'' 126-2, 29 - 39, digitale versie: [http://www.keesn.nl/graven/ ''www.keesn.nl/graven''.]</ref> In 939 was Waltger betrokken bij de veldslag tegen [[Keizer Otto I de Grote]].<ref name="Smit">{{aut|Smit E.}} ''Waltger, graaf van Teisterbant''. In: Biografisch Woordenboek van Tiel, deel 6, Vereniging Oudheidkamer voor Tiel en Omstreken, Tiel, 2013, p. 137-140.</ref>

[[Bestand:Walburg-plaquette-01.jpg|thumb|Plaquette nabij de vroegere Sint-Walburgkerk te Tiel|links]]
Waltger had nauwe banden met bisschop [[Radboud van Utrecht]]<ref name="henstra p67">{{aut|Henstra D.J.}} ''Friese graafschappen tussen Zwin en Wezer'', p. 67.</ref><ref>{{aut|Van der Tuuk L.}} ''Gingen de Utrechtse bisschoppen Hunger, Odilbald en Radbod vanwege de Noormannen in ballingschap?'' in Jaarboek Oud-Utrecht 2003 p.57</ref> en stichtte in of kort na het jaar 916 in Tiel het klooster en de kerk van [[Walburga|Sint-Walburg]].<ref>{{Aut|K. Nieuwenhuijsen}} (2016), ''Strijd om West-Frisia. De ontstaansgeschiedenis van het graafschap Holland: 900-1100'', Omniboek, Utrecht, p. 201-202.</ref> De [[Lijst van Rooms-Duitse koningen en keizers|Duitse koning]] kon over de kerk beschikken ten gunste van de bisschopszetel in Utrecht.<ref>Bijdragen en mededelingen Gelre 1954, deel LIV. S. Gouda Quint - D. Brouwer en zoon, Arnhem, p. 87-88</ref> In 950 kwamen kerk en klooster in het bezit van de bisschop van Utrecht en werd het Sint-Walburgcomplex een belangrijk kerkelijk centrum. Toen er zelfs wonderen werden toegeschreven aan de H. Walburga, werd Tiel ook een [[bedevaart]]plaats.<ref>[https://web.archive.org/web/20160419182041/https://mijngelderland.nl/inhoud/educatie/tiel/monnikken-en-ridders-in-tiel Mijn Gelderland: ''Monnikken en Ridders in Tiel''], gearchiveerd.</ref> Bisschop [[Adelbold II]] heeft rond het jaar 1000 de Sint-Walburgkerk hersteld.

== Vernoeming ==
De Tielse [[Hertogenwijk]] heeft een Graaf Waltgerlaan.

{{Appendix|2=
* Voor dit artikel is gebruikgemaakt van de artikelen over [[Everhard Saxo]] en [[Gerulf]].
{{References}}
}}

[[Categorie:Huis Holland]]
[[Categorie:Geschiedenis van Tiel]]

Waltger - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd