Colani: /* Jacht */

2024-12-04T17:06:38Z

Jacht

Nieuwe pagina

[[Bestand:Empalement.jpg|thumb|right|260px|Afbeelding van een gespietste persoon in het werk ''De Cruce: ad sacram profanamque historiam utiles'' van [[Justus Lipsius]] (ca. 1593).]]
[[File:Pápa_engraving_after_Hufnagel_1617_colorized_(cropped).jpg|thumb|Muitende Waalse huurlingen geëxecuteerd door spietsing te [[Pápa]] in 1600 tijdens de [[Vijftienjarige Oorlog]]]]

'''Spietsing''' is een oude, bijzonder [[afschrikking|afschrikwekkende]] methode om de [[doodstraf]] te voltrekken, die bij diverse volkeren in verschillende delen van Afrika, Azië en Europa in gebruik is geweest.

De veroordeelde werd met de [[anus (anatomie)|aars]] op een (niet al te) scherpe (soms ingevette) houten paal gezet, die vervolgens langzaam via [[anus (anatomie)|aars]] en [[endeldarm]] het lichaam binnendrong, om er uiteindelijk elders weer uit te komen. De veroordeelde zakte soms zeer langzaam over de paal, en wanneer na het doorboren van de [[dikke darm|darm]]wand tijdens het doordringen van [[buikholte|buik-]] en [[Ribbenkast|borstholte]] geen vitale organen geraakt werden kon het dagen duren voor de dood intrad. Bij het doden van de [[Ottomaanse Rijk|Osmanen]] door [[Vlad III]] was het de "kunst" om geen vitale lichaamsdelen, zoals de [[Long (orgaan)|longen]] of [[hart]], te raken. De paal moest bij voorkeur langs de [[Wervelkolom|ruggengraat]] omhoog komen. Soms kreeg de veroordeelde een [[opium]][[pijp (rookgerei)|pijp]] om de "pijn te verzachten".

Soms werd men ondersteboven gespietst en werd de paal door de mond naar binnen gedreven, zodat de paal er aan de onderkant uitkwam. Bij vrouwen werd ook wel de [[vagina]] als ingang gebruikt.

== Bijbelse tijden ==
De oudste bekende spietsers waren antieke volkeren in het [[Nabije Oosten]], zoals het [[Nieuw-Assyrische Rijk]]. De Bijbel vermeldt het in [[Samuel I]] bij het volk der Gibeonieten.

In sommige Bijbelvertalingen (o.a. [[NBG 1951]]) worden in het [[Hebreeuwse Bijbel|Bijbelboek]] [[Ester (boek)|Esther]] een aantal misdadigers gespietst. Een hoofdrol is in het boek weggelegd voor [[Haman]], een minister van de [[Perzische Rijk|Perzische]] [[koning der koningen]] [[Xerxes I|Xerxes of Ahasveros]], die een paal van 50 [[El (lengtemaat)|el]] (circa 25 meter) oprichtte voor de executie van de jood [[Mordechai]], maar die uiteindelijk zelf op die paal aan zijn einde kwam. Volgens dit boek gold: hoe hoger de paal, hoe groter de schande. Deze vertaling is echter betwistbaar, want in de [[Tenach]] staat dat Haman is opgehangen עַל-הָעֵץ.

Het lijkt ook technisch bijzonder lastig iemand op zo'n hoge paal te spietsen, tenzij de paal aanvankelijk neerligt. Volgens de meeste vertalingen gaat het dan ook om ophanging aan de armen (als voorloper van de latere [[kruisiging]]).

== Latere geschiedenis ==
Spietsing werd verbreid over de Oude Wereld in het Romeinse Rijk.

De Roemeen [[Vlad Dracula|Vlad III]] (Dracula) (1431-1476) paste deze straf zo vaak toe op [[Turkije|Turkse]] krijgsgevangenen dat hij de bijnaam "Vlad de Spietser" kreeg.

Mogelijk onafhankelijk werd spietsing ingevoerd als executiemethode in Zuid-Azië, [[Japan]] en Maleisië.

Ook bij de [[Nguni]]-volkeren was het een bekende straf en [[Zoeloes|Zoeloe]]-aanvoerder [[Shaka Zoeloe]] (1781-1828) liet tijdens de [[Mfecane]] verschillende van zijn tegenstanders en krijgers wegens ernstige lafheid spietsen (''ukujoja'').

De laatste relatief systematische toepassingen waren in de 20ste eeuw, bij de [[Vietcong]] en (maar dat is betwist) in Japanse krijgsgevangenenkampen in de [[Tweede Wereldoorlog]].

== Dieren ==
In de natuur spietsen (roof)dieren in regel enkel 'bij toeval', behalve de [[klauwieren]], die prooien bewust als voedselvoorraad levend op een tak of [[doorn (plant)|doorn]] spietsen. In Australië worden ze daarom ook wel 'doornvogels' (thornbirds) genoemd.

== Jacht ==
Bij de jacht is spietsen door staken in een afgedekte [[valkuil (kuil)|valkuil]] effectief voor de jacht op [[groot wild]], zoals [[tijger]]s, maar beschadigt het de pels.

[[Categorie:Doodstraf]]

Spietsing - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Jacht */