https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=StoomtramStoomtram - Bewerkingsoverzicht2026-04-11T18:05:50ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Stoomtram&diff=168950&oldid=prevColani op 20 mei 2025 om 13:312025-05-20T13:31:45Z<p></p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Dampftram G 3-3 12.jpg|thumb|Historische stoomtram in Bern.]]<br />
[[Bestand:GooischetramBussum1940.jpg|thumb|[[Gooische Stoomtram]] te [[Station Naarden-Bussum|Naarden-Bussum]], omstreeks 1940.]]<br />
[[Bestand:Zwolle Veeralle Station.jpg|thumb|[[Station Zwolle Veerallee]] van de Stoomtram Zwolle – Blokzijl in 1934.]]<br />
[[Bestand:Tramwagon_van_de_Probolinggo_Stoomtram_Maatschappij_(PbSM)_TMnr_10014037.jpg|thumb|Tramwagen van de [[Probolinggo (stadsgemeente)|Probolinggo]] Stoomtram Maatschappij op [[Java (eiland)|Java]] (1915-1940).]]<br />
Een '''stoomtram''' is een [[tram]] die wordt voortbewogen door een [[stoommachine]]. Dit gebeurde meestal door een of meerdere [[tramrijtuig|tramrijtuigen]] achter een [[stoomlocomotief]] te zetten. Zeldzamer waren trams met een ingebouwde stoommachine. Na de opkomst van de [[spoorwegen]] vanaf halverwege de [[19e eeuw]] werden alleen tussen de belangrijkste steden [[spoorlijn]]en aangelegd. Om ook naar kleinere plaatsen een betaalbare verbinding te kunnen aanleggen, werd een lichtere vorm van transport ontwikkeld. Dit werd de stoomtram. In veel landen was en is er speciale wetgeving. Hierbij behoeft de stoomtram (en sinds eind 19e eeuw ook de [[elektrische tram]]) aan minder zware eisen te voldoen dan de spoorwegen, maar aan de andere kant waren er beperkingen wat betreft gewicht en snelheid.<br />
<br />
== Vroege bedrijven ==<br />
Stoomtrams waren in Noord-Amerika nooit erg populair. Desondanks reden er in 1860 enkele door de straten van [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]]. Eind 1873 ging een stroomtram proefrijden in Londen, drie jaar later maakte ook Parijs kennis met de stoomtram en in 1879 begon het tijdperk van de stoomtram in Sydney.<ref>{{Citeer boek|achternaam=Dunbar |voornaam=Chas. S. |auteurlink= |medeauteurs= |datum=1967 |titel=Buses, Trolleys & Trams |hoofdstuk= |uitgever=The Hamlyn Publishing Group Ltd |plaats=Feltham-Middlesex |ISBN= |NUR= |pagina's=[https://archive.org/details/busestrolleystra0000dunb/page/36 36]-37 |taal=en |URL=https://archive.org/details/busestrolleystra0000dunb|bezochtdatum=}}</ref><br />
<br />
In Nederland reed de eerste stoomtram proef in 1878 te Scheveningen, en de eerste lijn opende in 1879 tussen Den Haag Staatsspoor en Scheveningen. Daarmee had Den Haag zowel de eerste paardentram als de eerste stoomtram in Nederland.<ref>De stoomtrams in en om Den Haag en Gouda, R.F. de Bock, Wyt uitgevers, 1972.</ref> De eerste stoomtramlijn in België werd in 1885 geopend. (Oostende – Middelkerke; dit is niet een deel van de huidige Kusttram-lijn)<ref>Instappen a.u.b.!, uitgeverij De Nederlandsche Boekhandel, 1985.</ref><br />
<br />
== Nog steeds in bedrijf ==<br />
* In de gehele wereld is er nog één stoomtrambedrijf min of meer als vanouds in bedrijf. Dat is de [[Chiemsee-Bahn]] ([[:de:Chiemsee-Bahn]]) in [[Zuid-Duitsland]].<br />
<!-- look [[:de:Berner Tramway-Gesellschaft (2001)]]--><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Stoomtram in Nederland]] - voor de geschiedenis van de stoomtram in Nederland<br />
* [[Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen]] - voor de geschiedenis van de stoomtram in België<br />
<br />
== Literatuur ==<br />
* H. A. Whitcombe. ''History of the Steam Tram''. Oakland Press, 1961; over de Britse stoomtram, met veel verwijzingen naar andere landen.<br />
* Geoffrey E. Baddeley. ''The Continental Steam Tram''. LRTA, London, 1980; supplementen 1989, 1991; over de stoomtrams in Europa, minus Groot-Brittannië;<br />
* Walter Hefti. ''Tramway Lokomotiven - Birkhauser Verlag'', 1980; over de (Europese) fabrieken van stoomtramlocomotieven;<br />
* Walter Hefti. ''Dampfstrassenbahnen - Birkhauser Verlag'', 1984; over stoommotorrijtuigen, baanaanleg, lok-overzicht;<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
{{Navigatie trams}}<br />
<br />
[[Categorie:Trammaterieel]][[Categorie:Stoomvoertuig]]</div>Colani