https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=TiengebodenbordTiengebodenbord - Bewerkingsoverzicht2026-06-17T23:37:27ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Tiengebodenbord&diff=150963&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2024-11-21T01:52:10Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:2010-09-11 om oij mauritius silvolde 14.jpg|right|thumb|275px|Tiengebodenbord in de kerk van Silvolde]]<br />
Een '''tiengebodenbord''' of '''wetsbord''' is een houten bord dat in een aantal [[Nederlandse Hervormde Kerk|Hervormde]] kerkgebouwen voor komt. Dergelijke borden, maar ook die met andere teksten, kunnen gezien worden als het protestantse antwoord op de rooms-katholieke [[heiligenbeeld]]en en [[Crucifix|kruisen]].<ref>{{citeer web |url=http://www.oudeofpelgrimvaderskerk.nl/open-kerk/rondleiding-kerk/ |titel=Rondleiding kerk |auteur= |uitgever=Oude of Pelgrimvaderskerk |datum= |bezochtdatum=1 februari 2020}}</ref> In een aantal [[synagoge]]n staat een vergelijkbaar bord, dan gaat het om de twee stenen tafelen.<br />
<br />
In 2014 waren er circa 135 tiengebodenborden in Nederland.<ref name="Steensma">{{Citeer boek | achternaam =Steensma | voornaam =Regnerus | auteurlink = | medeauteurs = | datum =2014 | titel =Protestantse kerken {{!}} hun pracht en kracht | uitgever =[[Rijksdienst voor de Monumentenzorg]] | plaats =[[Gorredijk]] | ISBN =9789056152949 | NUR = | pagina's =p. 165-172 | taal = | URL = | bezochtdatum = }}</ref> De tekst op de borden is meestal niet goed leesbaar, onder andere doordat ze vaak hoog geplaatst zijn. De leesbaarheid ook niet van belang, de kerkgangers wisten vroeger al wat de afbeelding betekent en de tekst werd in de preken doorgaans wel door de voorganger opgelezen.<br />
<br />
Op het tiengebodenbord staan de [[tien geboden]] gekalligrafeerd. In de decennia na de [[Reformatie]] wordt een aantal borden gemaakt waarop [[Mozes]] al dan niet met zijn broer [[Aäron]] staat afgebeeld.<ref name="Steensma"/> In de loop van de 17e eeuw komen afbeeldingen met hen steeds minder voor. Soms zijn de borden voorzien van teksten uit de [[Statenbijbel]]. Een enkel bord is niet van hout, maar betreft het een muurschildering, een onderdeel van een deuromlijsting of zelfs een schildering op een of meerdere pilaren. In de [[Oostkerk (Middelburg)|Oostkerk]] in Middelburg is een schildering met gebeeldhouwde omlijsting boven de hoofdingang van de kerk geplaatst. In de [[Pauluskerk (Oudkerk)|Pauluskerk]] in Oudkerk staat er boven de twee tafelen een schildering van Mozes. Een dergelijke toevoeging komt ook vaker voor.<ref name="digibron">{{citeer web |url=https://www.digibron.nl/search/detail/012ea4b48c2ae6627403402f/het-tien-gebodenbord-in-protestantse-kerken |titel=Het "Tien Gebodenbord" in protestantse kerken |auteur=Onbekend |uitgever=Reformatorisch Dagblad |datum=-8 juli 1975 |bezochtdatum=29 januari 2020}}</ref><br />
<br />
De rooms-katholieke kerk gebruikt ook drieluiken met daarop afbeeldingen van heiligen en andere Bijbelse voorstellingen. Een protestantse kopie daarvan was ook een drieluik zoals in de hervormde kerk in [[Poortugaal]].<br />
<br />
Naast teksten van de tien geboden, staan er soms ook (delen van) het [[Credo (mis)|Credo]] en het [[Onzevader]] op panelen.<br />
<br />
== Aseret hadibrot ==<br />
In synagogen staat een dergelijk bord bij de [[Ark van het Verbond|Heilige Ark]], tegenover de [[Godslamp]].<ref name="digibron"/> Het betreft nu niet een tiengebodenbord, maar een ''loeach'' of ''aseret hadibrot''. In het jodendom wordt echter niet gesproken van de tien geboden, maar van de tien woorden.<ref>{{citeer web<br />
|url=http://www.synagogeborculo.nl/verhalen/tien%20geboden.htm<br />
|titel=Het tien geboden bord in de Borculose synagoge<br />
|uitgever=Educatief en Joods Cultureel Centrum Synagoge Borculo<br />
|datum=<br />
|bezochtdatum=2 februari 2020<br />
|dodeurl=ja<br />
}}</ref> Bij de christelijke borden staan de tien geboden volledig beschreven, maar verschilt de indeling wel per [[Kerkgenootschap|denominatie]], maar bij de joodse geboden staan er per gebod alleen de eerste twee woorden.<br />
<br />
== Fotogalerij ==<br />
<gallery><br />
Bestand:Interieur, overzicht naar de entree - Middelburg - 20279472 - RCE.jpg|Oostkerk, Middelburg, tiengebodenbord is boven de entree geplaatst<br />
Bestand:Aldtsjerk, Paulustsjerke, Meckema fan Aylvabank mei dêrboppe de Wet fan de Heare.jpg|Pauluskerk te Oudorp, het tiengebodenbord is hier onderdeel van de [[herenbank]] van de familie Meckema van Aylva<br />
Bestand:Tiengeboden bord - Poortugaal - 20182820 - RCE.jpg|Drieluik in de hervormde kerk van Poortugaal<br />
Bestand:Kansel met doophek - Bleiswijk - 20035423 - RCE.jpg|Tiengebodenbord in het [[koorhek]] van de hervormde kerk in [[Bleiswijk]]<br />
</gallery><br />
<br />
{{Commonscat|Decalogue boards}}<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
[[Categorie:Protestantisme]]<br />
[[Categorie:Jodendom]]<br />
[[Categorie:Onderdeel van een kerkgebouw]]</div>Colani