https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Patriarchaal_kruis 2026-06-27T09:52:06Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.43.6 https://wikitest.nl/index.php?title=Patriarchaal_kruis&diff=57098&oldid=prev 2024-01-17T09:58:23Z

<p>1 versie geïmporteerd</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:PatriarchsCrossblack.svg|left|100px|Het patriarchaal kruis]]<br /> [[Bestand:Wapen van een patriarch.jpg|right|thumb|200px|Wapen van een [[patriarch]]]]<br /> [[Bestand:Het wapen van een aartsbisschop van de Rooms katholieke kerk.jpg|right|thumb|200px|Wapen van een [[aartsbisschop]]]]<br /> Een &#039;&#039;&#039;patriarchaal kruis&#039;&#039;&#039; is in de [[heraldiek]] een verhoogd kruis of trappenkruis met lange voet en dubbele dwarsbalk, waarvan de bovenste balk korter is dan de onderste. Deze korte balk staat voor het plakkaat met het opschrift &quot;[[INRI]]&quot; op het kruis van [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus]].<br /> <br /> In de [[kerkelijke heraldiek]] gebruiken de [[patriarch]]en ([[aartsbisschop]]pen met bijzondere voorrechten, zoals die van [[Venetië (stad)|Venetië]] en [[Lissabon]]) het patriarchaal kruis in hun wapen.<br /> <br /> Het kruis steekt boven de groene hoed van de patriarch uit. Ook de &quot;gewone&quot; aartsbisschoppen plaatsen een patriarchaal kruis in hun wapen maar dan steekt het kruis ònder de groene hoed. De patriarchen en aartsbisschoppen laten tijdens processies het patriarchaal kruis als [[processiekruis]] voor zich uitdragen waarbij het kruis geen religieuze functie heeft maar hun waardigheid als kerkvorst aanduidt. Daarom mag er tussen processiekruis en patriarch (of aartsbisschop) beslist niemand anders lopen.<br /> <br /> [[Primaat (persoon)|Primaten]] en [[metropoliet]]en gebruiken ook een patriarchaal processiekruis in wapen en [[processie]] wanneer zij geen patriarch of aartsbisschop zijn. Het gebruik stamt uit de 15e eeuw. Afbeeldingen van een patriarchaal kruis op een [[pauselijk wapen]] berusten volgens veel bronnen op een misverstand bij de beeldhouwer of tekenaar. De pausen en hun [[Pauselijk legaat|legaten]] gebruiken een [[Kruis (christendom)|Latijns kruis]]. Op een foto van het openen van de [[Heilige Deur]] in het Vaticaan (1982) draagt Johannes Paulus II een kruis met drie dwarsbalken.<br /> <br /> In de [[Schatkamer Onze-Lieve-Vrouwebasiliek (Maastricht)|schatkamer van de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek]] in [[Maastricht]] bevond zich ooit een verguld zilveren [[Patriarchaalkruis (Vaticaan)|Byzantijns patriarchaalkruis]] met [[relikwieën van het Heilig Kruis]]. Het omstreeks het jaar 1000 in [[Constantinopel]] vervaardigde reliekenkruis werd in 1204 (na afloop van de [[Vierde Kruistocht]]) aan de Maastrichtse kerk geschonken, maar bevindt zich sinds 1838 in de schatkamer van de [[Sint-Pietersbasiliek]] in [[Vaticaanstad]]. In de 15e eeuw liet het [[kapittel van Sint-Servaas]], waarschijnlijk uit concurrentieoverwegingen, een soortgelijk reliekenkruis vervaardigen. Dit [[Patriarchaal kruis (Maastricht)|patriarchaalkruis]] is wel nog in Maastricht aanwezig. Het bevindt zich in de [[schatkamer van de Sint-Servaasbasiliek]].<br /> <br /> Een ander kruis met twee dwarsbalken, waarvan de bovenste dwarsbalk korter is, is het [[kruis van Lotharingen]].<br /> <br /> == Zie ook ==<br /> [[Pauselijk kruis]]<br /> <br /> [[Categorie:Kruis in de heraldiek]]<br /> [[Categorie:Kruis als christelijk symbool]]</div>

Colani