https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Sibbe_%28Germanen%29Sibbe (Germanen) - Bewerkingsoverzicht2026-05-30T07:10:14ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Sibbe_(Germanen)&diff=88077&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-04-08T15:00:29Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>'''Sibbe''' is een van oorsprong [[Germanen|oud-Germaanse]] term voor 'gezamenlijke verwanten'. In het [[nationaalsocialisme]] duidde deze de door [[bloedverwantschap]] gevormde [[Familie (verwanten)|familie]] aan.<br />
<br />
== Oud-Germaans ==<br />
In de oud-Germaanse vorm was ''sibbe'' een benaming voor een [[grootfamilie]] (zie ook: [[Clan (verwanten)|clan]]) met gemeenschappelijke – zo nodig gefingeerde – [[Voorouder|afkomst]]. Het begrip was veelomvattend en had een belangrijke religieuze, economische en politieke functie. Het duidde op het geheel van [[bloedverwantschap|bloedverwantschappen]] van een persoon in opgaande en aflopende lijn, inclusief de derde- en vierdegraadsfamilie, hun echtgenotes en [[nageslacht]]. De sibbe was bepalend voor de verdeling van akkerland, evenals het gebruik van de [[meent]] en de [[kolonisatie]] van nieuwe gebieden.<br />
<br />
== Nationaalsocialisme ==<br />
In de ''[[Völkische Bewegung]]'' en in [[nazi-Duitsland]] had het gebruik van ''Sippe'' voor ''familie'' een belangrijke politieke functie. Zo werd de ''Familiengeschichtsforschung'', [[Genealogie (geschiedkunde)|genealogie]] of sibbekunde, gebruikt door het ''[[Reichssippenamt]]'' om aan de hand van [[familieboek]]en van dorpsgemeentes, ''Dorfsippenbuchen'', [[bevolkingsregister]]s, twijfelachtige afstammingen te onderzoekende door middel van ''Sippenforschung'', de [[Voorouderproef (nazisme)|voorouderproef]].<br />
<br />
== Etymologie ==<br />
Het [[zelfstandig naamwoord]] ''sibbe'' en zijn [[Cognaat (taalkunde)|cognaten]] in andere talen zijn vermoedelijk afgeleid van een [[bijvoeglijk naamwoord]] dat 'lief' betekende.<ref name=":0">{{Citeer web|url=https://etymologiebank.nl/trefwoord/sibbe1|titel=sibbe (familie)|bezochtdatum=2022-02-11|werk=etymologiebank.nl|uitgever=[[Instituut voor de Nederlandse Taal]]}}</ref><br />
<br />
Enkele [[Cognaat (taalkunde)|cognaten]] in [[Germaanse talen]] zijn:<br />
<br />
* [[Duits]] ''Sippe'' ([[Oudhoogduits]] ''sipp(e)a)''<br />
* [[Gotisch (taal)|Gotisch]] ''sibja''<br />
* [[Oudengels]] ''sibb'', nog herkenbaar in ''gossip'' en ''[[sibling]]''<br />
* [[Oudfries]] ''sibbe''<br />
* [[Oudnoords]] ''sifjar'', meervoud van ''Sif'', de [[godin]] en vrouw van [[Thor]]<br />
* [[Oudsaksisch]] ''sibbia''<br />
* De stamnamen ''[[Semnonen]]'' en ''[[Sueben|Sueven]]''.<br />
<br />
Cognaten buiten de Germaanse talen zijn:<br />
<br />
* [[Oudpruisisch]] ''subs'' [zelf]<br />
* [[Russisch]] ''osoba'' [persoon].<br />
<br />
Binnen het [[Nederlands taalgebied]] is het woord in min of meer de huidige betekenis [[Geattesteerde taal|geattesteerd]] in 1300 te [[Brugge]],<ref name=":0" /> waar [[West-Vlaams]] Nederlands werd gesproken. De gelijkluidende bijvoeglijke vorm is in in 1350 opgetekend en is evenals de zelfstandige vorm verspreid over het taalgebied gevonden. Uit het noordoosten van het huidige Nederland is nog de [[Trappen van vergelijking|overtreffende trap]] ''sibbeste'' bekend, die de naaste familie aanduidt.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=51650|title=SIBBE - MNW (Middelnederlandsch Woordenboek)|accessdate=2022-02-11}}</ref> Een verordening uit Friesland bepaalde in 1464 dat een nauw verwante rechter zich moet [[Wraking|verschonen]]: ''Zoo zal die rechter, die soo sib is, tot dier saicken swighen ende recht noch sententie daer over wijsen.''<ref name=":1" /><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
<br />
* [[Sippenhaftung]]<br />
{{Appendix|1=|2=<br />
== Bronnen ==<br />
{{references}}<br />
}}<br />
<br />
[[Categorie:Verwantschap]]<br />
[[Categorie:Germaanse oudheid]]<br />
[[Categorie:Nationaalsocialisme]]</div>Colani