https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Valhek 2026-04-05T15:55:38Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.43.6 https://wikitest.nl/index.php?title=Valhek&diff=79469&oldid=prev 2024-03-29T14:33:21Z

<p>1 versie geïmporteerd</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Image:Porte.Narbonnaise.Carcassonne.2.png|thumb|right|Tegengewichten voor het bewegen van een valhek]]<br /> <br /> Een &#039;&#039;&#039;valhek&#039;&#039;&#039; is een hekwerk dat in de [[late oudheid]] en [[middeleeuwen]] werd gebruikt ter afsluiting van poorten van stadsmuren en kastelen. Een valhek wordt ook wel &#039;&#039;&#039;egge&#039;&#039;&#039;, &#039;&#039;&#039;reke&#039;&#039;&#039; of &#039;&#039;&#039;orgel&#039;&#039;&#039; genoemd.&lt;ref name=&quot;Morreau&quot;&gt;{{aut|L.J. Morreau}} (1979): &#039;&#039;Bolwerk der Nederlanden&#039;&#039;, pp. 337-338: &#039;Orgel&#039;, &#039;Orgelhuisje&#039; en &#039;Valhek&#039;. Van Gorcum, Assen. {{ISBN|90-232-1698-9}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> Een valhek bestond uit een rasterwerk van [[hout]] of [[IJzer (element)|ijzer]]. Houten valhekken waren vaak verstevigd met ijzerbeslag. Het hek werd in verticale gleuven in het poortgebouw bevestigd en kon worden neergelaten of opgehaald met behulp van kettingen of touwen, die om een windas waren bevestigd. In geval van nood kon men het zware hek eenvoudig naar beneden laten vallen, vandaar de naam valhek. [[Katrol]]len, [[lier (werktuig)|lieren]] en tegengewichten zorgden ervoor dat een valhek effectief kon worden bediend door de verdedigers. Soms bevond zich het mechanisme van het valhek in een orgelhuisje, een houten of stenen aanbouwsel boven de poortdoorgang.&lt;ref name=&quot;Morreau&quot;/&gt;<br /> <br /> Poorten werden op verschillende manieren verdedigd: vanaf de muren en vanuit torens aan beide zijden van de poort, door [[valbrug]]gen, [[ophaalbrug]]gen of verwijderbare bruggen en door poortdeuren. Valhekken fungeerden als laatste verdedigingsmiddel. Vaak werden twee valhekken gebruikt. Door eerst het valhek aan de binnenzijde van de poortdoorgang neer te laten en daarna het valhek aan de buitenzijde, werden aanvallers ingesloten. Vervolgens konden ze door openingen in het plafond worden bestookt.<br /> <br /> == Zie ook ==<br /> *[[Lijst van vaktermen in de vestingbouwkunde]]<br /> <br /> &lt;gallery&gt;<br /> Bestand:Fallgitter.jpg|Houten valhek (binnenzijde) van het kasteel van [[Harburg (Zwaben)|Harburg]], [[Duitsland]]<br /> Bestand:Stirling Castle portcullis dsc06571.jpg| IJzeren valhek van [[Stirling Castle]], [[Schotland]]<br /> Bestand:Palazzo_Comunale03.jpg| Valhek van Palazzo d&#039;Accursio, het stadhuis van [[Bologna (stad)|Bologna]], [[Italië]]<br /> Bestand:Peterstor 3.jpg| Dubbel valhek van de vesting Petersberg in [[Erfurt]], Duitsland<br /> &lt;/gallery&gt;<br /> <br /> {{Appendix}}<br /> {{Navigatie vaktermen vestingbouwkunde}}<br /> <br /> [[Categorie:Vestingbouw]]</div>

Colani