Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-12-03T07:55:49Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox persoon
| naam = Pieter Kaay
| afbeelding =
| onderschrift =
| volledigenaam = Pieter Kaay
| geboortedatum = [[13 maart]] [[1903]]
| geboorteplaats = [[Almelo]]
| sterfdatum = [[3 juli]] [[1943]]
| sterfplaats = [[Enschede]]
| nationaliteit = [[Nederland]]se
| beroep =
| bekendvan =
| religie =
| politiek =
| zieook =
| website =
| portaal = Tweede Wereldoorlog
}}
'''Pieter Kaay''' ([[Almelo]], [[13 maart]] [[1904]] – [[Enschede]], [[3 juli]] [[1943]]) was een [[Nederland]]se politieman. Hij werkte tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]] nauw samen met de [[Nazi-Duitsland|Duitse]] bezetter en werd om die reden door het [[Nederlands verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog|verzet]] geliquideerd.

== Levensloop ==
Kaay begon zijn carrière bij de [[Amsterdam]]se politie. Na de [[Duitse inval in Nederland|Duitse aanval]] ontpopte hij zich tot een felle [[Nationaalsocialisme|nationaalsocialist]]. Hij trad op 1 augustus 1941 toe tot de [[Nationaal-Socialistische Beweging|NSB]]. In 1943 was hij verantwoordelijk voor de arrestatie van [[Sjoerd Bakker]], die betrokken was bij de [[Aanslag op het Amsterdams bevolkingsregister 1943|aanslag op het Amsterdams bevolkingsregister]].<ref>[https://web.archive.org/web/20180206191138/http://www.blondepiet.nl/moord-op-pieter-kaay-1/ Moord op Pieter Kaay 1], website Blonde Piet, geraadpleegd op 6 januari 2018</ref>

In april 1943 maakte Kaaij de overstap naar het politiekorps van [[Enschede]]. Dat deed hij op verzoek van zijn vriend en mede-NSB'er hoofdcommissaris [[Antonie Berends]]. Een paar maanden eerder had het voltallige personeel geweigerd om nog langer Joden op te halen.<ref name="trouw">[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010825666:mpeg21:a0098 De wraak voor een liquidatie], ''Trouw'', 7 juli 1988</ref> Daarmee vormde het politiekorps in Enschede een uitzondering binnen Nederland. Berends kon een geestverwant daarom goed gebruiken.

== Aanslag ==
Op 3 juli werd Kaay om 8 uur in de ochtend op de ''Kuipersdijk'' doodgeschoten door een andere fietser. Hij was op dat moment op weg naar het politiebureau.

Wie de moord op Kaay heeft gepleegd is nooit duidelijk geworden. De namen van [[Reina Prinsen Geerligs]] en [[Louis Boissevain]] worden vaak genoemd.<ref name="niod">[https://web.archive.org/web/20190527082254/https://www.niod.nl/nl/held-van-de-maand/januari-reina-prinsen-geerligs Januari: Reina Prinsen Geerligs], website NIOD, januari 2012</ref> Dat komt omdat zij de liquidatie na hun arrestatie toegaven aan de Duitsers. Volgens voormalig [[Nederlands Instituut voor Oorlogs Documentatie|NIOD-directeur]] [[Marjan Schwegman]] zouden zij de moord hebben toegeven omdat er voor hen op dat moment weinig meer aan te redden was. Op deze manier hielden ze de werkelijke aanslagplegers uit de wind. Waarschijnlijk werd de aanslag gepleegd door een verzetsgroep uit Enschede.<ref name="niod" />

Prinsen Geerlings en Boissevain waren beiden lid van de Amsterdamse verzetsgroep [[CS-6]], die achter de aanslag op het bevolkingsregister zat. Op 2 juli 1943, een dag voor de liquidatie van Kaay, waren twaalf leden van hun groep gefusilleerd.<ref name="niod" /> Op de avond van 2 juli 1943 hadden Prinsen Geerlings en [[Hans Katan]] wel een bezoek gebracht aan Kaay, met als doel hem te vermoorden. Een van zijn kinderen zat bij hem op schoot, waardoor ze – in ieder geval voorlopig – van de aanslag afzagen.<ref name="niod" /> De volgende dag hoorden ze tot hun eigen verbazing dat iemand hen was voor geweest.

Ironisch genoeg kreeg Kaay door het niet handelen van Katan en Prinsen Geerlings de kans om later op de avond nog de Joodse peuter Harry Cohen die ondergedoken zat op de ''Broekheurnerweg 496'' in Enschede te arresteren en af te voeren. Cohen zou uiteindelijk de oorlog overleven.<ref>[https://web.archive.org/web/20180206190812/http://www.blondepiet.nl/moord-op-pieter-kaay-2/ Moord op Pieter Kaay 2], website Blonde Piet, geraadpleegd op 6 februari 2018</ref>

Een paar dagen na de aanslag omsingelde de [[Grüne Polizei]] het politiebureau van Enschede. Als represaille, en ongetwijfeld werd er rekening gehouden met de eerdere werkweigering om Joden te arresteren, werden 24 politieagenten via [[Kamp Amersfoort]] op transport gezet naar een kamp voor krijgsgevangenen bij [[Mühlberg (Brandenburg)|Mühlberg]].<ref name="trouw" /> <ref>n Sliepsteen, Kwartaalblad van de Stichting Historische Sociëteit Enschede-Lonneker, jrg. 33 (2017), nr. 129, p. 3.</ref> Een van hen overleefde de oorlog niet.

== Persoonlijk ==
Kaay was getrouwd en had twee kinderen.

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Kaay, Pieter}}
[[Categorie:Nederlands politiefunctionaris]]
[[Categorie:NSB-lid]]
[[Categorie:Persoon geliquideerd door het Nederlands verzet in de Tweede Wereldoorlog]]

Pieter Kaay - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd