https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Oranjes_tweede_invasieOranjes tweede invasie - Bewerkingsoverzicht2026-07-02T02:36:07ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Oranjes_tweede_invasie&diff=31188&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-04-19T11:36:20Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Zijbalk Oranjes tweede invasie}}<br />
'''Oranjes tweede invasie''', oftewel de Tweede invasie van [[Willem van Oranje]] in de [[Spaanse Nederlanden]], vond plaats in [[1572]] en vormt een onderdeel van de [[Tachtigjarige Oorlog]]. De invasie bleef, zoals [[Oranjes eerste invasie]] in [[1568]] zonder echt succes, in tegenstelling tot de gelijktijdige [[Geuzenopstand]] in de kustgewesten, die Oranje met zijn inval wilde steunen.<br />
<br />
==Aanleiding==<br />
Na de [[Inname van Den Briel]] door de [[Geuzen (geschiedenis)|Geuzen]] op [[1 april]] 1572 en de daaropvolgende innamen van steden in de westelijke Nederlanden, besloot de gevluchte en door de [[Raad van Beroerten]] ter dood veroordeelde [[stadhouder]] Willem van Oranje opnieuw een inval vanuit het oosten te wagen om het volk in opstand te laten komen tegen de [[Spanje|Spaanse]] onderdrukking.<br />
<br />
==Voorbereiding==<br />
Willems broer [[Lodewijk van Nassau (1538-1574)|Lodewijk van Nassau]] zou vanuit [[Frankrijk]] [[Valencijn]] en [[Bergen (België)|Bergen]] in [[Graafschap Henegouwen|Henegouwen]] innemen en daar wachten op versterking van de [[hugenoten]]. Willem zelf zou vanaf de [[Rijn]] de Nederlanden binnenvallen, en daarna naar [[Hertogdom Brabant|Brabant]] en [[Graafschap Vlaanderen|Vlaanderen]] trekken. [[Willem IV van den Bergh|Willem van den Bergh]], een zwager van Oranje, viel [[Hertogdom Gelderland|Gelderland]] en [[Heerlijkheid Overijssel|Overijssel]] aan.<br />
<br />
==De invasie==<br />
[[Bestand:Tachtigjarige Oorlog 1572 a.svg|miniatuur|Veroveringstochten van geuzen en Oranjes]]<br />
Reeds op [[24 mei]] had Lodewijk [[Bezetting van Bergen|Bergen bezet]]. Hij stelde de bevolking gerust en wachtte op de hugenoten. Zijn Franse bondgenoot [[Jean de Hangest]], heer van Genlis, kwam op 17 juli uit Frankrijk met zowat 7500 hugenoten in Henegouwen opzetten op weg naar Bergen, maar ze werden door de Spaanse regeringstroepen verslagen in de [[slag bij Saint-Ghislain]]. Uit de documenten die ze bij zich hadden en hun bekentenissen werd voor Alva de samenhang van het plan van Oranje duidelijk, die intussen met zijn tweede veldtocht de Maas overstak.<br />
<br />
Daarna trok Oranje met zijn leger van [[huursoldaten]] eerst naar [[Opper-Gelre]], waar zijn legerbende al plunderend en brandend [[Roermond (stad)|Roermond]] veroverde op 23 juli (''zie [[Inname van Roermond]]''). Daarna marcheerde hij door het [[Prinsbisdom Luik]] naar het [[Hertogdom Brabant]]. Volgens afspraak met financier [[Arend van Dorp]] richtte hij zich eerst op [[Mechelen (stad)|Mechelen]], dat op 30 augustus de poorten opende.<ref>René van Stipriaan, ''De Zwijger. Het leven van Willem van Oranje'', 2021, p. 390</ref> Twee dagen later stond Oranje voor [[Leuven]]. De Dijlestad kocht zijn vertrek af door 16.000 dukaten en veel levensmiddelen te verstrekken. <br />
<br />
Vervolgens dirigeerde Oranje zijn legermacht naar Bergen om zijn broer Lodewijk te ontzetten, terwijl de bosgeuzen onder [[Jacob Blommaert]] op 7 september het [[Graafschap Vlaanderen|Vlaamse]] [[Inname van Oudenaarde|Oudenaarde innamen]]. Oranje sloeg kamp op bij [[Binche]], maar werd in de nacht van 11 op 12 september overvallen door Spaanse eenheden onder [[Julián Romero]] en bracht het er ternauwernood levend vanaf. Bovendien had de slachting onder de hugenoten in de [[Bartholomeusnacht]] (23 op 24 augustus) de bodem weggeslagen onder zijn strijdplan, dat berustte op Franse steun.<ref>René van Stipriaan, ''De Zwijger. Het leven van Willem van Oranje'', 2021, p. 392-394</ref> <br />
<br />
Daarop gaf hij Bergen op en vluchtte hij met zijn leger in wanorde terug naar het oosten. In Roermond dankte hij zijn huurlingen af. Hij zag er in oktober ook zijn broer Lodewijk terug, die van de [[Fernando Álvarez de Toledo|hertog van Alva]] een vrije aftocht had gekregen uit het gevallen Bergen. Berooid en met een miniem leger kwam Oranje op 18 oktober aan in [[Zwolle]], met als enige perspectief het opstandige Holland en Zeeland.<br />
<br />
==Gevolgen==<br />
De invasie stokte halverwege, en werd zodoende niet voltooid. Bovendien gaven de steden zich niet vrijwillig aan Oranje over. Met de [[Spaanse Furie (Mechelen)|Spaanse Furie]] in Mechelen stelde Alva op 2 oktober een ijzingwekkend voorbeeld van wat gebrek aan weerstand zou inhouden. De bruggenhoofden in Vlaanderen, Brabant en Gelre stortten snel in elkaar. [[Don Frederik]], de zoon van de hertog van Alva, zette een [[Don Frederiks veldtocht|heroveringscampagne]] in en onderwierp van oktober tot december vele opstandig geworden steden. In het bijzonder in [[Bloedbad van Zutphen|Zutphen]] en [[Bloedbad van Naarden|Naarden]] gebruikte hij opnieuw grof geweld.<br />
<br />
Ook Oranjes tweede invasie was daarmee een mislukking, maar deze keer werd de opstand niet volledig uitgeroeid, want toen Don Frederik aankwam bij [[Haarlem]], kreeg hij [[Beleg van Haarlem (1572-1573)|felle tegenstand]]. Willem van Oranje besloot naar [[Holland]] en [[Graafschap Zeeland|Zeeland]] te gaan om daar verder te strijden.<br />
<br />
==Zie ook==<br />
* [[Bezettingen van 1572]]<br />
* [[Lijst van gevechten in de Tachtigjarige Oorlog]]<br />
* [[Oranjes eerste invasie]]<br />
<br />
== Bronnen ==<br />
* [http://members.home.nl/tetrode/Nassau/Nassau.htm Lodewijk van Nassau, broer van Oranje, belangrijke leider van de Opstand]<br />
<br />
{{appendix}}<br />
{{Navigatie Tachtigjarige Oorlog}}<br />
<br />
[[Categorie:1572]]<br />
[[Categorie:Veldtocht in de Tachtigjarige Oorlog]]</div>Colani