https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=TongewelfTongewelf - Bewerkingsoverzicht2026-06-16T05:58:14ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Tongewelf&diff=80059&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-03-29T17:13:51Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>Een '''tongewelf''' is een type [[gewelf]] dat vooral voorkwam in de [[Romaanse architectuur|Romaanse]] bouwkunst.<br />
<br />
==Omschrijving==<br />
[[Bestand:Tunnvalv.png|150px|thumb|Tekening die enkele evenwijdige doorsneden toont van een '''tongewelf''']]<br />
[[Bestand:St. Johann Herpf (11).jpg|150px|thumb|Tongewelf in de St. Johannkerk in het Duitse [[Herpf]]]]<br />
Een tongewelf is een type gewelf dat over de gehele lengte dezelfde vorm heeft en waarvan de dwarsdoorsnede een [[rondboog|halve cirkel]] vormt, zodat het gewelf een halve cilinder vormt. Ook zijn varianten bekend waarbij de boog een [[ellipsboog|ellips-]], [[korfboog|korf-]], [[paraboolboog|parabool-]] of [[spitsboog]] ([[spitstongewelf]]) vormt. Tongewelven in strikte zin zijn gemetseld, maar ook houten en gepleisterde overkappingen met dezelfde vorm worden wel tongewelven genoemd.<br />
<br />
Het gemetselde gewelf werd veel toegepast in de [[romaanse architectuur|romaanse]] bouwstijl. Het ontstaat door de muren in een boogvorm op te [[metselen]], zodat de kruin van het gewelf uit één rechte lijn bestaat.<br />
<br />
Het tongewelf is het eenvoudigste gewelftype. Het heeft een grote draagkracht maar een grote zijdelingse druk op de muurdelen. Deze moeten hierdoor zeer dik zijn en kunnen slechts kleine raamopeningen bevatten. Door de grote belasting kunnen scheuren optreden evenwijdig aan de as; om de schade te beperken werden soms [[gordelboog|gordelbogen]] toegepast. Bij veel romaanse bouwwerken werden de tongewelven later vervangen door de sterkere [[kruisgewelf|kruisgewelven]] en [[kruisribgewelf|kruisribgewelven]]. Houten tongewelven, die door hun geringe gewicht de constructie niet noemenswaardig belasten, werden op grote schaal toegepast in de late [[gotiek (bouwkunst)|gotiek]], het [[classicisme]] en de [[barokke architectuur|barok]].<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[rondboog]]<br />
* [[tamboerijngewelf]]<br />
* [[kruisgewelf]]<br />
<br />
== Externe link ==<br />
* Architectenweb, [http://www.architectenweb.nl/aweb/archipedia/archipedia.asp?id=1729 Tongewelf]<br />
<br />
{{Commonscat|Barrel vaults}}<br />
{{Navigatie onderdelen kruiskerk}}<br />
<br />
[[Categorie:Gewelf]]</div>Colani