https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Vesting_%28verdedigingswerk%29Vesting (verdedigingswerk) - Bewerkingsoverzicht2026-06-18T02:51:51ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Vesting_(verdedigingswerk)&diff=129047&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "{{Commonscat}}" door "<br><br>
Digitalisering en Wiki opmaak: Terry van Erp
<br>"2024-07-30T18:42:20Z<p>Tekst vervangen - "{{Commonscat}}" door "<br><br> Digitalisering en Wiki opmaak: <a href="/index.php?title=Terry_van_Erp" title="Terry van Erp">Terry van Erp</a> <br>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:PettelaarseSchansvanboven.jpg|thumb|Reconstructie van de [[Pettelaarse Schans]] aan de zuidzijde van [['s-Hertogenbosch]]]]<br />
[[Bestand:Naarden kl Bijgewerkt.jpg|thumb|Vestingstad [[Naarden]]]]<br />
<br />
[[Bestand:Zuiderfrontier.png|thumb|De verdedigingslinie "Zuiderfrontier" met vestingsteden in Zeeland, Noord-Brabant en Gelderland]]<br />
<br />
[[Bestand:Luchtfoto_bourtange.jpg|thumb|Vestingsstad [[Bourtange]] in Groningen]]<br />
Een '''vesting''', ook wel [[fortificatie]], '''vest''', '''veste''',<ref name="vanDale">{{aut|prof.dr.G.Geerts}} en {{aut|dr.H.Heestermans}} met medewerking van {{aut|dr. C.Kruyskamp}}. [[Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal]], 11de uitgave, 1984, Utrecht/Antwerpen</ref> '''versterking''' of '''verdedigingswerk''' genoemd, is een middel om een stad, een kasteel of zelfs een land te verdedigen tegen vijandelijke invallen. Onderscheiden worden [[Fort (vesting)|forten]], [[Kasteel|kastelen]] en vestingsteden. Met een vesting wordt vaak een [[vestingstad]] bedoeld. De wetenschap die zich bezighoudt met vestingen wordt "vestingbouwkunde" genoemd. In tegenstelling met fort woonden in een vesting niet alleen militairen maar ook burgers.<br />
<br />
== Definitie ==<br />
Een vesting kan veel vormen hebben, doordat de krijgskunde in de loop van de eeuwen sterk veranderd is. Wat onder een vesting verstaan wordt, kan variëren van een [[stadswal]] met stenen muren en [[Toren (bouwwerk)|torens]], een omwalling van aarde met [[Bastion (hoofdbetekenis)|bastion]]s en [[ravelijn]]en tot zelfs een complex van betonnen [[Bunker (verdedigingswerk)|bunkers]] en tankgrachten.<br />
<br />
Is een stad voorzien van verdedigingswerken, dan is het nog geen vesting of vestingstad, enkel steden die op een strategisch belangrijk punt lagen en belangrijk waren voor de landsverdediging, kan men als echte vestingstad beschouwen. Het zijn ook deze steden waarbij de vestingwallen steeds werden gemoderniseerd en onderhouden, en waarvan in sommige gevallen nu nog de imposante verdedigingswerken te zien zijn. Veel andere versterkte steden hadden wel verdedigingswerken, maar deze fungeerden enkel ter verdediging van de eigen stad en dan vooral tegen roversbenden en ander gespuis. Zij konden zich maar zeer zelden verdedigen tegen georganiseerde legers. De wallen van deze steden bestonden niet zelden enkel uit de oude middeleeuwse muren, eventueel aangeaard. Denk hierbij aan steden als [[Vianen (Utrecht)|Vianen]], [[Brielle]], [[Lier (België)|Lier]], [[Leerdam]] of [[Culemborg]].<br />
<br />
Een voorbeeld van een stad die in beide categorieën past, is [[Sittard]]. Deze stad was lange tijd een belangrijke en imposante vesting. Na door de Fransen in de [[17e eeuw]] te zijn veroverd en nagenoeg verwoest, werd de stad gedwongen haar vestingwerken af te breken. Wel bleef de oude middeleeuwse muur grotendeels staan om de stad te kunnen verdedigen tegen muitende troepen en roversbenden. Grote delen van deze muur zijn nu nog te zien.<br />
<br />
Hetzelfde geldt voor kastelen. Kastelen die een rol bleven vervullen in de landsverdediging, bijvoorbeeld als ''[[reduit]]'' van een fort, en die een strikt militaire rol vervulden, waren vestingen (bijvoorbeeld het [[Muiderslot]] en [[Slot Loevestein]]). Een kasteel dat een residentiële functie had en enkel verdedigingswerken had ter bescherming van de inwonenden, was geen vesting (bijvoorbeeld [[Kasteel Duurstede]], [[Kasteel Hoensbroek]] en [[Kasteel Doorwerth]]).<br />
<br />
== Vestingbouw ==<br />
Net als andere takken van wetenschap en techniek, is er een [[Lijst van vaktermen in de vestingbouwkunde|eigen terminologie voor de vestingbouw]].<br />
<br />
Een bekende vestingbouwer was [[Sébastien Le Prestre de Vauban|de Vauban]] 1633-1707, die onder [[Lodewijk XIV van Frankrijk|Lodewijk XIV]] in [[Frankrijk]] een groot aantal vestingen bouwde en steden ombouwde tot vestingstad.<br />
<br />
Nederlandse en Belgische vestingbouwers waren:<br />
* [[Hans Vredeman de Vries]] 1526 - 1609<br />
* [[Adriaen Anthonisz]] 1541 - 1620<br />
* [[Simon Stevin]] 1548 - 1620<br />
* [[Johan van Valckenburgh]] ± 1575 - 1625<br />
* [[Henrick Ruse]] 1624 - 1679<br />
* [[Menno van Coehoorn]] 1641 - 1704<br />
* [[Johannes Teiler]] 1648 - ca. 1709<br />
* [[Henri Alexis Brialmont]] 1820 - 1903<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Oud-Nederlands vestingstelsel]]<br />
* [[Lijst van verdedigingslinies]]<br />
* [[Vestingstad]]<br />
<br />
== Externe links ==<br />
* [http://www.simonstevin.org/ Simon Stevin Vlaams Vestingbouwkundig Centrum vzw]<br />
<br />
{{References}}<br />
<br><br><br />
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]<br />
<br><br />
{{Navigatie vaktermen vestingbouwkunde}}<br />
<br />
[[Categorie:Vestingbouw| ]]</div>Colani