Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-02-15T10:27:57Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Paolo Veronese cat01c.jpg|thumb|240px|right|''Opwekking van de dochter van Jaïrus'' (1546), [[Paolo Veronese]].]]
De '''opwekking van de dochter van Jaïrus''' is een verhaal over de [[wonderen van Jezus]] in het [[Nieuwe Testament]] dat door de drie [[synoptische evangeliën]] op verschillende manieren wordt verteld. De drie versies van het verhaal zijn allemaal verweven met het verhaal van de [[genezing van de bloedvloeiende vrouw]]. De narratieven kunnen worden gevonden in [[Evangelie volgens Marcus|Marcus]] 5:21–43, [[Evangelie volgens Matteüs|Matteüs]] 9:18–26 en [[Evangelie volgens Lucas|Lucas]] 8:40–56.<ref name="Zwiep">{{Citeer journal |last=Zwiep |first=Arie W. |date=2015 |title=Jairus, His Daughter and the Haemorrhaging Woman (Mk 5.21-43; Mt. 9.18-26; Lk. 8.40-56): Research Survey of a Gospel Story about People in Distress |url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/1476993x14530058 |journal=Currents in Biblical Research |publisher=Sage Publications |volume=13 |issue=2 |pages=351–387 |doi=10.1177/1476993X14530058}}</ref>

== Samenvatting ==
Wetenschappers hebben algemeen erkend dat dit verhaal een typische voorbeeld is van een synoptische drievoudige traditie en dat de Lucasversie en de Matteüsversie van de Marcusversie zijn afgeleid.<ref name="Zwiep" /> Er bestaat geen equivalent verhaal in het [[Evangelie volgens Johannes]]. Hoewel sommige geleerden vergelijkingen hebben getrokken met narratieven over de genezing van de zoon van de koningsdienaar (Johannes 4:46–53) en de [[opwekking van Lazarus]] (Johannes 11:1–54), schreef Zwiep (2015) dat 'dit tot dusver volgens de meeste Bijbelwetenschappers geheel andere en ongerelateerde verhalen zijn.'<ref name="Zwiep" />{{rp|352}}

=== Premisse ===
Wetenschappers zijn zich goed bewust van de verschillen tussen de drie narratieven in de evangeliën.<ref name="Zwiep" /> De premisse van het verhaal in Marcus en Lucas is dat een leider van een [[synagoge]] (Marcus: εἷς τῶν ἀρχισυναγώγων 'een van de synagogenleiders'; Lucas: ἄρχων τῆς συναγωγῆς 'een leider van een synagoge') in [[Galilea (streek)|Galilea]] die ''Jaïrus'' heet (Grieks: Ἰάειρος ''Iaeiros'', van de Hebreeuwse naam [[Jaïr]]) wil dat [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus]] zijn 12-jarige dochter komt 'genezen/redden' (Marcus: σωθῇ) omdat zij 'stervende' was (Lucas: ἀπέθνῃσκεν; 'op sterven lag' (NVB21, NBG-1951)) of 'op het (punt van het) einde (vast)hield' (Marcus: ἐσχάτως ἔχει; 'ligt op sterven' (NBV21); 'ligt op haar uiterste' (NBG-1951)).<ref name="Zwiep" /> In Matteüs wordt de naam van de synagogeleider niet vermeld, noch de leeftijd van het meisje; het meisje is al 'zojuist gestorven' (ἄρτι ἐτελεύτησεν) en haar vaders verzoek aan Jezus is dat hij zijn hand op haar legt, want 'dan zal ze weer leven' (Matteüs: καὶ ζήσεται).<ref name="Zwiep" /> Met andere woorden, in Matteüs vraagt hij Jezus om haar dood terug te draaien in plaats van te voorkomen, zoals in Marcus en Lucas.<ref name="Zwiep" />{{rp|352}}

=== Setting ===
De timing en setting van het verhaal verschilt enigszins per evangelie. In Marcus en Lucas volgt het verhaal onmiddellijk na de demonenuitdrijving bij de [[Gerasa|Gerasenen]] (of 'Gergesenen'); Jaïrus komt naar Jezus toe zodra hij uit zijn boot stapt en aan wal gaat.<ref name="Zwiep" />{{rp|353}} In hoofdstuk 9 van Matteüs speelt Jezus na zijn demonenuitdrijving bij de [[Gadara|Gadarenen]] eerst nog de hoofdrol in drie andere verhalen: de genezing van de verlamde (in [[Kafarnaüm]]), de roeping van Matteüs en de gelijkenis over nieuwe wijn in oude zakken. Jezus bevindt zich in het huis van de [[Matteüs (apostel)|apostel Matteüs]] en gaat daar om met tollenaars en zondaars terwijl hij discussies voert met [[farizeeën]] en [[discipel (christendom)|discipelen]] van [[Johannes de Doper]] op het moment dat de synagogeleider arriveert.<ref name="Zwiep" />{{rp|353}}

Marcus en Lucas vermelden een grote menigte (ὄχλος) die Jezus volgt en tegen hem aanduwt / zich om hem heen verdringt (συνέθλιβον/συνέπνιγον αὐτόν) terwijl hij Jaïrus naar zijn huis volgt. Matteüs maakt hiervan geen gewag; bij hem zijn het slechts Jezus en zijn discipelen (μαθηταὶ) die achter de synagogeleider aan lopen.<ref name="Zwiep" />{{rp|352}}

=== De bloedvloeiende vrouw ===
{{Zie hoofdartikel|Genezing van de bloedvloeiende vrouw}}
Het narratief over de dochter van Jaïrus wordt onderbroken door de verschijning van een vrouw die al 12 jaar last had van een [[bloeding|bloeding (hemorragie)]] (Matteüs: αἱμορροοῦσα ''haimorroousa''; letterlijk "een bloedvloeiing gehad hebbende", volgens NBV21 "die aan bloedverlies leed"; Marcus/Lucas: οὖσα ἐν ῥύσει αἵματος ''ousa en rhysei haimatos''; letterlijk "zijnde met een vloeiing van bloed", volgens NBV21 "die aan bloedverlies leed"). Marcus en Lucas informeren de lezer dat al deze tijd niemand haar had kunnen genezen, waaraan Marcus dramatisch toevoegt: 'Ze had veel ellende doorgemaakt door de behandeling van allerlei artsen, aan wie ze haar hele vermogen had uitgegeven zonder dat ze ergens baat bij had gehad; integendeel, ze was alleen maar achteruitgegaan' (Marcus 5:25–26 NBV21; Lucas 8:43).{{Refn|group=noot|Sommige latere, vooral [[Byzantijnse tekst|Byzantijnse]] [[Tekstvarianten van het Nieuwe Testament#Evangelie volgens Lucas|handschriften van Lucas 8:43]] vermelden ook de woorden ιατροις προσαναλωσασα ολον τομ βιον (''en al haar leven/bezit had uitgegeven aan artsen'') of εἰς ἰατρούς (''naar artsen'').<ref name="Luke 8:43 text analysis">{{Citeer web |url=https://biblehub.com/text/luke/8-43.htm |title=Luke 8:43 Text Analysis |work=Biblehub.com |access-date=25 januari 2022}}</ref> De meeste wetenschappers denken dat de opname van deze zinsnedes in latere handschriften waarschijnlijk het resultaat is van harmonisatiepogingen met Marcus 5:26 in plaats van een Lucas-herschrijving van het Marcus-origineel, met name omdat προσαναλωσασα een ''[[hapax legomenon]]'' is.<ref>{{Citeer boek |last=Zwiep |first=Arie W. |date=2019 |title=Jairus's Daughter and the Haemorrhaging Woman: Tradition and Interpretation of an Early Christian Miracle Story |url=https://books.google.com/books?id=i3WbDwAAQBAJ&pg=PA303 |location=Tübingen, Germany |publisher=Mohr Siebeck |page=303 |isbn=9783161575600 |access-date=25 januari 2022}}</ref> Moderne [[Bijbelvertalingen in het Nederlands]] zijn verdeeld: NBV21, NBV 2004, BGT, HSV en SV-1977 vermelden de woorden wel, GNB en NGB 1951 niet.<ref>{{Citeer web |url=https://debijbel.nl/bijbel/NBV21,NBV,BGT,GNB,NBG51,HSV,SV1977/LUK.8/Lucas-8 |title=Vergelijking vertalingen Lucas 8 |work=debijbel.nl |publisher=Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap |date=2021 |accessdate=25 januari 2022}}</ref>}} Zodra ze de kleding/mantel (Marcus: ἱματίου) of de zoom/rand van de kleding/mantel (Lucas: κρασπέδου τοῦ ἱματίου) van Jezus aanraakte, stopte haar bloeding meteen volgens Marcus en Lucas. In Matteüs werd ze pas genezen nadat Jezus tegen haar had gezegd: "Houd moed, mijn dochter, uw geloof heeft u gered." Matteüs' verhaal van de bloedvloeiende vrouw eindigt daar ook (Matteüs 9:20–22).<ref name="Getty-Sullivan" />{{rp|63–67}}

In Marcus en Lucas blijkt de aanraking van zijn kleding door de vrouw Jezus te verontrusten: hij lijkt geïrriteerd of zelfs boos te zijn (aangezien vermeld wordt dat de vrouw φοβηθεῖσα καὶ τρέμουσα 'bang was en trilde' door zijn reactie) wanneer hij voelt (Marcus) of zegt (Lucas) dat 'er kracht van hem/mij is uitgegaan'. Jezus ondervraagt mensen in de menigte: 'Wie heeft mij/mijn kleding aangeraakt?' Lucas beweert dat iedereen in de menigte ontkent het te hebben gedaan en laat Petrus zeggen dat de mensen om Jezus heen staan te duwen en te dringen (Marcus vermeldt alleen dat laatste, bij monde van 'de discipelen'). Jezus neemt daar echter geen genoegen mee en blijft de menigte net zo lang inspecteren totdat de nu genezen vrouw zich trillende en bang zijnde aan Jezus' voeten werpt en toegeeft dat zij het heeft gedaan. Jezus antwoordt: 'Uw geloof heeft u gered/behouden, mijn dochter; ga in vrede,' (met de toevoeging 'u bent van uw kwaal genezen' of 'wees genezen van uw kwaal' in Marcus). Hiermee worden de Marcus- en Lucasversies van het verhaal van de bloedvloeiende vrouw afgesloten (Marcus 5:25–34, Lucas 8:43–48).<ref name="Getty-Sullivan" />{{rp|63–67}}

=== Overlijdensbericht dochter ===
In het narratief van Marcus en Lucas 'kwamen [mensen]' (Marcus: ἔρχονται, meervoud) of 'kwam iemand' (Lucas: ἔρχεταί τις, enkelvoud) met het bericht dat de dochter van Jaïrus is overleden<ref name="Getty-Sullivan" />{{rp|62}} en Jaïrus wordt gevraagd om Jezus niet verder lastig te vallen. Maar Jezus reageert: "Wees niet bang, geloof alleen [maar]," waarbij Lucas het citaat oprekt met de woorden "en ze zal worden genezen/gered" (σωθήσεται).<ref name="Reid" />{{rp|141}} Zodra ze bij het huis van Jaïrus arriveren staat Jezus het niemand toe om met hem mee naar binnen te gaan 'behalve Petrus, Jakobus en Johannes, de broer van Jakobus', waar Lucas aan toevoegt: 'en de vader van het kind en de moeder', die er later door Marcus ook aan toegevoegd worden (Marcus 5:35–37,40; Lucas 8:49–50).<ref name="Zwiep" />

In de versie van Matteüs was de dochter al vanaf het begin van het verhaal dood, dus deze gebeurtenis vindt niet plaats. Bovendien laat Matteüs' Jezus 'geen omstanders toe om getuige te zijn van hoe Jezus het opwekkingswonder verricht (Matt. 9:25)'.<ref name="Zwiep" />

=== Jezus wekt dochter op ===
Bij het huis van Jaïrus vermeldt Marcus dat Jezus "een groep mensen [ziet] die luid stonden te huilen en weeklagen" (Marcus 5:38 NBV21). Lucas 8:52 (NBV21) schrijft: "Alle aanwezigen waren aan het weeklagen en sloegen zich van verdriet op de borst."{{Refn|group=noot|name="Lucas 8:52"|Het werkwoord κόπτω ''koptó'' betekent normaal gesproken '(af)hakken, slaan, doden', maar in de context van rouw betekent het '(zichzelf) op de borst of het hoofd slaan van verdriet, rouw, treurnis'; soms wordt κόπτω gekoppeld aan de overleden persoon (in de [[accusatief]]) om wiens dood er wordt gerouwd.<ref>{{Citeer web |url=https://biblehub.com/greek/2875.htm |title=2875. koptó |author=James Strong |work=[[Concordantie van Strong]] |publisher=Biblehub |date=1890 |accessdate=28 januari 2022 |taal=en}}</ref>}} Volgens Matteüs ziet Jezus "de [[Fluit (muziekinstrument)|fluitspelers]] en de luid weeklagende menigte" (Matteüs 9:23 NBV21).<ref name="O'Brien">{{Citeer boek |last=O'Brien |first=Mary Elizabeth |date=2008 |title=A Sacred Covenant: The Spiritual Ministry of Nursing |url=https://books.google.com/books?id=kzv9wOaxVRAC&pg=PA10 |location=Sudbury, Massachusetts |publisher=Jones & Bartlett Publishers |page=10 |isbn=9780763755713 |access-date=24 januari 2022}}</ref> Jezus vraagt volgens Marcus retorisch waarom de mensen klagen; volgens Lucas zegt hij dat ze moeten stoppen met klagen; volgens Matteüs zegt Jezus tegen de menigte: 'Ga weg'.<ref name="O'Brien" /> De drie synoptici zijn het erover eens dat Jezus daarna aan alle aanwezigen vertelt: 'Het kind/meisje/ze is niet gestorven, maar slaapt.' Maar de menigte lacht Jezus uit. Marcus zegt dat Jezus de menigte naar buiten stuurt; Matteüs bevestigt dat iedereen wordt weggestuurd, maar zegt niet door wie; Lucas vermeldt dit niet, maar benadrukt dat de aanwezigen 'wisten dat ze was gestorven'.<ref name="Getty-Sullivan" />{{rp|57}}

Jezus ging daarna weer naar binnen (Marcus, Matteüs). Hij nam het meisje bij de hand en zij stond op. In de versie van Marcus wordt er een [[Aramees|Aramese]] frase aan Jezus toegeschreven: "[[Aramees in de Bijbel|Talitha koum]]", in het Grieks [[Transliteratie|getranslitereerd]] als ταλιθα κουμ, dat volgens Marcus betekent: "Meisje, ik zeg je, sta op!" (Τὸ Κοράσιον, σοὶ λέγω, ἔγειρε. Marcus 5:41 NBV21).<ref>{{Citeer boek |last=Martin |first=George |date=2005 |title=The Gospel According to Mark: Meaning and Message |url=https://books.google.com/books?id=r9FKdUYk0r4C&pg=PA124 |location=Chicago |publisher=Loyola Press |page=124 |isbn=9780829419702 |access-date=24 januari 2022}}</ref> Lucas' Jezus zegt: "Kind, sta op!" (Ἡ Παῖς, ἔγειρε).{{Refn|group=noot|Lucas 8:54 gebruikt het woord παῖς 'kind', dat zowel mannelijk als vrouwelijk kan zijn, maar het [[vocatief]] [[grammaticaal partikel|partikel]] ἡ (dat meestal niet vertaald wordt) is vrouwelijk, dus sommige Bijbelvertalingen maken er 'meisje' van in plaats van 'kind'.}} Matteüs' Jezus zwijgt. De verhaalversies van Marcus en Lucas eindigen met de instructies van Jezus dat het meisje iets te eten moet worden gegeven en dat Jaïrus en zijn vrouw niemand mogen vertellen wat er is gebeurd. Aan de andere kant vermeldt Matteüs niets over eten of over een zwijgbevel en sluit het verhaal af door te zeggen: 'En/maar dit nieuws/bericht/verhaal verspreidde zich in de hele omgeving.'<ref name="Getty-Sullivan" />{{rp|62}} Direct daarna geneest Matteüs' Jezus twee blinden en verbiedt hen om er anderen over te vertellen, 'Maar na hun [=van Jezus en de discipelen] vertrek verspreidden ze het nieuws over [Jezus] in de hele omgeving,' waarmee het nu expliciet opgelegde zwijgbevel wordt genegeerd (Matteüs 9:27–31).{{Refn|group=noot|Het zwijgbevel dat Jezus vaak geeft is onderdeel van het Messiasgeheim, een patroon dat vooral kenmerkend is voor het Evangelie volgens Marcus, het oudste evangelie, waar dat van Lucas en Matteüs van afgeleid zijn. Volgens Marcus wist bijna niemand dat Jezus de messias was en probeerde hij dat ook geheim te houden, zelfs voor zijn eigen discipelen. Zodra Petrus zegt dat hij denkt dat Jezus de messias is, bevestigt noch ontkent Jezus de messias te zijn en verbiedt de discipelen met klem om over deze vraag met anderen te praten (Marcus 8:27–30). Met name in het Evangelie van Matteüs wordt dit zwijgbevel van Jezus ofwel door de discipelen ofwel door andere getuigen van de wonderen van Jezus regelmatig genegeerd, zodat wie Jezus zou zijn geweest en welke bovennatuurlijke krachten hij zou hebben gebruikt veel algemener bekend raakte volgens Matteüs dan volgens Marcus.<ref name="Getty-Sullivan" />{{rp|61–62}} In tegenstelling tot Marcus en Lucas, bevestigt Jezus in het Matteüs-evangelie expliciet dat hij inderdaad de messias is, dat Petrus derhalve gezegend is met goddellijke kennis, hij de rots (''petros'') is waarop Jezus zijn kerk zal bouwen en hij de sleutels van het koninkrijk van de hemel zal krijgen (Matteüs 16:13–20; vergelijk Lucas 9:18–21).}}

== Narratieve vergelijking ==
Onderstaande vergelijking is hoofdzakelijk gemaakt op basis van de [[NBV21]].
{| class="wikitable float-left" border="1" cellspacing="0" cellpadding="10"
|-
! !! style="width:30%" | Matteüs !! style="width:30%" | Marcus !! style="width:30%" | Lucas
|- valign="top" style="background-color:OldLace;"
| ''Jaïrus vraagt om hulp''
| Matteüs 9:18–19
* Bij Matteüs' huis [9:10] knielde een synagogeleider voor Jezus en zei: 'Mijn dochter is zojuist gestorven. Kom alstublieft en leg haar de hand op, dan zal ze weer leven.'
* Jezus en zijn discipelen volgden hem.
| Marcus 5:21–24
* Jezus ging terug, stak het [[Meer van Tiberias|Meer van Galilea]] over en kwam een menigte tegen.
* Synagogeleider Jaïrus viel aan Jezus' voeten en smeekte: 'Mijn dochter ligt op sterven; kom haar de handen opleggen om haar te redden en te zorgen dat ze in leven blijft.'
* Jezus en een grote menigte die zich om hem verdrong ging met Jaïrus mee.
| Lucas 8:40–42
* Jezus keerde terug naar Galilea en kwam een menigte tegen.
* Synagogeleider Jaïrus viel aan Jezus' voeten en smeekte hem om naar zijn huis te komen omdat zijn enige dochter (ongeveer 12 jaar oud) op sterven lag.
* Jezus volgde hem, werd bijna geplet door de menigte.
|- valign="top" style="background-color:Ivory;"
| ''[[Genezing van de bloedvloeiende vrouw|De bloedvloeiende vrouw]]''
| Matteüs 9:20–22
* Een vrouw die al twaalf jaar aan bloedvloeiingen leed raakte Jezus' kleding aan in de hoop te genezen.
* Jezus zag haar en zei: 'Houd moed, dochter, uw geloof heeft u gered.'
* En vanaf dat moment was de vrouw genezen.
| Marcus 5:25–34
* Een vrouw die al twaalf jaar aan bloedvloeiingen leed en alles wat ze had vergeefs gespendeerd had aan artsen, maar er alleen slechter op was geworden, hoorde over Jezus en raakte zijn kleding aan in de hoop te genezen.
* Haar bloedingvloeiing stopte meteen en ze voelde het.
* Jezus voelde dat er kracht van hem was uitgegaan en vroeg: 'Wie heeft mijn kleren aangeraakt?'
* Discipelen: 'U ziet toch dat de menigte zich om u verdringt, dus waarom vraagt u dat?'
* Jezus bleef rondkijken om te zien wie het had gedaan.
* De vrouw viel aan zijn voeten en vertelde de waarheid terwijl ze trilde van angst.
* Jezus: 'Uw geloof heeft u gered, dochter; ga in vrede, u bent / wees van uw kwaal genezen.'
| Lucas 8:43–48
* Een vrouw die al twaalf jaar aan bloedvloeiingen leed en die door niemand kon worden genezen raakte de zoom van Jezus' kleding aan.
* Haar bloedingvloeiing stopte meteen.
* Jezus: 'Wie heeft mij aangeraakt?'
* Allen ontkenden. Petrus: 'Mensen staan om u heen te duwen en dringen.'
* Jezus: 'Iemand heeft me aangeraakt, ik weet dat kracht van mij is uitgegaan.'
* Toen de vrouw snapte dat ze zou worden gezien, trilde ze van angst, viel aan zijn voeten, vertelde waarom ze hem had aangeraakt en dat ze meteen was genezen.
* Jezus: 'Uw geloof heeft u gered; ga in vrede.'
|- valign="top" style="background-color:MintCream;"
| ''Bericht dochter overleden''
|
| Marcus 5:35–37
* Mensen kwamen van Jaïrus' huis en vertelden hem: 'Uw dochter is gestorven, waarom valt u de meester nog lastig?'
* Jezus hoorde hen en zei: 'Wees niet bang, geloof alleen [maar].'
* Jezus stond niemand toe om hem te volgen behalve Petrus, Jakobus en Johannes, de broer van Jakobus.
| Lucas 8:49–50
* Iemand kwam van Jaïrus' huis en vertelde hem: 'Uw dochter is gestorven. Val de meester niet langer lastig.'
* Jezus hoorde hen en zei: 'Wees niet bang, geloof alleen [maar], dan zal ze worden gered.'
* Nadat Jezus het huis van Jaïrus had betreden, stond hij niemand toe om met hem mee naar binnen te gaan behalve Petrus, Jakobus, Johannes en de ouders.
|- valign="top" style="background-color:Azure;"
| ''Jezus wekt dochter op''
| Matteüs 9:23–26
* Jezus betrad het huis van de synagogeleider, zag fluitspelers en een luid weeklagende menigte.
* Jezus: 'Ga weg. Het meisje is niet gestorven, maar slaapt.'
* De menigte lachte Jezus uit. Ze werden naar buiten gestuurd.
* Jezus ging naar binnen, nam haar bij de hand en zij stond op.
* Dit verhaal verspreidde zich in de hele omgeving.
| Marcus 5:38–43
* Jezus zag bij het huis van de synagogeleider een groep huilende en weeklagende mensen en hij ging naar binnen.
* Jezus: 'Waarom maken jullie zo'n misbaar en huilen jullie? Het kind is niet gestorven, maar slaapt.'
* De menigte lachte Jezus uit. Hij stuurde ze naar buiten.
* Jezus nam de ouders en zijn 3 discipelen mee naar binnen, nam het kind bij de hand en zei: 'Talitha koum! (Meisje, ik zeg je, sta op!)'
* Het meisje stond op en begon rond te lopen (ze was 12 jaar oud).
* Ze waren verbijsterd. Jezus gebood hen streng om niemand te vertellen wat er was gebeurd en om haar wat te eten te geven.
| Lucas 8:51–56
* Alle aanwezigen weeklaagden en sloegen zich van verdriet op de borst.{{Refn|group=noot|name="Lucas 8:52"}}
* Jezus: 'Houd op met klagen. Ze is niet gestorven, maar slaapt.'
* De menigte lachte Jezus uit, want ze wisten dat ze was gestorven.
* Jezus nam het meisje bij de hand en zei: 'Kind, sta op!'
* Haar levensadem keerde terug en ze stond meteen op.
* Jezus vertelde hen om haar wat te eten te geven. De ouders waren verbijsterd, maar hij gebood hen niemand te vertellen wat er was gebeurd.
|}

== Interpretatie ==
=== Betekenis van 12 jaar ===
De gecombineerde verhalen zijn gebruikt als voorbeeld van [[raamvertelling]] (ook wel "sandwichverhaal"), waarbij het ene incident in het andere wordt geplaatst, in dit geval met elkaar verbonden door de 12 jaar durende kwaal en het 12-jarige meisje.<ref name="textexcavation.com">{{Citeer web|url=http://www.textexcavation.com/intercalations.html#jairushemorrhage|title=Intercalations in the synoptic tradition.|website=www.textexcavation.com|bezochtdatum=24 januari 2022|archiefdatum=16 juli 2011|archiefurl=https://web.archive.org/web/20110716114556/http://www.textexcavation.com/intercalations.html#jairushemorrhage|dodeurl=ja}}</ref>{{sfn|Edwards|1989|p=193}}{{sfn|Shepherd|1995|pp=522–540}} 12 jaar is ook de leeftijd [[Bat mitswa|waarop meisjes verantwoordelijk worden onder de joodse wet]]. Daarom lijkt het erop dat Marcus en Lucas de leeftijd van het meisje noemen om te benadrukken hoe tragisch het is dat zij komt te overlijden voordat haar vader haar kan uithuwelijken, een bruidsschat kan ontvangen en kleinkinderen verwachten die zijn stamboom voortzetten. Mary Ann Getty-Sullivan (2001) merkte op: 'Derhalve werd de vader geconfronteerd met het risico op financieel verlies en ook sociale schaamte, bovenop het persoonlijke verdriet van de ziekte en dood van zijn dochter.'<ref name="Getty-Sullivan" />

=== Status van vrouwen ===
Andere verbanden die Getty-Sullivan legde waren onder meer het feit dat Jezus de bloedvloeiendde vrouw 'dochter' noemt terwijl hij op weg is naar de dochter van Jaïrus. Hieruit blijkt de inferieure status van beide vrouwelijke personen omdat het meisje vertegenwoordigd wordt door haar vader (en haar wordt geen eigen naam gegeven, ze is slechts de 'dochter van') en de vrouw durft Jezus niet rechtstreeks op Jezus af te lopen om genezing te vragen, maar benadert hem heimelijk van achteren om zijn kleding aan te raken. Bovendien zijn zowel de vrouw als het meisje ritueel onrein geworden door hun aandoeningen, maar toch geneest Jezus hen op wonderbaarlijke wijze door hen aan te raken.<ref name="Getty-Sullivan">{{Citeer boek |last=Getty-Sullivan |first=Mary Ann |date=2001 |title=Women in the New Testament |url=https://books.google.com/books?id=Q0xfkU0igu8C&pg=PA54 |location=Collegeville, Minnesota |publisher=Liturgical Press |page=54–62 |isbn=9780814625460 |access-date=20 januari 2022}}</ref>

Volgens Barbara E. Reid (1996) is het significant dat Lucas toevoegt dat het de ''enige'' dochter is van de vader en dat het narratief van de opwekking van de zoon van de weduwe van [[Naïn]] (alleen verhaald in het Lucas-evangelie, 7:11–17) er een exacte weerspiegeling van is doordat er wordt gesteld dat het de ''enige'' zoon van de moeder is.<ref name="Reid">{{Citeer boek |last=Reid |first=Barbara E. |date=1996 |title=Choosing the Better Part? Women in the Gospel of Luke |url=https://books.google.com/books?id=qvYNM7Yz0boC&pg=PA137 |location=Collegeville, Minnesota |publisher=Liturgical Press |page=137 |isbn=9780814654941 |access-date=24 januari 2022}}</ref> Aangezien de genders hier omgedraaid zijn, maar desalniettemin op dezelfde manier behandeld worden, concludeerde Reid dat dochters en zonen door Lucas' Jezus als gelijken werden behandeld, in tegenstelling tot de cultuur van die samenleving, waarin zonen ver boven dochters in waarde werden geacht.<ref name="Reid" />

=== Rol van geloof ===
John Donahue en Daniel J. Harrington (2005) verklaarden dat deze episode aantoonde dat "[[Geloof (religieus)|geloof]], vooral zoals belichaamd door de bloedvloeiende vrouw, kan bestaan in schijnbaar hopeloze situaties".{{sfn|Donahue| Harrington|2005|p=182}} Michael Keene (2002) zei dat er een verband is tussen Jaïrus en de vrouw: "De link tussen hen is geloof omdat Jaïrus en de bloedvloeiende vrouw groot geloof in Jezus vertoonden".{{sfn|Keene|2002|p=72}} John Walvoord en Roy Zuck (1983) schreven: "Wat eerst een rampzalige vertraging in de genezing van de vrouw leek, verzekerde juist het herstel van de dochter van Jaïrus. Dit was door voorzienigheid geboden om het geloof van Jaïrus op de proef te stellen en te versterken."{{sfn|Walvoord|Zuck|1983|p=124}} Johann Peter Lange (1960) stelde ook: "Deze vertraging zou dienen om zowel het geloof van Jaïrus op de proef te stellen als het te versterken."{{sfn|Lange|1960|p=174}}

=== Beschrijving van de opwekking ===
William Robertson Nicoll (1897) suggereerde dat de instructie om het meisje te voeden in Lucas "op een prominentere plek" is geplaatst dan in Marcus "om te laten zien dat omdat ze echt dood was geweest, ze nu echt levend en wel was; en dus voedsel nodig had en in staat was om het te eten".<ref name="Nicoll" /> Frédéric Louis Godet (1889) merkte op over "de kalmte waarmee Jezus dit gebod gaf zo kort na zo'n uitzonderlijke gebeurtenis": "Zo simpel als een arts de [[polsslag]] van een patiënt voelt, regelt Hij haar dieet voor de dag".<ref name="Nicoll">Nicoll, W. R., [https://biblehub.com/commentaries/egt/luke/8.htm The Expositors Greek Testament] over Lucas 8, inclusief Nicolls parafrase van Godets opmerking in Godet (1889), p. 394.</ref> Getty-Sullivan (2001) wees erop dat, in plaats van het Marcus/Lucas-werkwoord ἀνίστημι ("opstaan, gaan staan"), Matteüs het werkwoord ἐγείρω ("opstaan, verrijzen, opkomen") hanteert dat algemeen verbonden wordt aan de [[Dood en herrijzenis van Jezus|herrijzenis van Jezus]]. Ze suggereerde dat Matteüs daarmee Jezus' wonderbaarlijke opwekking van de dochter van Jaïrus presenteerde als een voorafschaduwing van wat er later met Jezus zelf zou gebeuren.<ref name="Getty-Sullivan" />{{rp|61}}

== Zie ook ==
* [[Jezus (historisch)]]
* [[Jezus (traditioneel-christelijk)]]
* [[Openbaar optreden van Jezus]]
* [[Gelijkenissen van Jezus]]

{{Appendix|1=alles|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Raising of Jairus' daughter|oldid=1067640642|datum=20220124}}
'''Gebruikte literatuur'''
* {{Citeer boek|first=John R. |last=Donahue |coauthors=Daniel J. Harrington |date=2005 |title=The Gospel of Mark|isbn=0-8146-5965-9}}
* {{Citeer journal | last=Edwards | first=James R. | title=Markan Sandwiches. The Significance of Interpolations in Markan Narratives | journal=Novum Testamentum | publisher=JSTOR | volume=31 | issue=3 | year=1989 | issn=0048-1009 | doi=10.2307/1560460 | page=193}}
* {{Citeer boek|title=A commentary on the Gospel of St. Luke|last=Godet|first= Frédéric|date= 1889|publisher = T. & T. Clark |location=Edinburgh |url=https://archive.org/details/commentaryongosp01godeuoft/page/394/mode/2up?q=pulse|volume=1|authorlink=Frédéric Louis Godet}}
* {{Citeer boek|first=Michael |last=Keene|date= 2002 |title=St Mark's Gospel and the Christian faith|isbn=0-7487-6775-4}}
* {{Citeer boek|first=Johann Peter |last=Lange|authorlink=Johann Peter Lange |date=1960 |title=A commentary on the Holy Scriptures|url=https://archive.org/details/commentaryonholy01lang |publisher=Zondervan |asin=B00133NOEM}}
* {{Citeer journal | last=Shepherd | first=Tom | title=The Narrative Function of Markan Intercalation | url=https://archive.org/details/sim_new-testament-studies_1995-10_41_4/page/522 | journal=New Testament Studies | publisher=Cambridge University Press (CUP) | volume=41 | issue=4 | year=1995 | issn=0028-6885 | doi=10.1017/s0028688500021688 | pages=522–540}}
* {{Citeer boek |first=John F.| last=Walvoord |coauthors=Roy B. Zuck |date=1983 |title=The Bible Knowledge Commentary |isbn=0-88207-812-7}}
'''Noten'''
{{References|group=noot}}
'''Referenties'''
{{References|2=30em}}
}}
{{Commonscat|Raising of Jairus' daughter}}

{{DEFAULTSORT:Jairus}}
[[Categorie:Nieuwe Testament]]
[[Categorie:Wonder van Jezus]]

Opwekking van de dochter van Jaïrus - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd