https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=PostiljonPostiljon - Bewerkingsoverzicht2026-04-27T17:50:14ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Postiljon&diff=164442&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2025-04-30T12:26:44Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Zie dp}}<br />
[[Bestand:Print (BM 1861,1012.659).jpg|miniatuur|19e-eeuwse postiljon]]<br />
Een '''postiljon''' was een postrijder, meestal de bestuurder van een [[postkoets]] of [[postsjees]]. In tegenstelling tot een [[Mennen (paardensport)|koetsier]] zit een postiljon niet op de bok van de [[koets]], maar op het [[Paard (dier)|paard]]. Menners die op een paard zitten worden nog steeds postiljon genoemd.<br />
<br />
== Geschiedenis ==<br />
De post werd in de middeleeuwen door [[Bode (beroep)|bode]]n te voet of per schip vervoerd. Vanaf het einde van de 15e eeuw werden deze steeds vaker vervangen door postiljons. Dit waren in het begin [[Ruiter (persoon)|ruiter]]s te paard die als [[koerier]] voor [[postmeester]]s van [[poststation]] naar poststation reden. Vanaf de 17e eeuw werden door de toegenomen hoeveelheid post meestal postkoetsen ingezet. Als een postkoets door meerdere paarden getrokken wordt zat de postiljon altijd aan de linkerkant, omdat paarden aan de linkerzijde bestegen worden. Na de [[Geschiedenis van de spoorwegen in Nederland|aanleg van spoorlijnen]] in de 19e eeuw werd de post steeds vaker met [[posttrein]]en vervoerd en werden postiljons als [[postbode]]s overbodig. De menner van een koets zonder bok die op een paard zit wordt ook nu nog postiljon genoemd. Een voorbeeld van een dergelijke koets is de Nederlandse koninklijke koets [[Crème Calèche]].<br />
<br />
== Uitrusting ==<br />
[[Bestand:Musée art histoire Albertville 013.jpg|miniatuur|18e-eeuwse postiljonlaarzen]]<br />
Postiljons droegen vaak een felgekleurd [[uniform]], meestal in de kleuren geel en rood. In Nederland droegen postiljons eind 18e eeuw een donkerblauwe [[Buis (kledingstuk)|buis]] met rode [[kraag]] en opslagen, een blauwe jas of rijmantel met rode kraag, een gele [[Leer (stof)|lederen]] broek, een paar laarzen en een gladde ronde hoed.<ref>{{aut|W. Ringnalda}}, ''Hoofdtrekken van de geschiedenis van het Nederlandsch postwezen, inzonderheid sedert de eerste wettelijke regeling van den Postdienst'' (Den Haag 1895), p.218.</ref> De postiljon stopte zijn [[rijbroek]] in hoge laarzen. Deze zogenaamde postiljonlaarzen waren zware lederen laarzen die aan de zijkanten van het paard waren bevestigd. Ze wogen meer dan 3 kilo per stuk.<ref>Jaimemonpatrimoine.fr, [https://www.jaimemonpatrimoine.fr/fr/module/81/1809/histoire-des-bottes-de-sept-lieues- ''Histoire des bottes de sept lieues'']</ref> De laarzen waren met metaal versterkt om de benen van de postiljon te beschermen als het paard te val zou komen. De [[zevenmijlslaarzen]] uit het [[sprookje]] [[Klein Duimpje]] van [[Charles Perrault]] zouden zijn afgeleid van deze postiljonlaarzen.<ref>{{aut|Théotiste Jamaux-Gohier}}, ''La poste aux chevaux en Bretagne (1738-1873)'' (2001), p. 237. {{ISBN|9782855541020}}</ref> Postiljons gebruikten vanaf de 16e eeuw een [[Posthoorn (instrument)|posthoorn]] om hun komst aan te kondigen. <br />
<br />
== Etymologie ==<br />
De naam postiljon komt van het [[Frans]]e ''postillon'', dat weer is afgeleid van het [[Italiaans]]e ''postiglione'' "voorganger", van ''posta'' "[[Post (dienst)|post]]".<br />
<br />
{{Commonscat|Postillions|Postillon}}<br />
{{Wiktionary|Postiljon}}<br />
{{appendix}}<br />
[[Categorie:Historisch beroep]]<br />
[[Categorie:Paard en wagen]]<br />
[[Categorie:Postbode]]</div>Colani