https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Opgespoten_terreinOpgespoten terrein - Bewerkingsoverzicht2026-05-30T09:38:54ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Opgespoten_terrein&diff=80805&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-03-30T16:20:14Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Sylt@Sandaufspuelung.jpg|thumb|250px|Opspuiten van een strand op het [[Noord-Friese Waddeneilanden|Noord-Friese waddeneiland]] [[Sylt]].]]<br />
Een '''opgespoten terrein''' (ook wel spuitterrein of opgehoogd land genoemd) is een stuk land dat is opgehoogd met [[zand]] dat uit een [[zuigput]] is opgezogen. Het aldus gewonnen zand is te beschouwen als een [[delfstof]].<br />
<br />
Vooral in westelijk [[Nederland]] ligt veel land te laag ten opzichte van het [[grondwaterpeil]] om geschikt te zijn voor bebouwing. Vaak is ook de [[grondsoort]] aan het [[maaiveld]] daarvoor niet geschikt. Om toch op dergelijke plaatsen te kunnen bouwen wordt het terrein met zand opgehoogd, veelal met zand dat door een [[Snijkopzuiger|cutterzuiger]] uit een bestaande of daarvoor aangelegde [[Meer (water)|plas]] wordt opgezogen. Het zand wordt met water verzadigd door ijzeren [[persleiding]]en getransporteerd en ter plekke op het land gespoten. De ophooglaag kan van enkele decimeters tot enkele meters dik zijn.<br />
<br />
==Winplaatsen==<br />
Het zand wordt veelal gewonnen uit [[Laat Pleistoceen|laat pleistocene]] en [[Midden Pleistoceen|midden pleistocene]] [[sediment|afzettingen]]. Veel gebruikt zijn de zandige afzettingen uit de formaties van [[Formatie van Beegden|Beegden]], [[Formatie van Kreftenheye|Kreftenheye]], [[Formatie van Drente|Drenthe]], [[Formatie van Sterksel|Sterksel]], de [[Eem Formatie]], etc. Geschikte plaatsen worden met behulp van [[geologie|geologisch]] onderzoek opgespoord.<ref>{{nl}} {{Aut|[[Gerard Spaink|Spaink, G.]]}}, 1973. ''Boringen ten behoeve van toekomstige zandopspuitingen.'' De Kreukel, 9 (1): 3-10.</ref> Er zijn door heel Nederland verspreid zeer veel van deze kunstmatig gemaakte of verdiepte plassen. Tegenwoordig wordt ook veel zand in de [[Noordzee]] gewonnen. Dit zeezand dient eerst ontzilt te worden voordat het in het binnenland gebruikt kan worden. Voor veel van de werkzaamheden aan de kust, zoals de [[Maasvlakte]] en de vele [[Zandsuppletie|kustsuppleties]] is deze ontzilting niet nodig.<br />
<br />
Veel [[nieuwbouwwijk]]en en [[industrieterrein]]en in het westen van Nederland zijn gebouwd op dergelijke terreinen. Het zand werd vaak zeer dichtbij gewonnen. Zo zijn de [[Westelijke Tuinsteden]] en het [[Haven van Amsterdam|westelijk havengebied]] van Amsterdam gebouwd op, respectievelijk uitgediept met zand dat is opgezogen uit de [[Sloterplas]], [[Nieuwe Meer (meer)|Nieuwe Meer]], het [[Noordzeekanaal]] en de nieuwere Westelijke havens.<br />
<br />
==Fossielen==<br />
Samen met het opgezogen zand komen de daarin aanwezige stenen en [[fossiel]]en op de terreinen terecht. Omdat veel van dit materiaal verder alleen in [[Staal (monster)|monsters]] uit [[grondboring]]en gevonden kan worden, vormen deze terreinen een aanzienlijke aanvulling op de [[paleontologie|paleontologische]] kennis van bepaalde afzettingen. Weliswaar is het materiaal niet meer [[in situ]] aanwezig en is de [[stratigrafie|stratigrafische]] betekenis beperkt, toch kunnen vaak conclusies over de ouderdom en andere bijzonderheden van het materiaal op een bepaalde plek getrokken worden. Omdat de hoeveelheid materiaal veel groter is dan wat er ooit uit boringen bekend kan worden is de aanvullende kennis toch belangrijk. Het is sterk afhankelijk van de plaats en de diepte welke fossielen er op een terrein aanwezig zijn. Het komt ook voor dat materiaal uit lagen van verschillende ouderdom gemengd op het terrein ligt.<br />
<br />
Veel aangetroffen fossielen zijn [[mollusken]] en botten van gewervelde dieren, vooral van [[zoogdieren]]. Van oudsher wordt er op deze terreinen door [[amateur]]paleontologen naar fossielen gezocht. De kennis van de molluskenfauna zoals die tijdens het [[Eemien]] in Nederland aanwezig was, is aanzienlijk uitgebreid door deze activiteiten.<ref>{{nl}} {{Aut|[[Gerard Spaink|Spaink, G.]]}}, 1958b. ''De Nederlandse Eemlagen, I: Algemeen Overzicht''. Wetenschappelijke Mededelingen K.N.N.V., 29: 44 p.</ref><ref>{{nl}} {{Aut|Karnekamp, C.}}, 1971. ''Spuitterreinen rondom Amsterdam en het terrein 't Kalf te Zaandam in het bijzonder''. De Kreukel, 7(5-6), 6 pp.</ref><ref>{{nl}} {{Aut|Meijer, T.}}, 1973. ''De land- en zoetwatermollusken van de opgespoten terreinen in het Noordzeekanaalgebied en de Zaanstreek (Nederland, Provincie Noord Holland)''. Mededelingen Werkgroep voor Tertiaire en Kwartaire Geologie, 10(4): 139-169.</ref> Hetzelfde geldt, in iets mindere mate voor de pleistocene zoogdierfauna. Veel van de leden van de [[Werkgroep Pleistocene Zoogdieren]] houden zich hiermee bezig en materiaal uit zuigputten wordt zelfs als studiemateriaal aan de universiteiten en musea gebruikt.<br />
<br />
==Archeologische vondsten==<br />
In veel mindere mate worden ook [[archeologie|archeologische]] vondsten gedaan. Er zijn van verschillende plaatsen [[vuistbijl|vuurstenen]] en benen [[artefact (archeologie)|werktuigen]] en aardewerkresten bekend.<br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
{{References}}<br />
----<br />
* {{nl}} {{Aut|Karnekamp, C.}}, 1966. ''Het spuitterrein ten noorden van Zaandam.'' De Kreukel, 2(8): 1-3.<br />
* {{nl}} {{Aut|Karnekamp, C.}}, 1967. ''Land- en zoetwatermollusken op de spuitterreinen te Zaandam.'' De Kreukel, 3(2): 2.<br />
* {{nl}} {{Aut|Karnekamp, C.}}, 1971. ''Spuitterreinen rondom Amsterdam en het terrein 't Kalf te Zaandam in het bijzonder''. De Kreukel, 7(5-6), 6 pp.<br />
* {{nl}} {{Aut|Meijer, T.}}, 1973. ''De land- en zoetwatermollusken van de opgespoten terreinen in het Noordzeekanaalgebied en de Zaanstreek (Nederland, Provincie Noord Holland)''. Mededelingen Werkgroep voor Tertiaire en Kwartaire Geologie, 10(4): 139-169.<br />
* {{nl}} {{Aut|[[Gerard Spaink|Spaink, G.]]}}, 1958b. ''De Nederlandse Eemlagen, I: Algemeen Overzicht''. Wetenschappelijke Mededelingen K.N.N.V., 29: 44 p.<br />
* {{nl}} {{Aut|[[Gerard Spaink|Spaink, G.]]}}, 1966. ''De zand-opspuitingen in Noord Holland.'' Correspondentie Blad van de Nederlandse Malacologische Vereniging, 120: 1268-1272.<br />
* {{nl}} {{Aut|[[Gerard Spaink|Spaink, G.]]}}, 1973. ''Boringen ten behoeve van toekomstige zandopspuitingen.'' De Kreukel, 9 (1): 3-10.<br />
}}<br />
<br />
[[Categorie:Fundering]]<br />
[[Categorie:Geologie]]</div>Colani