Colani op 10 mei 2025 om 15:05

2025-05-10T15:05:39Z

Nieuwe pagina

{{Infobox plein
| straatnaam = Sint-Pietersplein
| afbeelding = St Peter's Square, Vatican City - April 2007.jpg
| onderschrift= Uitzicht vanaf het dak van de [[basiliek]]
| locatie = [[Vaticaanstad]]
| stadsdeel =
| wijk =
| lengte = 340 m
| breedte = 240 m
| oppervlakte =
| zijstraten =
| postcode =
| bouwjaar = [[1656]]-[[1667]]
| genoemdnaar = [[Petrus]]
| naamsinds =
| bestrating =
| geentoegang =
| ov =
| bebouwing = [[Sint-Pietersbasiliek]]
| opvallend =
| overig =
| detailkaart =
| detailkaartbijschrift=
| portaal = Steden
}}
Het '''Sint-Pietersplein''' ([[Italiaans]]: ''Piazza San Pietro'') is een [[plein]] in [[Vaticaanstad]]. De [[Sint-Pietersbasiliek]] bevindt zich aan het plein. Het is ontworpen in opdracht van [[Paus Alexander VII]] door [[Gian Lorenzo Bernini]], die daarbij gebruikgemaakt heeft van een [[Classicisme|klassieke]] stijl als een platform gecombineerd met [[Barok (stijlperiode)|barokke]] stijlelementen. Het Sint-Pietersplein is gebouwd tussen [[1656]] en [[1667]]. Het plein is 240 meter breed en de lengte is 340 meter.

== Colonnade ==
Het plein wordt omringd door 284 [[Dorische orde|Dorische zuilen]] en 88 [[pilaar|pilaren]] die opgesteld zijn in vier rijen. Op de [[colonnade]] (ook wel 'de moederlijke armen der kerk' genoemd) staan 140 [[beeldhouwkunst|beelden]] van [[heilig]]en. <ref>{{en}} [http://saintpetersbasilica.org/Exterior/Colonnades/Saints-List-Colonnades.htm Lijst van alle beelden op de colonnade met toelichting]</ref> De zuilenrijen vormen een [[ellips (wiskunde)|ellips]] (met een binnendiameter van circa 198 meter) die iets wijder uitloopt richting de kerk, zodat deze nog imposanter oprijst. Op het plein kan men zowel links als rechts van de obelisk (richting fonteinen) een ronde steen ingewerkt in de grond zien. Deze stenen zijn de brandpunten van de ellips. Als men hierop staat kan men slechts één zuil zien van de vier rijen van zuilen die achter elkaar staan. Alle zuilen van de colonnade liggen van hieruit op één lijn. Bernini schreef in een van zijn brieven dat de colonnades de armen van Christus die de wereld omhelzen voorstellen.

== Obelisk ==
[[File:Basilica di San Pietro 1450.jpg|thumb|De St Pieterbasiliek rond 1450 met de obelisk links]]

Midden op het plein staat een Egyptische [[Obelisk (bouwkunst)|obelisk]] die 40 meter hoog is en 340 [[ton (massa)|ton]] weegt. Deze zogeheten [[Vaticaanse Obelisk]] is in [[37]] n.Chr. uit [[Egypte (land)|Egypte]] naar Rome gebracht door keizer [[Caligula]]. De obelisk stond oorspronkelijk in het [[circus van Nero]], waar de oude Sint-Pieterskerk in de 4e eeuw gedeeltelijk overheen werd gebouwd. In [[1586]] is de obelisk in opdracht van [[paus Sixtus V]] en naar een plan van de architect [[Domenico Fontana]] 300 meter verplaatst naar het Sint-Pietersplein dat er toen nog anders uitzag. Acht à negenhonderd werklieden hebben toen, met hulp van 75 of 160 paarden en vele [[katrol]]len en koorden, de obelisk in vier maanden tijd midden op het plein gezet op een voet van vier enorme bronzen leeuwen. Op 14 september was het karwei geklaard. <ref>Rietbergen, P. (2015) Glio's stiefzuster. Verledenverbeeldingen voorbij de geschiedwetenschap, p. 61-65. </ref>

Paus Sixtus liet een [[kruis (christendom)|kruis]] op de top van de obelisk aanbrengen, zodat die nu 41 meter hoog is. Aan twee zijden zijn inscripties in het Latijn aangebracht: Christus overwint, Christus heerst, Christus beheerst de hele wereld. Christus beschermt zijn volk tegen alle kwaad, en Zie het kruis van de Heer: vlucht, ongelovigen want de leeuw uit de stam van Juda overwint. [[Marmer]]en stenen in de vloer rond de obelisk geven de [[Windstreek|windrichtingen]] aan.

== Fonteinen ==
Aan weerszijden van de obelisk staan twee identieke [[fontein]]en. De eerste werd ontworpen door [[Carlo Maderno|Maderno]] en werd geplaatst in [[1612]]. De tweede, ([[1675]]) is een kopie van de eerste, en werd door Bernini gebouwd om de [[symmetrie]] op het plein terug te brengen. Deze fonteinen spuiten 38000 liter/minuut water tot een hoogte van 14 meter de lucht in. Het water komt van het [[Meer van Bracciano|Braccianomeer]].

== Activiteiten op het plein ==
[[Bestand:Canonization 2014- The Canonization of Saint John XXIII and Saint John Paul II (14033229871).jpg|thumb|Gevuld Sint-Pietersplein tijdens de heiligverklaring van [[paus Johannes XXIII]] en [[paus Johannes Paulus II]]]]
Achter de colonnade aan de rechterkant rijst het [[Pontificaat|pontificaal]] of [[Apostolisch paleis]] op. Wanneer de paus in Vaticaanstad is, bidt hij op zondag om 12.00 uur met de aanwezigen op het plein het [[Angelus (gebed)|angelus]] en geeft hij de zegen vanuit het raam van zijn werkkamer (tweede raam rechts van de bovenste verdieping). Tijdens [[conclaaf|conclaven]] en audiënties van de Paus staat het plein vrijwel altijd vol met mensen. Tijdens een [[conclaaf]] is de rook die twee keer per dag uit de schoorsteen van de [[Sixtijnse Kapel]] opstijgt vanaf het plein te zien, zodat de mensen vanaf hier kunnen zien of er al dan niet een nieuwe paus is gekozen. Ook staat dan op het plein een groot scherm waarop de schoorsteen is te zien. Hierop kunnen mensen die de schoorsteen zelf niet goed kunnen zien de rook zien. De rook wordt daarnaast ook op TV uitgezonden en gestreamd via internet, zodat ook mensen die niet in Rome zijn kunnen zien of er al dan niet een nieuwe paus is gekozen. Deze rook is zwart als er nog geen paus is gekozen en wit als er wel een nieuwe paus is. Hierbij worden sinds het conclaaf van 2005 ook de klokken van de Sint-Pietersbasiliek geluid. Dit moet verwarring over de kleur van de rook voorkomen, met name als het conclaaf bij daglicht plaatsvindt, wat voorkomt in de lente- of zomermaanden. Hierbij is de kleur van de rook dan vaak moeilijk te zien. Niet lang daarna is de nieuwe paus op het balkon van de Sint-Pietersbasiliek te zien en spreekt hij voor het eerst het ''[[urbi et orbi]]'' uit. Deze zegen wordt ook uitgesproken met [[Kerstmis]], [[Pasen]] en bij andere bijzondere gelegenheden.

Na het overlijden van de Paus vindt ook de uitvaartdienst plaats op het plein.

Alle gebeurtenissen op het plein worden ook rechtstreeks op TV uitgezonden, zodat ook de mensen die niet in Rome zijn deze kunnen zien en de Pauselijke zegen in ontvangst kunnen nemen.

Rond [[kerstmis]] staat er midden op het plein een grote [[kerstboom]] en [[kerststal]].

Aan de oostzijde grenst het Sint-Pietersplein aan het [[Piazza Pio XII]]. De pleinen worden door een laag hek van elkaar gescheiden. Deze scheiding vormt ter plaatse de [[grens tussen Italië en Vaticaanstad]]. Aan de overzijde van het Piazza Pio XII begint de [[Via della Conciliazione]], de belangrijkste toegang tot het Vaticaan.
{{clearboth}}
<center>{{panorama|Vatikan Kolonaden Petersdom.jpg|1000px|Het Sint-Pietersplein met de omringende colonnade}}</center>

== Zie ook ==
* [[Lijst van pleinen in Rome]]

== Externe links ==
* [http://www.insecula.com/musee/M0066.html Sint Pietersplein met o.a. 360° foto]
* [https://web.archive.org/web/20061004032452/http://stpetersbasilica.org/ Sint-Pietersplein]
{{Appendix}}
{{Navigatie pleinen Rome}}
{{Coor title dms|41|54|7.98|N|12|27|23.94|E|scale:2000}}
[[Categorie:Geografie van Vaticaanstad]][[Categorie:Plein in Rome]][[Categorie:Sint-Pietersbasiliek]][[Categorie:Werk van Bernini]]

Sint-Pietersplein - Bewerkingsoverzicht

Colani op 10 mei 2025 om 15:05