https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=MezekouwMezekouw - Bewerkingsoverzicht2026-06-21T03:48:39ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Mezekouw&diff=150899&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2024-11-21T01:49:44Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Hourds.tour.png|thumb|Mezekouwen tussen de kraagstenen van een torentrans]]<br />
[[Bestand:Exterieur Sassenpoort - Zwolle - 20228707 - RCE.jpg|miniatuur|Mezekouwen aan de Sassenpoort te Zwolle]]<br />
<br />
Een '''mezekouw''', ook wel ''mezenkooi'', ''machicoulis'' of ''messekouw'', is een vierkant werpgat tussen de uit elkaar geplaatste [[kraagsteen|kraagstenen]] van de stenen uitbouwen van torens en muren van een [[Middeleeuwen|middeleeuws]] [[kasteel]] of stad. De werpgaten bevinden zich meestal bij de toegangspoort(en).<br />
<br />
== Geschiedenis ==<br />
De voorgangers van mezekouwen waren werpgaten in houten omlopen. Deze houten omlopen werden tijdens een belegering aangebracht rond torens en langs muren. Zo'n houten uitbouw met werpgaten heet een 'hordijs', ''pekneus'' of ''werpgang''. Een hordijs was echter niet goed bestand tegen vuur.<br />
<br />
== Etymologie ==<br />
Het woord mezekouw stamt af van het oude Franse woord ''machicoller'', afgeleid van het oude Provençaalse ''machacol'', ontstaan uit het Latijnse ''maccare'' (verpletteren) en ''collum'' (nek).<br />
<br />
== Doel ==<br />
Een mezekouw was bedoeld om aanvallers te kunnen belagen die onder de uitbouw en dus vlak voor de poorten en muren stonden. Mezekouwen maakten het mogelijk om deze vijanden te bestoken met pijlen en met alles wat maar naar beneden kon worden gegooid zoals kokend water en stenen. Kokende olie en hete pek zullen niet vaak zijn gebruikt omdat olie en pek duur waren. <br />
<br />
In veel middeleeuwse vestingen werd een aantal mezekouwen gebruikt als [[toilet]]. Een simpele plank boven de mezekouw met een ovaal gat erin was al voldoende. In tijden van belegering verwijderde men dan de toiletombouw zodat de mezekouw weer beschikbaar was voor de verdediging. Na de middeleeuwen werden kasteelelementen zoals [[kanteel|kantelen]] en mezekouwen gebruikt voor de versiering van gebouwen. De werpgaten bleven dan dicht.<br />
<br />
== Nederland ==<br />
In Nederland zijn nog op tien plaatsen mezekouwen te vinden: op het [[Muiderslot]], in het [[Kasteel Duurstede|kasteel Wijk bij Duurstede]], [[Huis Magerhorst]], de [[Lanxmeerpoort (Binnenpoort)|Binnenpoort]] in Culemborg, het [[kasteel van Mheer]], de [[Sassenpoort]] te Zwolle, de [[Koppelpoort]] en de [[Kamperbinnenpoort]] in Amersfoort, de [[Helpoort (Maastricht)|Helpoort]] in Maastricht, en in de Amsterdamse Poort te Haarlem.<br />
<br />
== Afbeeldingen ==<br />
<gallery><br />
Machicolations (PSF).png|Verdedigers werpen stenen door de mezekouwen<br />
Chato_porte_des_champs.jpg|Mezekouwen boven poort van het [[kasteel van Caen]], [[Frankrijk]]<br />
Wuerzburg_Maschikuli_1.jpg|Mezekouwen van de vesting Marienberg, [[Würzburg (stad)|Würzburg]], [[Duitsland]]<br />
</gallery><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Lijst van vaktermen in de vestingbouwkunde]]<br />
<br />
{{Navigatie vaktermen vestingbouwkunde}}<br />
<br />
[[Categorie:Vestingbouw]]</div>Colani