Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-04-07T19:26:48Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

Een '''statie''' is - in de [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholieke]] [[Missie (Katholieke Kerk)|missie]] - de standplaats van een [[missionaris]]. Een statie ligt in een [[missiegebied]] dat valt onder een [[apostolisch prefect]] of een [[Apostolisch vicariaat|apostolisch vicaris]]. Deze structuur van staties met een prefectuur of een vicariaat wordt toegepast als een gebied niet kan worden ingedeeld in [[Parochie (kerk)|parochies]] en [[bisdom]]men. Dit kan zijn omdat een gebied te uitgestrekt is, maar ook als er in een land beperkte godsdienstvrijheid is en er formeel geen kerkelijk activiteit mag plaatsvinden.

==Staties in Nederland==
Omdat in de [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden]] het [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholicisme]] formeel niet was toegestaan was Nederland tot het [[Herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in Nederland|herstel van de bisschoppelijke hiërarchie]] in [[1853]] officieel zendingsgebied, de "[[Hollandse Zending]]". De rooms-katholieke geloofsgemeenschappen in de Republiek werden daarom beschouwd als [[Missiegebied|missiepost]]en en aangeduid als statie.

Vanaf 1581 was de uitoefening van de rooms-katholieke godsdienst officieel verboden in de Republiek. Er was wel gewetensvrijheid, maar er mochten geen kerkdiensten worden gehouden. Alle kerkelijke goederen (waaronder dus ook de kerkgebouwen) werden onteigend en de bestaande structuur van de Rooms-Katholieke Kerk met parochies en bisdommen werd opgeheven. Geestelijken werd de keuze voorgelegd het land te verlaten of protestants te worden. Indien ze hier niet op in gingen, riskeerden ze vervolging.

Er waren echter mensen die katholiek wilden blijven en in het geheim waren er nog steeds [[Priester#Rooms-Katholieke Kerk|priesters]] actief, die de [[sacrament]]en toedienden. Omdat hun activiteiten formeel verboden waren, leidden zij vooral in de eerste periode van de [[reformatie]] in de Republiek veelal een rondreizend bestaan. Slechts in tolerante steden als Gouda en in gebieden met een katholieke [[ambachtsheer]] konden zij redelijk rustig hun ambt vervullen. Rond de priesters vormden zich gemeenschappen van mensen die rooms-katholiek bleven, deze namen informeel de functie van de oude parochies over. Vanaf ca. 1600 kregen de rooms-katholieken langzamerhand weer wat meer vrijheid. Zo werd het voor hen meestal mogelijk om [[schuilkerk]]en in te richten, waar zij bijeen konden komen. Aan deze vrijheid waren voorwaarden verbonden, ze moest doorgaans gekocht worden door het regelmatig betalen van [[recognitiegeld]]en en was ook in dat geval nooit een zeker recht.

In 1622 kwamen de rooms-katholieken in de Republiek onder leiding van de [[Congregatio de Propaganda Fide]] en deze kreeg officieel de status van missiegebied. De geloofsgemeenschappen kregen nu in de organisatie van de kerk de vorm van een statie. Er kwamen meer priesters en bijna elke statie kreeg zijn eigen geestelijke. Deze priesters konden zowel seculier (niet gebonden aan een kloosterorde) als regulier (lid van een kloosterorde met leefregel) zijn, zoals [[jezuïeten]], [[franciscanen]] en [[dominicanen]].

In [[1648]], na de [[Vrede van Münster]], werd de katholieke godsdienst in de [[Generaliteitslanden]] formeel verboden. Aanvankelijk wilde men in deze gebieden de [[Reformatie|protestantse godsdienst]] invoeren. In deze zuidelijke gewesten had de vanuit de Rooms-Katholieke Kerk georganiseerde [[contrareformatie]] reeds haar invloed doen gelden, zodat de religieuze omwenteling hier mislukte. Het duurde echter tot na de inval van de Fransen in [[1672]] voordat het de katholieken werd toegestaan om schuilkerken in te richten. Deze werden hier doorgaans [[schuurkerk]]en genoemd.

Hoewel in de [[Franse tijd in Nederland|Franse tijd]] vanaf 1795 de rooms-katholieken vrijheid van godsdienst kregen, behield Nederland de status van missiegebied. Met de herinvoering van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 werden de staties vervangen door parochies, maar nog tot 1908 vielen de gelovigen in het land onder het pauselijk bestuursorgaan voor de missiegebieden.

==Staties in Suriname==
Buiten de hoofdstad [[Paramaribo]] kende de voormalig Nederlandse kolonie [[Suriname (kolonie)|Suriname]] in 1884 de staties [[Batavia (Coppename)|Batavia]], [[Burnside (Suriname)|Burnside]], [[Welgelegen (Coronie)|Welgelegen]], [[Mary's Hope]], [[Livorno (Paramaribo)|Livorno]] en [[Buitenrust (plantage)|Buitenrust]], allen gelegen op (voormalige) plantages.<ref>Beknopte Geschiedenis der Katholieke Missie in Suriname, Gulpen, 1884</ref> Vandaag de dag zijn er nog steeds staties in [[missiegebied]]en. Sinds 1958 is Suriname formeel geen missiegebied meer. Het huidige [[bisdom Paramaribo]] bestaat uit 30 [[Parochie (kerkelijke gemeente)|parochies]], maar kent nog altijd meer dan honderd 'staties', d.w.z kerkjes die bediend worden door rondtrekkende [[priester]]s.

==Zie ook==
* Een statie is ook een deel van de [[Kruisweg (religie)#Veertien kruiswegstaties|kruisweg]].
* In [[Rome (stad)|Rome]] waren zogenaamde [[statiekerk]]en. Dit waren kerken waar de paus ieder jaar ter gelegenheid van een bepaalde kerkelijke feestdag (de ''statio'') de mis opdroeg.

{{Appendix|2=
{{references}}
}}

[[Categorie:Missie en zending]]
[[Categorie:Rooms-Katholieke Kerk]]

Statie (missie) - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd