https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=RijksappelRijksappel - Bewerkingsoverzicht2026-06-21T05:01:35ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Rijksappel&diff=23020&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-03-26T04:34:58Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Afbeelding:Reichsapfel.jpg|thumb|Rijksappel van het [[Heilige Roomse Rijk]]]]<br />
[[Bestand:Lemsterland wapen.svg|thumb|De rijksappel wordt veel gebruikt in de [[heraldiek]], hier in het wapen van [[Lemsterland]]]]<br />
<br />
Een '''rijksappel''' is een ([[goud]]en) bol met daarboven op een [[kruis (christendom)|kruis]](je).<br />
<br />
De rijksappel stelt de [[aarde (planeet)|wereld]] voor. De persoon die het object in zijn hand heeft, de wereld dus bezit, stelt een [[vorst (heerser)|vorst]] voor. Het is dan ook een van de [[regalia]].<br />
<br />
Menig [[koning (titel)|koning]] of [[keizer]] staat dan ook afgebeeld met een rijksappel in zijn ene en een [[scepter]] in de andere hand. Soms worden deze twee dingen gecombineerd tot een [[symbool|machtssymbool]].<br />
<br />
==De Nederlandse rijksappel==<br />
[[Bestand:Rijksappel en scepter.jpg|thumb|Rijksappel en scepter van Nederland]]<br />
De Nederlandse rijksappel speelt een kleine rol omdat deze nooit door de koning in de hand wordt genomen. De Nederlandse koningen "[[troon|tronen]]" immers niet. Bij de inhuldiging en eedaflegging was vanaf de inhuldiging van koning [[Willem I der Nederlanden]] een rijksappel aanwezig, de [[stadhouder]]s bezaten en gebruikten wel een [[beugelkroon]], zoals ook koningen die gebruiken, maar hadden waarschijnlijk geen rijksappel.<br />
<br />
[[File:Denmark globus cruciger.jpg|thumb|left|De rijksappel van [[Denemarken]]]]<br />
[[File:Milwitz Władysław IV Vasa.jpg|thumb|left|Een tronende koning met [[Kroon (hoofddeksel)|kroon]], rijksappel en [[scepter]].]]<br />
<br />
<br />
De rijksappel van Willem I zal dus in 1814 of 1815 zijn vervaardigd, maar er zijn geen rekeningen of andere archiefstukken over bewaard gebleven. De oudste bron is van 20 september 1815. In een brief die op deze datum is gesteld schrijft de voorzitter van de [[Hoge Raad van Adel]], mr. Spaen Lalecq, dat ''"de Kroon, Scepter en Kloot, zoo als ook het Rijks banier"'' die middag (dus daags voor de inhuldiging) in Brussel zullen aankomen.<br />
<br />
[[Willem II der Nederlanden|Koning Willem II]] heeft in 1840 nieuwe [[regalia]], waaronder een rijksappel, laten maken. De rijksappel en [[scepter]] werden door de Haagse Juweliers H.A de Meijer en Zoon geleverd. De rijksappel is van verguld zilver en bezet met rode en blauwe [[imitatiediamant]]en, [[Strass (imitatiediamant)|strass]]. Deze glazen stenen zijn op gekleurd folie gezet. <br />
<br />
Op 28 november 1840 lag deze rijksappel op de [[credenstafel]] in de Nieuwe Kerk in Amsterdam en daar heeft hij ook bij de vorige vijf inhuldigingen gelegen.<br />
<br />
== Elders ==<br />
Het Koninkrijk België bezit geen regalia zoals kroon of rijksappel. <br />
<br />
Alleen in het [[Verenigd Koninkrijk]] wordt een regerend koning of koningin nog [[zalving|gezalfd]] en [[kroning|gekroond]]. [[Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk|Elizabeth II]] droeg bij haar kroning een rijksappel in de hand. <br />
<br />
{{Commonscat|Globus cruciger}}<br />
<br />
[[Categorie:Nederlands koningshuis]]<br />
[[Categorie:Regalia]]<br />
[[Categorie:Attribuut]]</div>Colani