Colani: Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"

2025-11-01T15:11:01Z

Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"

Nieuwe pagina

{{Infobox paus
| afbeelding = GregoriusX.jpg
| naam = Gregorius X
| geboren = [[1210]]
| overleden = [[10 januari]] [[1276]]
| voorganger = [[Paus Clemens IV|Clemens IV]]
| paus = [[1271]]-[[1276]]
| opvolger = [[Paus Innocentius V|Innocentius V]]
| conclaaf = [[Pausverkiezing van 1268-1271]]
}}

'''Gregorius X''', geboren als ''Tebaldo Visconti'' ([[Piacenza (stad)|Piacenza]], [[1210]] - [[Arezzo (stad)|Arezzo]], [[10 januari]] [[1276]]) was [[aartsdiaken]] van [[Bisdom Luik|Luik]]<ref>Zie prins-bisschop van Luik [[Robert van Thorote]].</ref> voordat hij tot [[paus]] gekozen werd. Zijn pontificaat liep van [[1271]] tot [[1276]].

Na de dood van paus [[Paus Clemens IV|Clemens IV]] was de zetel van Petrus bijna drie jaar lang [[sede vacante|vacant]] geweest als gevolg van strijd tussen Franse en Italiaanse [[kardinaal (geestelijke)|kardinalen]]. Uiteindelijk besloten de inwoners van [[Viterbo (stad)|Viterbo]], waar het [[conclaaf]] bijeen was, de kardinalen op te sluiten en op water en brood te zetten, totdat zij een paus gekozen zouden hebben. Als compromiskandidaat werd de Luikse aartsdiaken van Italiaanse afkomst Tebaldo Visconti op [[1 september]] [[1271]] gekozen in het Petrusambt. Hij was op dat moment druk bezig met zijn deelname aan de [[Negende Kruistocht]] en verbleef in [[Akko (stad)|Akko]], waar hem het bericht van zijn nieuwe taak bereikte. Omdat de keus was gevallen op een diaken, werd hij na zijn aankomst in [[Rome (stad)|Rome]] op 13 maart eerst tot [[priester]] gewijd (19 maart). Op [[27 maart]] [[1272]] werd hij als paus Gregorius X geïntroniseerd.

Gregorius X riep al in maart [[1272]] een algemeen [[concilie]] bijeen, dat op 1 mei [[1274]] plaatshad in [[Lyon]] en de geschiedenis inging als het [[Tweede concilie van Lyon]]. Belangrijkste doelstelling van het concilie was de organisatie van een nieuwe [[kruistocht]], maar ondanks toezeggingen van verschillende vorsten (waaronder de koningen van Sicilië, Frankrijk en Engeland) bleven het enthousiasme en de financiële armslag te beperkt. Op het Tweede concilie van Lyon kwam het daarnaast op initiatief van keizer [[Michaël VIII van Byzantium|Michael VIII]] van Byzantium tot een einde van het [[Oosters Schisma|Grote Schisma]] van [[1054]]. Dit akkoord werd reeds in [[1282]] herroepen door Michaëls zoon [[Andronikos II Palaiologos]]. Tot slot werd de procedure voor een pauskeuze vastgelegd, die tot [[paus Paulus VI]] (1963-1978) ongewijzigd bleef.

Met het oog op de te organiseren kruistocht zette Gregorius X zich in voor een einde van de strijd tussen de [[Ghibellijnen]] en de [[Welfen]]. Tussen [[1254]] en [[1273]] beschikte het [[Heilige Roomse Rijk]] weliswaar formeel over een keizer, maar deze oefende nauwelijks bestuur uit wegens gebrek aan autoriteit. Paus Gregorius X dreigde nu zelf een keizer te benoemen, als de keurvorsten niet in staat zouden blijken om een daadkrachtige keizer te kiezen. Vervolgens werd op [[1 oktober]] [[1273]] [[Rudolf I (Rooms-koning)|Rudolf van Habsburg]] in [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] verkozen en eind oktober in [[Aken (stad)|Aken]] gekroond. Rudolf I en Gregorius X ontmoetten elkaar daarop in [[1275]] in [[Lausanne (stad)|Lausanne]] en zij besloten dat Rudolf de keizerskroon op 2 februari [[1276]] zou worden opgezet. Omdat Gregorius X op 10 januari 1276 stierf, kwam daarvan niets meer terecht. Gregorius X werd in de dom San Donato van Arezzo, waar hij overleden was, begraven.

In 1272 verkondigde Gregorius X een aantal maatregelen jegens joden, waaronder de verklaring dat joden het [[petitierecht]] hadden. Gregorius X bevestigde dat het dopen van joden tegen hun wil niet geoorloofd was, en geweld nog minder. In conflicten zouden getuigenissen van christenen tegen joden niet geldig zijn, indien niet ten minste een jood die getuigenissen zou beamen. Sinds het begin van de kruistochten was geweld en verdrijving van joden een toenemend verschijnsel in Europa geworden.

Paus Gregorius X wordt vereerd als [[zaligverklaring|zalige]]. Zijn [[feestdag]] valt op 9 januari (vroeger 10 januari).

==Externe links==
* {{nl}} [http://www.heiligen.net/jan/1001.htm Z.Gregorius X, paus (HeiligenNet)]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20080112154846/http://www.catholic-forum.com/saints/saintg7v.htm Pope Gregory X (Patron Saint Index)]

{{Appendix}}
{{Navigatie pausen}}
{{Commonscat|Gregorius X}}

[[Categorie:Paus|Gregorius X]]
[[Categorie:13e-eeuws bisschop]]
[[Categorie:Zalige|Gregorius X]]
[[Categorie:Italiaans heilige of zalige]]
[[Categorie:Visconti]]
[[Categorie:Persoon in de kruistochten]]
[[Categorie:Persoon in het prinsbisdom Luik]]

Paus Gregorius X - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"