Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-04-07T19:23:05Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox persoon Wikidata}}
'''Octavie Van Gillewe''' ([[Zarren]], [[3 november]] [[1836]] – [[Kortrijk (hoofdbetekenis)|Kortrijk]], [[12 mei]] [[1891]]), beter gekend als '''Moeder Stanislas''', was een [[België (hoofdbetekenis)|Belgische]] kloosteroverste en schooldirectrice die een belangrijke rol speelde bij de ontwikkeling van het volksonderwijs in de Kortrijkse wijk [[Overleie (Kortrijk)|Overleie]] tijdens het laatste kwart van de [[19e eeuw|negentiende eeuw]].

== Levensloop ==
Octavie Van Gillewe werd geboren te Zarren op 3 november 1836 als de dochter van herbergier Carolus Van Gillewe en Barbara Constantia Tuytten. Ze trad in bij de [[Zusters van Liefde Heule|Zusters van Liefde]] te [[Heule]] in 1857 en werd geprofest in 1859.<ref name=":0">{{Citeer boek |titel=Gezelle - Dichtwerk |achternaam=Boets |voornaam=Jozef |url=https://www.google.be/books/edition/Volledig_dichtwerk/sP9ySIDdZ-cC?hl=nl&gbpv=1&dq=Octavie+Van+Gillewe&pg=PA1754&printsec=frontcover |taal=nl |uitgever=Lannoo |datum=1999 |pagina=224, 1753-1754 |isbn=9020935100}}</ref> Haar kloosternaam Marie-Stanislas is een verwijzing naar de heilige [[Stanislaus Kostka|Stanislas Kostka]]. Op 19 augustus 1871 werd ze aangesteld als overste van het bijhuis in de Kortrijkse wijk Overleie, het Klooster van Sint-Jansput op de [[Sint-Elooiskerk (Kortrijk)|Sint-Elooisparochie]] en de bijhorende scholen.<ref name=":0" /> Ze bleef de gemeenschap leiden tot haar vroege dood op 12 mei 1891.

=== Uitbouw van het klooster en de scholen van Sint-Jansput ===
De deelgemeente Overleie tussen Kortrijk en Heule was in volle expansie in de tweede helft van de negentiende eeuw. In 1871 namen de zusters van Liefde van Heule op vraag van deken [[Ferdinand Van de Putte]] een verkommerde lagere school voor meisjes over. Er was ook avond- en [[Zondagsschool|zondagsonderwijs]]. De locatie werd in de volksmond Sint-Jansput genoemd. In 1877 werd de Sint-Elooisparochie opgericht. [[Leo Van de Walle]] werd er pastoor en meteen ook geestelijk begeleider van het klooster en de school, tot zijn vertrek in 1891. Vanaf 1889 was ook [[Camiel Bruloot]] betrokken bij de werking van de avondschool als leraar van het [[Sint-Amandscollege]] te Kortrijk. In 1878 werd een betalende Franse school toegevoegd onder leiding van [[Florence Gezelle]], bedoeld om het gratis volksonderwijs te financieren. Van Gillewe was de drijvende kracht achter de groei van de school en de relaties met de omgeving. Ze was actief in de [[Schoolstrijd (België)|schoolstrijd]] (1879-1884) en was van groot belang voor het volksonderwijs en de ondersteuning van grote en kansarme gezinnen in de volkswijk.<ref>{{Citeer nieuws |titel=Sterfgevallen |werk=Gazette Van Kortrijk |bezochtdatum=2024-03-08 |taal=nl |via=https://www.kortrijk.be/beeldbank}}</ref> In 1888 telde de school 1100 leerlingen en 16 zusters.<ref>{{Citeer boek |titel=Zusters van Liefde van Heule: 150 jaar op Overleie 1871-2021 |achternaam=Vancolen |voornaam=Paul |uitgever=Philippe Lagae |datum=2022}}</ref>

== Culturele betekenis ==
Het stimuleren van de Vlaamse volkstaal past in het sociaal-educatieve streven van Octavie van Gillewe. Hiervoor betrok ze de Kortrijkse onderpastoor en Vlaamse dichter [[Guido Gezelle]] bij de werking van haar scholen. Op haar vraag maakte hij vele gelegenheidsgedichten voor prijsuitreikingen en feesten voor de priesters die de scholen en de patronaatswerking begeleidden. Hij werkte ook mee aan toneelstukjes die door de kinderen werden opgevoerd. Jaarlijks dichtte hij een gelegenheidsvers voor haar naamfeest.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Couttenier |voornaam=Piet |titel=Een toren van woorden: Gezelle als gelegenheidsdichter van Overleie |jaargang=19 |tijdschrift=De Leiegouw |datum=1977}}</ref><ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Boets |voornaam=Jozef |titel=Gezelles zelfstandige publikaties - Proeve van bibliografie |url=https://www.dbnl.org/tekst/_gez006197701_01/_gez006197701_01_0005.php |jaargang=1986 |tijdschrift=8 |datum=1977 |taal=nl}}</ref> In 1884 schreef hij het gedicht ''Jubilé was rust te zeggen'' voor haar vijfentwintigjarig jubileum.<ref name=":0" /> Ook het gedicht op haar bidprentje was van zijn hand.<ref>{{Citeer web |url=https://www.dbnl.org/tekst/geze002fbau01_01/geze002fbau01_01_0210.php |titel=CL Eerweerde zuster Marie-Stanislas (12 mei 1891) |auteur=Guido Gezelle |datum=1950 |bezochtdatum=2024-03-10 |werk=Dichtwerken (deel 1 en 2)(1949-1950)–Guido Gezelle |uitgever=Digitale Bibliotheek voor Nederlandse Letteren |taal=nl}}</ref> Alles samen ging het om twintigtal gedichten, die Moeder Stanislas zorgvuldig in een album bewaarde.<ref>Het album van Moeder Stanislas bevindt zich in het [[Rijksarchief te Brugge|Rijksarchief]] te [[Brugge]]. BOETS, JOZEF & L. Danhieux (1978). Gezelschapspoëzie. ''Gezelliana'' 9</ref> Samen vormen ze een kroniek van Sint-Jansput.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Boets |voornaam=Jozef & L. Danhieux |titel=Gezelschapspoëzie |jaargang=9 |tijdschrift=Gezelliana |datum=1978}}</ref> Ook Gezelles zuster Florence was er actief als zuster in de congregatie. [[Stijn Streuvels]] beschrijft hoe hij bij zijn tante en de zusters [[Sinterklaas]] vierde en een warme opvang kreeg als zijn moeder boodschappen deed. Moeder Stanislas noemde hij een kalme, geduldige en goedgezinde non.<ref>{{Citeer boek |titel=Kroniek van de familie Gezelle |achternaam=Streuvels |voornaam=Stijn |uitgever=Desclée De Brouwer |datum=1960}}</ref>

== Externe links ==
* {{Link odis.be|type=AE|id=8172|label= Archief van de Congregatie Van De Zusters Van Liefde, Heule}}
* Octavie van Gillewe, biografische pagina op [https://gezelle.be/biografisch-plein/octavie-van-gillewe Gezelle.be]

{{Appendix|Bronnen|* De Paepe, R. (1977) De geschiedenis van de Sint-Elooisparochie.
* Vancolen, Paul (1990) De geschiedenis van Kortrijk, deel IV Hedendaagse Tijd.
* Vancolen, Paul (2022) Zusters van Liefde van Heule: 150 jaar op Overleie 1871-2021.
* Boets, Jozef & L. Danhieux (1978) Gezelschapspoëzie. In: Gezelliana.
* Couttenier, Piet (1977) Een toren van woorden: Gezelle als gelegenheidsdichter van Overleie. In: De Leiegouw.
'''Referenties'''
{{References}}}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:VanGillewe, Octavie}}
[[Categorie:Geschiedenis van Kortrijk]]
[[Categorie:Onderwijs in Kortrijk]]
[[Categorie:Zusters van Liefde]]
[[Categorie:Correspondentie Guido Gezelle]]

Octavie Van Gillewe - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd