https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=TankkazematTankkazemat - Bewerkingsoverzicht2026-04-18T10:17:08ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Tankkazemat&diff=151093&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2024-11-21T01:57:53Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:IJssellinie Olst Ingegraven Sherman Ram tank hoek Rijksstraatweg - Kletterstraat.jpg|thumb|[[Sherman Firefly]] bij de IJssellinie.]][[Bestand:IJssellinie encased tank.jpg|thumb|Ingebetonneerde [[Ram (tank)|RAM]] tank met mitrailleur.]]<br />
[[Bestand:Geschutskoepel van een Sherman tank in het Kazemattenmuseum.jpg|thumb|Geschutskoepel van een Sherman tank in het [[Kazemattenmuseum]] aan de [[Afsluitdijk]].]]<br />
Een '''tankkazemat''' is een speciale [[kazemat]] waarbij een [[Tank (voertuig)|tank]] of ander gevechtsvoertuig wordt ingebetonneerd en als vast verdedigingswerk dient. In Nederland zijn tankkazematten veelvuldig gebruikt bij de verdediging van de [[stuw]]en van de [[IJssellinie]]. <br />
<br />
== Nederlandse tankkazematten ==<br />
Na het einde van de [[Tweede Wereldoorlog]] beschikte Nederland over een grote hoeveelheden militair materiaal dat door de [[Geallieerden (Tweede Wereldoorlog)|geallieerden]] na de bevrijding in grote dumps was achtergelaten.<ref name="DS"/> Veel van dit materieel verkeerde in slechte staat, maar de koepels en [[kanon (geschut)|kanonnen]] waren nog bruikbaar. Voor de bouw en verdediging van de IJssellinie was weinig geld en tijd beschikbaar. Om de diverse werken te verdedigen, in verband met de [[Koude Oorlog]]sfeer van die tijd, plaatste het leger de tanks op tactische locaties en goten ze deze in [[beton]].<br />
<br />
De tank werd zo ver ingegraven dat alleen de [[geschutskoepel]] boven het [[maaiveld]] uitstak.<ref name="DS">Drijvende stuwen, een geschiedenis van de IJssellinie, Walburg Pers, 1998, p.146-147</ref> Het beton omsloot de hele tank, maar de koepel bleef dus vrij. De motor en het aandrijvingsmechanisme van de tank werden verwijderd. De tank kon toch nergens meer naar toe en aan reserveonderdelen was altijd gebrek. De motorruimte werd gereserveerd voor de bemanning en was ook de toegang tot de geschutskoepel. Achter de koepel was er een deur in het dak of de achtermuur van de betonbak waarmee de tank is omsloten. Er waren [[ventilator]]en om de kruitdampen af te voeren.<ref name="DS"/><br />
<br />
De toren van de tank diende ook als opstelplaats voor een [[mitrailleur]]. Het kanon werd hiervoor verwijderd en het schietgat aangepast.<ref name="DS"/> De koepel werd met de hand gedraaid en kon volledig rondgaan. De terugstoot van een mitrailleur is minder dan van een kanon en er kon worden volstaan met een minder zware constructie.<ref name="DS"/><br />
<br />
== Gebruik ==<br />
Bij de IJssellinie zijn beide typen toegepast. Bij Nijmegen stonden 29 ingebetonneerde tanks met mitrailleur, bij Arnhem 21 en bij Olst nog eens 23 exemplaren.<ref name="DS"/> Bij Nijmegen kwamen 5 tanks en bij Olst 6 tanks met kanon. Bij de [[Afsluitdijk]] zijn ook nog diverse tanks op een vergelijkbare wijze geplaatst ter verdediging van de [[Lorentzsluizen]] bij [[Kornwerderzand]].<ref name="DS"/><br />
{{Commonscat|Gun turrets of armoured fighting vehicles in fortifications}}<br />
{{Appendix}}<br />
{{Navigatie vaktermen vestingbouwkunde}}<br />
<br />
[[Categorie:Vestingbouw]]</div>Colani