Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-03-30T16:24:19Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Afbeelding:Choir.png|thumb|{{legenda|#e4e0ce|priesterkoor}} van een [[kruiskerk]]]]
[[Afbeelding:Sint-Willibrorduskerk te Antwerpen (Seefhoek) - Koor.jpg|thumb|Koor met daar omheen een kooromgang: Sint-Willibrorduskerk te Antwerpen]]

Het '''koor''', '''priesterkoor''' of [[hoogkoor]] is in de westerse [[architectuur]] de ruimte in een [[kerkgebouw]] waar zich het [[hoogaltaar]] bevindt. Deze ruimte is soms afgescheiden van het [[Schip (bouwkunst)|schip]] door een koorafsluiting in de vorm van een [[koorhek]] of [[doksaal]]. Andere namen zijn '''sanctuarium''' en '''presbyterium'''.

== Kenmerken ==
Meestal is een kerk met het koor naar het oosten gericht, omdat dit de richting is waar de [[zon]] opkomt en omdat [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus Christus]] wordt gezien als de ''Sol Oriens'', het 'Licht van de Wereld', de 'Zon der Gerechtigheid' ([[Evangelie volgens Johannes|Johannes]] 8, 12; Mal. 3, 20). Het is ook in het oosten dat Jezus volgens de [[Bijbel (christendom)|Bijbel]] zal terugkeren om de levenden en de doden te [[Dag des oordeels|oordelen]] ([[Evangelie volgens Matteüs|Matteüs]] 24, 27). Dit wordt [[Oriëntering (architectuur)|oriëntering]] genoemd. Er zijn in grote [[romaanse architectuur|romaanse]] kerkgebouwen vaak [[Dubbel koor (kerkbouw)|twee koren]]: een oostkoor of het priesterkoor en een [[westkoor]].

Een hoogkoor onderscheidt zich van een normaal koor, doordat het door zijn hoogte uitsteekt of ooit uitstak boven het vloerniveau van het middenschip.

In een [[kruiskerk]] die op het oosten is georiënteerd, bevindt zich ten westen van het koor de [[Kruising (bouwkunst)|viering]] en het [[transept]], ten oosten van het koor vaak de [[koorsluiting]] en eventueel om het koor heen de [[kooromgang]]. Het koor heeft in zeldzame gevallen ook twee [[koortoren]]s.

Het koor bevindt zich in Spaanse kerken vaak op een tribune aan de westzijde van de kerk en bij grote kerkgebouwen in het schip gebouwd en daarvan door balustrades en hekwerken afgescheiden. Het priesterkoor is hier dus losgekoppeld van het hoofdaltaar.

== Ontstaan ==
Het koor is ontstaan uit de [[Apsis (architectuur)|apsis]]. De [[Monnik (christendom)|monniken]] en hun [[liturgie]] kregen een plaats buiten de kerk van het klooster, in de gewone parochiekerken en kathedralen. Die liturgie bestond uit het dagelijks gebed op een aantal vaste momenten, waarbij ook werd gezongen. De monniken kregen, vanwege hun bijzondere plaats in de kerkelijke gemeenschap, ook een bijzondere plaats in het kerkgebouw. Zij kregen een afgescheiden plaats bij het hoofdaltaar. Het hoofdaltaar werd in de apsis geplaatst in plaats van tussen apsis en schip, in de [[Kruising (bouwkunst)|kruising]] of de viering. De apsis werd in oostelijke richting verlengd en aan de zuid- en noordzijde van het op deze manier ontstane koor werden [[Koorgestoelte|koorbanken]] geplaatst. De monniken zaten tussen het schip en altaar in.

Naarmate de kerkarchitectuur zich verder ontwikkelde werd ook meer symboliek in de architectuur gelegd: naast de kruisvorm van de kerk moest het koor en de apsis samen omgeven zijn door twaalf pilaren, wat de twaalf [[apostel]]en symboliseerde. De vier pilaren aan de vier hoeken van de [[Kruising (bouwkunst)|kruising]] staan voor de vier evangelisten, [[Matteüs (apostel)|Matteüs]], [[Johannes Marcus|Marcus]], [[Lucas (evangelist)|Lucas]] en [[Johannes (apostel)|Johannes]]. Het is gebruikelijk dat de monniken elkaar psalmen en hymnen toezingen en daaruit is het begrip [[koor (zang)|koor]] als aanduiding voor een groep mensen die in samenzang zingen ontstaan.

{{Navigatie onderdelen kruiskerk}}

[[Categorie:Onderdeel van een kerkgebouw]]
[[Categorie:Rooms-Katholieke Kerk]]

Priesterkoor - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd