https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Maria_I_van_EngelandMaria I van Engeland - Bewerkingsoverzicht2026-04-21T01:43:13ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Maria_I_van_Engeland&diff=175118&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2025-11-14T06:57:45Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox dynastie<br />
| afbeelding = Mary_I_of_England.jpg<br />
| naam = Maria I<br />
| leven = 1516-1558<br />
| functie=[[Engelse troonopvolgers|1e opvolger voor de Engelse troon]]<br />
| periode=[[1516]]-[[1534]]<br />
| voorganger=[[Hendrik van Cornwall]]<br />
| opvolger=[[Elizabeth I van Engeland]]<br />
| functie2 = [[Lijst van Britse koningen|Koningin van Engeland]]<br />
| periode2 = [[1553]]-[[1558]]<br />
| voorganger2 = [[Jane Grey]]<br />
| opvolger2 = [[Elizabeth I van Engeland]]<br />
| functie3= [[Lijst van partners van koningen van Spanje|Koningin van Spanje]]<br />
| periode3= [[1554]]-[[1558]]<br />
| voorganger3= [[Isabella van Portugal (1503-1539)|Isabella van Portugal]]<br />
| opvolger3= [[Elisabeth van Valois]]<br />
| functie4= [[Lijst van partners van heersers van Luxemburg|Hertogin-gemalin van Luxemburg]] <br /> [[Lijst van partners van hertogen van Brabant|Hertogin-gemalin van Brabant]] <br /> [[Lijst van partners van graven van Vlaanderen|Gravin van Vlaanderen]]<br />
| periode4= [[1556]] - [[1558]]<br />
| voorganger4= [[Isabella van Portugal (1503-1539)|Isabella van Portugal]]<br />
| opvolger4= [[Elisabeth van Valois]]<br />
| vader = [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]]<br />
| moeder = [[Catharina van Aragon]]<br />
| dynastie = [[Huis Tudor]]<br />
| heraldiek=[[Bestand:Coat of Arms of England (1554-1558).svg|150px]]<br />
| heraldiek-uitleg=Wapen van Maria als koningin van Engeland<br />
}}<br />
<br />
'''Maria (Mary) Tudor''' ([[Greenwich (Londen)|Greenwich]], [[18 februari]] [[1516]] — [[Londen]], [[17 november]] [[1558]]) was [[koninkrijk Engeland|koningin van Engeland]] van 1553 tot 1558 en afkomstig uit het [[Huis Tudor]]. Zij was een dochter van [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]] en zijn eerste echtgenote [[Catharina van Aragon]]. Zij verwierf de bijnamen 'de Katholieke' en 'de Bloedige' ('''Bloody Mary''').<br />
<br />
Toen haar vader zich van Catharina liet scheiden (het huwelijk werd ongeldig verklaard), werd Maria door hem als [[buitenechtelijk kind|bastaard]] bestempeld. Ook werd ze van haar moeder afgezonderd. Na de dood (door onthoofding) van [[Anna Boleyn]], Hendriks tweede echtgenote, werd Maria weer in genade aangenomen. Later betreurde zij dat ze met Hendriks voorwaarden (erkenning van haar vader als hoofd van de Engelse Kerk en het accepteren van haar bastaardstatus) akkoord was gegaan. Maria bleef in het geheim haar geloof belijden. Ook tijdens de regering van haar halfbroer [[Eduard VI van Engeland|Eduard VI]] (zoon van Hendrik en zijn derde vrouw [[Jane Seymour (koningin van Engeland)|Jane Seymour]]) werd haar het leven zeer moeilijk gemaakt.<br />
<br />
Ten tijde van het overlijden van Eduard in 1553 had het [[protestantisme]] in Engeland zo veel aanhang gewonnen dat een rivale naar voren werd geschoven: Maria's nicht Lady [[Jane Grey]]. De sympathie van het volk lag echter aan de zijde van Maria en al snel overwon zij de tegenstand voor haar troonsbestijging. Ze wist te ontkomen aan arrestatie en verzamelde troepen in het kasteel van [[Framlingham]].<ref>Whitelock 2010, [https://books.google.be/books?id=3zipCQAAQBAJ&pg=PT13#v=onepage&q&f=false p. 13]. [https://web.archive.org/web/20240612081101/https://books.google.be/books?id=3zipCQAAQBAJ&pg=PT13#v=onepage&q&f=false Gearchiveerd] op 12 juni 2024.</ref> De Engelse [[Privy Council van het Verenigd Koninkrijk|Privy Council]], die zich onder invloed van [[John Dudley|Northumberland]] had uitgesproken voor Jane Grey, koos na dier vertrek uit de [[Tower of London (gebouw)|Tower of London]] de zijde van Maria en riep haar op 19 juli 1553 uit tot koningin. Vervolgens werd ze op 1 oktober [[Kroning|gekroond]] door de katholieke bisschop Stephen Gardiner. Ze was de eerste ''[[Koningin (titel)|queen]] [[Suo jure|regnant]]'' in de Engelse geschiedenis.<br />
<br />
De eerste maanden was Maria gematigd in haar optreden ten opzichte van haar vroegere vijanden en het protestantisme. Na zich te hebben verzekerd van de steun van haar neef, [[keizer Karel V]], begon ze eind 1553 maatregelen tot herstel van het [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholicisme]] te nemen, terwijl een huwelijk met Karels zoon [[Filips II van Spanje|Filips II]] werd voorbereid. Wat voor haar de doorslag gaf om toe te stemmen, was de vereniging van Engeland met de Nederlanden. Tijdens de huwelijksonderhandelingen liet Karel zijn ambassadeur [[Simon Renard]], die het volste vertrouwen van Maria genoot, de concessie maken dat [[Carlos van Spanje|Don Carlos]] niet de Nederlanden zou erven.<ref>[[Geoffrey Parker]], ''Emperor. A New Life of Charles V'', 2019, p. 662 noot 77</ref> De overeenkomst die naar aanleiding van dat huwelijk werd gesloten, bepaalde dat Filips koning van Engeland zou heten, maar geen persoonlijke macht zou krijgen en ook van de opvolging uitgesloten zou blijven. Wel zouden de kinderen uit het huwelijk het recht van opvolging hebben.<br />
<br />
Bekend was dat Maria geen groot politica was; zij wilde Filips huwen om steun te vinden bij haar streven het rooms-katholieke geloof in Engeland weer de overhand te geven. Het huwelijk stuitte dan ook op verzet. Onder leiding van [[Thomas Wyatt (junior)|Thomas Wyatt]] en de vader van Jane Grey, [[Henry Grey]], brak een opstand uit. Na de onderdrukking daarvan huwde Maria met Filips op 25 juli 1554 met de handschoen en in juli 1555 te Londen. Filips bleef achttien maanden in Engeland. Ondertussen begon de hevige vervolging van de protestanten waaraan zij haar bijnaam "Bloody Mary" te wijten heeft en waarvan de grondlegger van de [[Anglicaanse Kerk]], [[Thomas Cranmer]], de prominentste van de vele slachtoffers werd.<br />
<br />
Maria voelde weinig voor deelname aan de reeds tientallen jaren durende [[Italiaanse Oorlogen|oorlog]] van Spanje tegen Frankrijk, die ook door het Engelse parlement niet gewenst werd. Filips had Maria echter vooral gehuwd om Engeland tot bondgenoot te krijgen. Tijdens een kort verblijf in Engeland in het voorjaar van 1557 wist hij haar een oorlogsverklaring aan Frankrijk af te dwingen. Dit was de laatste keer dat zij haar echtgenoot zag. Filips' aandacht werd opgeëist door de vele problemen in zijn eigen land en door de toenemende dreiging van het [[Ottomaanse Rijk]]. Maria meende twee keer zwanger te zijn geworden, maar dat bleek ingebeeld te zijn. De zo gewenste katholieke troonopvolger kwam er dus niet. In 1558 stierf zij, vermoedelijk wegens een aandoening aan de [[hypofyse]]. Zij heeft nog moeten meemaken dat [[Calais]], de laatste Engelse bezitting in Frankrijk, in 1558 verloren ging door Filips' begonnen oorlog tegen Frankrijk.<br />
<br />
Zij werd opgevolgd door haar protestantse halfzuster [[Elizabeth I van Engeland|Elizabeth I]], de dochter van [[Anna Boleyn]] (de tweede vrouw van [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]]).<br />
<br />
== Kwartierstaat (voorouders) ==<br />
{{Stamboom Maria I van Engeland}}<br />
<br />
==Literatuur==<br />
*David Loades, ''Mary Tudor. A Life'', 1989. {{ISBN|0631154531}}<br />
*Anna Whitelock, ''Mary Tudor. England's First Queen'', 2010. {{ISBN|0143128655}}<br />
*Valerie Schutte en Jessica S. Hower, ''Mary in Writing. Letters, Literature, and Representations'', 2022. {{ISBN|3030951278}}<br />
<br />
==Voetnoten==<br />
{{references}}<br />
{{Navigatie koningen Groot-Brittannië}}<br />
{{Commonscat|Mary I of England}}<br />
<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
[[Categorie:Koning van Engeland]]<br />
[[Categorie:Partner van de koning van Spanje]]<br />
[[Categorie:Partner van de hertog van Brabant]]<br />
[[Categorie:Partner van de graaf van Vlaanderen]]<br />
[[Categorie:Gravin en hertogin van Luxemburg]]<br />
[[Categorie:Huis Tudor]]<br />
[[Categorie:Persoon in de 16e eeuw|Engeland, M]]</div>Colani