Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox dynastie | afbeelding = Peter Paul Rubens 095b.jpg | onderschrift = Maria de' Medici, koningin van Frankrijk
(1622), Peter Paul Rubens, Prado | naam = Maria de' Medici | leven = 1575-1642 | functie = Koningin-gemalin van Frankrijk | periode = 1600-1610 | voorganger = Margaretha van Valois (1553-1615)|Margareth...'

2024-07-30T19:09:29Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox dynastie | afbeelding = Peter Paul Rubens 095b.jpg | onderschrift = Maria de' Medici, koningin van Frankrijk (1622), Peter Paul Rubens, Prado | naam = Maria de' Medici | leven = 1575-1642 | functie = Koningin-gemalin van Frankrijk | periode = 1600-1610 | voorganger = Margaretha van Valois (1553-1615)|Margareth...'

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Peter Paul Rubens 095b.jpg
| onderschrift = Maria de' Medici, koningin van Frankrijk (1622), [[Peter Paul Rubens]], [[Museo Nacional del Prado|Prado]]
| naam = Maria de' Medici
| leven = 1575-1642
| functie = [[Lijst van koninginnen van Frankrijk|Koningin-gemalin van Frankrijk]]
| periode = [[1600]]-[[1610]]
| voorganger = [[Margaretha van Valois (1553-1615)|Margaretha van Valois]]
| opvolger = [[Anna van Oostenrijk (1601-1666)|Anna van Oostenrijk]]
| functie1 = [[Lijst van echtgenoten van koningen van Navarra|Koningin-gemalin van Navarra]]
| periode1 = [[1600]]-[[1610]]
| voorganger1 = [[Anton van Bourbon (1518-1562)|Anton van Bourbon]]
| opvolger1 = [[Anna van Oostenrijk (1601-1666)|Anna van Oostenrijk]]
| vader = [[Francesco I de' Medici]]
| moeder = [[Johanna van Oostenrijk]]
| heraldiek = [[Bestand:COA french queen Marie de Médicis.svg|110px]]
| heraldiek-uitleg = Wapen als koningin van Frankrijk
}}

'''Maria de' Medici''' ([[Florence (stad)|Florence]], [[26 april]] [[1575]] — [[Keulen (stad)|Keulen]], [[3 juli]] [[1642]]) was koningin van [[Frankrijk]]. Ze trouwde op [[17 december]] [[1600]] met koning [[Hendrik IV van Frankrijk]] in de [[kathedraal van Lyon]].

== Biografie ==
Maria was een dochter van [[Francesco I de' Medici]], groothertog van Toscane en [[Johanna van Oostenrijk]]. Ze was een kleindochter van keizer [[Keizer Ferdinand I (1503-1564)|Ferdinand I]].

Maria de' Medici regeerde Frankrijk vanaf [[1610]]. Op [[14 mei]] van dat jaar werd haar echtgenoot Hendrik IV vermoord. Hij werd opgevolgd door hun zoon [[Lodewijk XIII van Frankrijk|Lodewijk XIII]]. Omdat deze nog maar acht jaar oud was, trad zij op als [[Regent (bestuurder)|regentes]], met de Florentijn [[Concino Concini]] als haar raadsman. In die hoedanigheid riep zij als laatste Franse vorst in [[1614]] de [[Franse Staten-Generaal|Staten-Generaal]] bijeen.

In [[1615]] werd Lodewijk meerderjarig verklaard en in [[1617]] gaf hij zijn moeder het advies 'zich voortaan met haar eigen zaken te bemoeien'. Later verzoende hij zich met haar. Op de achtergrond bleef zij zich met de staatszaken bemoeien, ook toen die vanaf [[1624]] door kardinaal [[Kardinaal de Richelieu|Richelieu]] werden behartigd. Teruggekeerd in Parijs hield ze zich bezig met de bouw van het [[Palais du Luxembourg]] waar zij in 1625 haar intrek nam. In het Parijse leven speelt ze de rol van [[mecenas]] door grote kunstopdrachten te verstrekken. Zo laat zij de schilder [[Peter Paul Rubens|Rubens]] uit Antwerpen komen om een galerij van schilderijen gewijd aan haar leven te vervaardigen (1622-1625). Deze 'cyclus van Maria de Medici' omvat 24 omvangrijke schilderijen die thans bewaard worden in het Museum het [[Louvre]].

[[File:Maria de' Medici by Anthony van Dyck.jpg|thumb|left|Maria de' Medici geportretteerd door [[Antoon van Dyck]] tijdens haar ballingschap in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]] (1631)]]
[[Bestand:Peter Paul Rubens 035.jpg|thumb|Aankomst van Maria de' Medici in de haven van Marseille, (ca. 1622-1625), [[Peter Paul Rubens]], [[Louvre]]]]

== Ballingschap ==
Op [[10 november]] [[1630]] werd de koningin-moeder vastgezet in het [[Kasteel van Compiègne]], nadat zij een complot tegen Richelieu had gesteund (''Journée des Dupes''). Zij vond dat haar zoon moest kiezen, 'voor de knecht of voor zijn moeder'; hij koos voor de 'knecht', zijn bekwame minister Richelieu. Op 19 juli 1631 vluchtte ze naar het hof van de [[infante Isabella]] in [[Brussel (stad)|Brussel]]. Zeven jaar zou ze in de [[Spaanse Nederlanden]] blijven, tevergeefs corresponderend met Richelieu over haar terugkeer.

In juli 1638 reisde ze naar de [[Republiek der Verenigde Nederlanden]]. Via [[Luik (stad)|Luik]] en [[Den Bosch]], waar zij is verwelkomd door [[stadhouder Frederik Hendrik]], kwam de koningin-moeder aan in Den Haag en nam ze enkele dagen rust. Ze gaf er de voorkeur aan om over land te reizen en niet per [[trekschuit]]. De ambassadeur in Frankrijk, [[Willem Boreel]], was betrokken bij de voorbereidingen van haar bezoek. Op 1 september [[1638]] om ongeveer vijf uur 's middags kwam Maria de' Medici aan voor de poorten van [[Amsterdam]], waar ze werd verwelkomd door de bestuurders [[Andries Bicker]], [[Cornelis Boom|Abraham Boom]] en [[Albert Burgh]]. Haar komst als koning-moeder van Frankrijk, dat toen in oorlog was met Spanje, betekende een informele erkenning van de [[Nederlandse Republiek]], in een tijd dat de [[Tachtigjarige Oorlog]] met Spanje op zijn eind liep. Zij kreeg behalve een groots vuurwerk op de [[Amstel (rivier)|Amstel]], ook een toernooi op het [[Rokin (straat)|Rokin]] aangeboden. Ze bracht een bezoek aan het [[Oostindisch Huis]], waar voor haar een Indische [[rijsttafel]] was bereid. [[Albert Burgh]] verkocht haar de beroemde [[rozenkrans]] van [[Franciscus Xaverius]], die door [[Piet Hein (zeevaarder)|Piet Hein]] in het Braziliaanse [[Salvador (stad)|Salvador]] was veroverd. 's Avonds voer men naar het [[IJ (water)|IJ]] waar een [[vlootschouw]] was georganiseerd. [[Gerrit van Honthorst]] schilderde haar portret, dat ze aan de stad ten geschenke deed.

[[Caspar van Baerle]] beschreef het verblijf en het enthousiasme. Vondel vertaalde het werk uit het Latijn; bij de uitgever [[Joan Blaeu|Blaeu]] verschenen [[gravure]]s.

Na enkele maanden reisde Maria de' Medici verder naar Engeland, waar koning [[Karel I van Engeland|Karel I]] zich bereid toonde haar een pensioen toe te kennen. Op 22 augustus 1641 verliet ze Londen, maar koning [[Filips IV van Spanje|Filips IV]] liet haar niet meer toe in de Spaanse Nederlanden, en ook in de Republiek was ze niet welkom. Via [[Dover (Engeland)|Dover]], [[Vlissingen]] en [[Dordrecht]] belandde ze in [[Keulen (stad)|Keulen]], waar haar het vroegere herenhuis van [[Jan Rubens]] ter beschikking werd gesteld. Ze overleed er het volgende jaar aan [[wondroos]].

== Huwelijk en kinderen ==
Op 17 december 1600 trouwde Maria de' Medici met koning [[Hendrik IV van Frankrijk|Hendrik IV]]. Ze kregen zes kinderen:

# [[Lodewijk XIII van Frankrijk|Lodewijk (Lodewijk XIII van Frankrijk)]] ([[27 september]] [[1601]] - [[14 mei]] [[1643]]), koning van Frankrijk
# [[Elisabeth van Frankrijk (1602-1644)|Elisabeth van Frankrijk]] ([[22 november]] [[1602]] - [[6 oktober]] [[1644]]), werd koningin van Spanje door haar huwelijk met koning [[Filips IV van Spanje]]
# [[Christina van Frankrijk|''Christina'' Maria van Frankrijk]] ([[10 februari]] [[1606]] - [[27 december]] [[1663]]), gehuwd met [[Victor Amadeus I van Savoye]]
# [[Nicolaas van Frankrijk|Nicolaas Hendrik van Frankrijk]] ([[16 april]] [[1607]] - [[17 november]] [[1611]]), hertog van Orléans
# [[Gaston van Orléans (1608-1660)|''Gaston'' Jean Baptiste van Frankrijk]] ([[25 april]] [[1608]] - [[2 februari]] [[1660]]), hertog van Orléans, hertog van Anjou en graaf van Blois
# [[Henriëtta Maria van Frankrijk]] ([[25 november]] [[1609]] - [[10 september]] [[1669]]), gehuwd met [[Karel I van Engeland]].
Waarschijnlijk was zij ook huwelijksmakelaar voor een van haar kleindochters, de Engelse prinses [[Maria Henriëtte Stuart]], die met [[Willem II van Oranje]] zou trouwen.

== Kwartierstaat (voorouders) ==
{{Stamboom Maria de' Medici (1575-1642)}}

== Bron ==
Landwehr, J. (1981) De Nederlander uit en thuis. Spiegel van het dagelijkse leven uit bijzondere zeventiende-eeuwse boeken, p. 76-79.

== Externe link ==
* [https://collections.mfa.org/objects/718 Tekening] van [[Claes Cornelisz. Moeyaert]] n.a.v. de intocht van Maria de Medici te Amsterdam

 
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
 
[[Categorie:Partner van de koning van Frankrijk]][[Categorie:De Medici]][[Categorie:Persoon in de 17e eeuw|Medici, M]]

Maria de' Medici - Bewerkingsoverzicht