Colani: /* Kasteel Wickrath */

2025-11-27T20:49:25Z

Kasteel Wickrath

Nieuwe pagina

[[Bestand:Fischer, Johann Heinrich, Portrait of Count von Quadt and Matheius Soiron (1773).jpg|thumb|200px|Graaf Von Quadt (staand) en Matheius Soiron (zittend) voor kasteel Wickrath (1773)]]'''Matheius Soiron''', ook wel '''Matthieu Soiron''' genoemd ([[Maastricht]], [[17 mei]] [[1722]] — aldaar, [[15 juli]] [[1781]]) was een [[Prinsbisdom Luik|Luiks]] [[barokarchitectuur|barokarchitect]] en [[aannemer]]. Hij is vooral in Duitsland bekend als de hoofdarchitect van [[kasteel Wickrath]]. Samen met zijn broer [[François Soiron]] en zijn zoon [[Mathias Soiron]], en naast de Luikse architecten [[Etienne Fayen]], [[Barthélemy Digneffe]], [[Jacques-Barthélemy Renoz]] en [[Ghislain-Joseph Henry]], en de [[Aken (stad)|Akenenaren]] [[Laurenz Mefferdatis]], [[Joseph Moretti]] en [[Johann Joseph Couven|Johann Joseph]] en [[Jakob Couven]], kan hij gerekend worden tot de belangrijkste bouwmeesters van de [[barokarchitectuur in het prinsbisdom Luik]]. <ref>De vrije [[Rijksstad Aken]] was weliswaar geen onderdeel van het (wereldlijke) prinsbisdom Luik, maar behoorde tot 1802 wel tot het (kerkelijke) [[bisdom Luik]]. Hetzelfde gold voor enkele andere heerlijkheden. Maastricht was [[Tweeherigheid van Maastricht|tweeherig]] en werd in de achttiende eeuw gezamenlijk bestuurd door de bisschop van Luik en de [[Staten-Generaal van de Nederlanden|Staten-Generaal]] van de [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden|Hollandse republiek]].</ref>

== Biografische schets ==
Matheius Soiron werd geboren als zesde kind van Matheus Soiron ([[Chênée]]?, 1681 - Maastricht, 1762) en Catharina Deplaye ([[Luik (stad)|Luik]], 1688 - Maastricht, 1746). Matheius was een jongere broer van [[François Soiron]] (Luik, 1714 - Maastricht, 1779), die eveneens aannemer en bouwmeester werd. Enkele jaren na de geboorte van François verhuisde het gezin Soiron vanuit Luik naar Maastricht. Waarschijnlijk leerde Matheius het vak van aannemer-bouwmeester van zijn vader en broer. Samen met de laatste werkte hij 26 jaar lang aan zijn belangrijkste opdracht, kasteel Wickrath. Op 2 oktober 1747 trouwde Matheius met Isabella Lucia Ernou (Maastricht, 1726 - Maastricht, 1786). Een van hun zonen werd eveneens een bekend architect, [[Mathias Soiron]]. Twee andere zonen waren [[Seculiere kanunnik|kanunnik]] bij het [[kapittel van Sint-Servaas]], een eervolle positie in die tijd.

Bij wijze van betaling voor hun prestaties bij de bouw van kasteel Wickrath, schonk graaf Willem Otto Friedrich von Quadt in 1757 het [[kasteel De Wildenborch]] in [[Vorden]] aan de gebroeders Soiron. <ref>[http://www.heimatverein-wickrath.de/Chronik/Wickrather%20Geschichte.htm 'Streifzüge durch die Geschichte der Herrschaft Wickrath, 1746 bis 1772' op www.heimatverein-wickrath.de]</ref> In 1768 verkochten Matheius en François het kasteel, volgens sommige bronnen nadat ze 5000 eiken op het landgoed hadden laten kappen. <ref>[https://web.archive.org/web/20170516111035/http://wildenborch.nl/ www.wildenborch.nl]</ref>

== Portret ==
Het hiernaast weergegeven [[dubbelportret]] is het schilderij ''Wilhelm Otto Friedrich von Quadt und sein Baumeister vor dem Schloss Wickrath'', geschilderd door [[Johann Heinrich Fischer]] in 1773. Het opschrift op de lijst verwijst naar de afgebeelde graaf [[Quadt|von Quadt]], de trotse eigenaar van het nog maar net voltooide kasteel Wickrath op de achtergrond. <ref>Het opschrift luidt: „DEN HOOGGEBOORE HEER WILLEM OTTO FREDERICK DES HEYLIGEN ROOMISCHEN RYX GRAVE VAN QUADT DER ONMIDDELBAERE RYX VRYE HEERLYK HEEDEN WYKRADT EN SCHWANENBERG REGEEREND HEER VRY HEER VAN LOENEN WOLFEREN EN DE ERFHOFMEESTERIE HEER VAN DELL WYNEN ERFDROS? EN ERF HOFMEESTER DES FÜRSTENDOMS GUELDRE EN DER GRAFFSCHAP ZUTPEHEN.“</ref> De bouwmeester, Matheius Soiron, kijkt voldaan op uit zijn schetsboek en richt zijn blik omhoog naar zijn opdrachtgever. Tot voor kort werd de figuur van de architect geïdentificeerd als de Akense bouwmeester [[Johann Joseph Couven]], of zijn zoon [[Jakob Couven]]. Inmiddels staat het vast dat Matheius Soiron de hoofdarchitect van Wickrath was - en dus de geportretteerde naast de graaf moet zijn. Het schilderij werd in 2001 op een veiling in [[Amsterdam]] aangeboden en bevindt zich thans in het museum [[Schloss Rheydt]] in [[Mönchengladbach]].

Joseph Mataré, de broer van de beeldhouwer en schilder [[Ewald Mataré]], maakte rond 1930 een gedetailleerde kopie van een deel van het dubbelportret, dat zich toen nog te [[Isny im Allgäu]] bevond. <ref>Loehr, p. 18.</ref> Zoals toen algemeen werd aangenomen, meende Mataré een van de Akense bouwmeesters Couven geschilderd te hebben. Het portret hangt dan ook in het [[Couvenmuseum]] in Aken. In plaats van de bruine jas van de architect in het originele schilderij, koos Mataré voor een rode kleur.

== Werken ==
[[Bestand:Korschenbroich 2010 003.jpg|thumb|200px|Haus Schlickum]]
[[Bestand:Schloss Wickrath 01.jpg|thumb|200px|Kasteel Wickrath, oostelijke voorburcht]]
=== Selectie van bouwwerken ===
* 1743-1744: [[kasteel Meerssenhoven]] (mogelijk een onjuiste toeschrijving) <ref>In: Van den Boogard/Minis, ''Monumentengids Maastricht'' wordt op p. 105 vermeld dat in 1742 het huis Meerssenhoven werd verkocht aan ene Arnold Gilman, 'die het in dat jaar geheel liet renoveren naar een ontwerp van Matthias [=Matheius] Soiron. Het thans bestaande kasteel kwam tot stand in de jaren 1743-1744.'</ref>
* 1746-1772: [[kasteel Wickrath]], bij [[Mönchengladbach]] (met François Soiron)
* na 1755: Haus Schlickum <ref>Zie [https://web.archive.org/web/20141003015540/http://www.haus-schlickum.de/geschichte.html Website Haus Schlickum] en [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Haus_Schlickum Foto's Haus Sclickum op Wikimedia]</ref> ([[Korschenbroich]], tussen [[Neuss]] en Mönchengladbach)
* voor 1756: toren parochiekerk Ratheim, [[Hückelhoven-Ratheim]] (onzeker, wellicht Matheius of François Soiron) <ref>[https://www.pfarre-ratheim.de/geschichte/mittlere_geschichte.htm www.pfarre-ratheim.de]: ''"Baumeister war Herr Soiron aus Maastricht."''. [https://web.archive.org/web/20220812015416/https://www.pfarre-ratheim.de/geschichte/mittlere_geschichte.htm Gearchiveerd] op 12 augustus 2022.</ref>
* 1775-77: bouw van de [[bastion]]s Prins Frederik en Stadhouder, en de [[couvre-face]]n Louise en Du Moulin in de zogenaamde [[Linie van Du Moulin]] in Maastricht. <ref>Morreau, p. 198.</ref>

=== Kasteel Wickrath ===
Tussen 1746 en 1772 bouwden de gebroeders François en Matheius Soiron aan hun [[magnum opus]], het kasteel Wickrath, 11 km ten zuidwesten van Mönchengladbach. In opdracht van de [[Rijksheerlijkheid Wickrath|heer van Wickrath]] (vanaf 1752 graaf), Wilhelm Otto Friedrich von Quadt, ontwierpen de broers een barokke [[waterburcht]] met een groot [[Franse tuin|park naar Frans voorbeeld]] in de vorm van een vijfhoekige gravenkroon. <ref>Zie o.a. luchtfoto en plattegrond op de [http://www.wickrath-online.de website van Schloss Wickrath] en het [https://web.archive.org/web/20121008121648/http://moenchengladbach.de/index.php?id=schloss_wickrath artikel over Schloss Wickrath op www.moenchengladbach.de]</ref> Na afbraak van de restanten van het middeleeuwse kasteel, dat door brand in 1745 zwaar was beschadigd, verrees op dezelfde plek een nieuw zomerverblijf voor de graaf, bestaande uit een groot herenhuis en twee losse paviljoens (de oostelijke en westelijke voorburcht), alles omringd door water, waarvoor het riviertje de [[Niers]] moest worden omgeleid. De eerste fase behelsde de realisering van het hoofdgebouw, dat echter in 1859 zo bouwvallig was geworden, dat het moest worden gesloopt. De tweede bouwfase begon waarschijnlijk in 1751 met de bouw van de H-vormige paviljoens. Waarschijnlijk op verzoek van hun opdrachtgever, scheidden de Soirons het hoofdgebouw, met het ''[[corps de logis]]'', van de beide voorburchten, waardoor een originele variant ontstond op de [[cour d'honneur]], de erehof. Met name de goedbewaard gebleven westelijke voorburcht, waarin zich de drieschepige ''Nassauer Stall'' met gestucte gewelven op hardstenen pilaren bevindt, geeft een goede indruk van de monumentale architectuur van het complex. In bewaard gebleven bouwdocumenten duikt rond deze tijd de naam Matheius Soiron regelmatig op als verantwoordelijk architect. <ref>Buiten enkele door de Akense Dom-architect Joseph Buchkremer vastgestelde stilistische verschillen, bestaat er geen enkele aanwijzing dat in de periode 1746-1751 een andere architect aan het project werkte. Het verschil in stijl kan te maken hebben met de sterkere nadruk die het hoofdgebouw moest hebben.</ref> Het is onduidelijk in hoeverre François na 1751 betrokken was bij de bouw van Wickrath, hoewel de schenking van kasteel De Wildenborch in 1757 lijkt te wijzen op een verdere samenwerking tussen de broers. Op het dubbelportret van de opdrachtgever en zijn bouwmeester, met het voltooide kasteel op de achtergrond, ontbreekt François, wat erop zou kunnen wijzen dat Matheius in de laatste fase de leidende rol had.

{{Appendix|2=
* {{aut|[[Ingrid Evers|Evers, I.M.H.]]}} (2009): 'De familie Soiron: bouwmeesters / architecten in de 18e en 19e eeuw' ([https://forum.mestreechonline.nl/showthread.php?t=1715 online tekst op ''forum.mestreechonline.nl''])
* {{de}} {{aut|Löhr, Wolfgang}} (2005): 'Wilhelm Otto Friedrich von Quadt (1717–1785), der Erbauer von Schloss Wickrath', in: ''Schloss und Park Wickrath'', pp. 12–21. Arbeitshefte der Rheinischen Denkmalpflege, Worms.
* {{aut|Morreau, L.J.}} (1979): ''Bolwerk der Nederlanden''. Van Gorcum, Assen. {{ISBN|90-232-1698-9}}
----

{{References|2=3|90%}}
}}

{{DEFAULTSORT:Soiron, Matheius}}
[[Categorie:Architect in het prinsbisdom Luik]][[Categorie:Barokarchitect]][[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 18e eeuw]]

Matheius Soiron - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Kasteel Wickrath */