https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Long_PyramidLong Pyramid - Bewerkingsoverzicht2026-04-07T07:05:30ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Long_Pyramid&diff=81413&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-03-30T16:23:23Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox kunstvoorwerp<br />
| titel = Long Pyramid<br />
| afbeelding = LeWitt-1994 LongPyramid2.jpg<br />
| onderschrift= ''Long Pyramid'' (oktober 2011)<br />
| kunstenaar = [[Sol LeWitt]]<br />
| jaar = [[1994]]<br />
| stroming = [[minimal art]]<br />
| type = [[metselwerk]] ('construction')<br />
| fabrikant = <br />
| materiaal = [[betonsteen]]<br />
| lengte = 1440<br />
| breedte = 360<br />
| hoogte = 320<br />
| plaats = [[Maastricht]]<br />
| locatie = [[Bonnefantenmuseum]]<br />
| monumentstatus =<br />
| monumentnummer = <br />
| extra portaal = Maastricht<br />
}}<br />
<br />
'''''Long Pyramid''''' is een [[kunstwerk (artistiek)|kunstwerk]] uit 1994 van de [[Verenigde Staten van Amerika|Amerikaanse]] [[Minimal art|minimalist]] [[Sol LeWitt]] (1928-2007) in de [[Nederland]]se stad [[Maastricht]]. Door de plaatsing van de [[sculptuur]] in een niet afgesloten binnenhof van het [[Bonnefantenmuseum]], functioneert het werk niet alleen als museumstuk (inventarisnr. 1004065), maar ook als beeld in de [[openbare ruimte]].<br />
<br />
== Geschiedenis ==<br />
Het Bonnefantenmuseum was vanaf de oprichting in 1884 lange tijd een stedelijk, later provinciaal museum voor oudheidkunde. Pas vanaf de jaren 1970 ging [[hedendaagse kunst]] een rol spelen in de collectievorming en het expositiebeleid, vooral na de komst van [[Alexander van Grevenstein]], van 1976 tot 1979 [[conservator|curator]], van 1986 tot 2011 directeur van het museum. Onder zijn leiding groeide het Bonnefantenmuseum uit tot een toonaangevende kunstinstelling in Zuid-Nederland. Van Grevensteins belangstelling voor de Amerikaanse [[minimal art]] en de [[conceptuele kunst]] weerspiegelde zich in het tentoonstellingsgprogramma, met onder anderen solotentoonstellingen van [[Richard Deacon]], [[Robert Mangold]] en [[Richard Serra]].<ref>Quik (2007), pp. 78-79.</ref><br />
<br />
In 1995 betrok het Bonnefantenmuseum het door [[Aldo Rossi]] ontworpen nieuwe gebouw in de wijk [[Céramique]], gelegen aan de [[Maas]]. In 1999 werden de collecties archeologie en oudheidkunde afgestoten en vanaf die tijd was het Bonnefanten nog uitsluitend kunstmuseum.<ref>Quik (2007), pp. 48-49, 72-88.</ref> Aangezien het financieel onmogelijk was om de achterstand op andere kunstmusea qua collecties in te lopen, koos Van Grevenstein ervoor om een basiscollectie (''seminal collection'') aan te leggen met werk van onder anderen [[Marcel Broodthaers]], [[Sol LeWitt]], [[Richard Serra]], [[Jannis Kounellis]], [[Mario Merz]] en [[Luciano Fabro]].<ref>Quik (2007), p. 93 noot 17.</ref> Van LeWitt verwierf het museum in totaal zestien werken, door aankoop en schenking, waaronder ''Complex Forms no. 8'' (1988), ''Brushstrokes in Four Directions'' (1994) en ''Part of a Cube'' (1999). In 2007, het jaar van zijn dood, onderstreepte de kunstenaar zijn bijzondere relatie met het museum door de schenking van ''Wall Drawing #1239 Scribbles: (Bonnefanten)''.<ref>[https://www.bonnefanten.nl/nl/collectie/1004066-complex-forms-no-8 'Complex Forms no. 8'], [https://www.bonnefanten.nl/nl/collectie/1004458-brushstrokes-in-four-directions 'Brushstrokes in Four Directions'], [https://www.bonnefanten.nl/nl/collectie/1005464-part-of-a-cube 'Part of a Cube'] en [https://www.bonnefanten.nl/nl/collectie/1005533-wall-drawing-1239-scribbles-bonnefanten 'Wall Drawing #1239 Scribbles: (Bonnefanten)'] op ''bonnefanten.nl''.</ref><br />
<br />
LeWitts monumentale ''Long Pyramid'' kwam in 1993-94 tot stand en werd in 1995 aangekocht door het Bonnefantenmuseum. Van meet af aan was het bedoeld voor de [[Wiebengahal]], die aanvankelijk als 'beeldenpark' was ingericht. In de gerestaureerde fabriekshal van de [[Société Céramique]] nam het kunstwerk vanaf 1995 een groot deel van de eerste etage in beslag. Vanwege het lage plafond kwam het werk daar niet tot zijn recht: de op een na hoogste stenenlaag was tegen de plafondbalken gestapeld en voor de bovenste laag was helemaal geen plaats.<ref>Zie foto's Van Wegen/Quick (1995), plaat 164 & 165.</ref> Toen bleek dat de klimaatbeheersing in het gebouw niet optimaal geregeld kon worden, werd besloten de collectie hedendaagse beeldhouwkunst naar het hoofdgebouw te verplaatsen. Voor de twee grootste sculpturen, Serra's ''[[The Hours of the Day]]'' en LeWitts ''Long Pyramid'', was binnen geen plaats en werden de binnenhoven van het E-vormige museumgebouw heringericht.<br />
<br />
== Beschrijving ==<br />
LeWitt ontwierp zijn grote sculpturen (door hemzelf ''constructions'' genoemd) als [[Maquette|schaalmodel]] en vervaardigde daarna de werktekeningen. De uitvoering liet hij over aan anderen, vaak studenten of museummedewerkers. De schetsen, tekeningen en maquettes behoren om die reden tot het kunstwerk en dragen tot op zekere hoogte meer nog zijn stempel dan het eindresultaat. Het model voor ''Long Pyramid'' werd al in 1993 door het Bonnefantenmuseum verworven. De afmetingen van de maquette (inclusief de sokkel) bedragen: 164,1 x 55,7 cm x 37.5 cm.<ref>[https://www.bonnefanten.nl/nl/collectie/1004062-ontwerp-voor-long-pyramid 'Ontwerp voor Long Pyramid'] op ''bonnefanten.nl''.</ref> Twee ontwerptekeningen uit 1993-1994, een zijaanzicht en een bovenaanzicht, werden in 1994 verworven.<ref>[https://www.bonnefanten.nl/nl/collectie/1004869b-werktekening-voor-long-pyramid 'Werktekening voor Long Pyramid (zijaanzicht)'] en [https://www.bonnefanten.nl/nl/collectie/1004869a-werktekening-voor-long-pyramid 'Werktekening voor Long Pyramid (bovenaanzicht)'] op ''bonnefanten.nl''.</ref><br />
<br />
Het werk ''Long Pyramid'' uit 1994 bestaat uit een [[Metselen|gemetselde]] opeenstapeling van 1112 industrieel vervaardigde [[Betonsteen|betonstenen]], die een langwerpige [[Piramide (bouwwerk)|piramide]] vormen met een rechthoekige plattegrond. Elke betonsteen weegt 20 kg en heeft dezelfde standaardafmetingen: 39 x 19 x 9 cm. De afmetingen van het gehele werk bedragen: 14,4 x 3,6 x 3,2 m. Het totaalgewicht is 22.240 kg.<ref>[https://www.bonnefanten.nl/nl/collectie/1004065-long-pyramid 'Long Pyramid'] op ''bonnefanten.nl''.</ref> De bakstenen zijn gestapeld in achttien lagen, die zich per twee lagen versmallen. In totaal heeft de piramide dus acht 'treden'. Zoals veel van LeWitts werk komt ook hier de minimalistische vorm voort uit een complexe ordening.<ref>Van Wegen/Quick (1995), pp. 300-301.</ref> Het werk is centraal geplaatst in de zuidelijke binnenhof van het Bonnefantenmuseum, die circa 35 x 15 m meet en met [[grind]] geplaveid is. Aan de westzijde opent de hof zich naar de Maas toe.<br />
<br />
<gallery widths="150" heights="150"><br />
Bestand:2020 Long Pyramid 01.jpg|Zicht vanuit het museum<br />
Bestand:2020 Long Pyramid 04.jpg|Voor- en zijaanzicht<br />
Bestand:2020 Long Pyramid 09.jpg|Achterkant<br />
Bestand:2020 Long Pyramid 14.jpg|Detail zijkant<br />
Bestand:2020 Long Pyramid 13.jpg|Detail bovenkant<br />
</gallery><br />
<br />
== Kunsthistorische context ==<br />
[[Bestand:Sol LeWitt's "Four Sided Pyramid" (22248088).jpg|thumb|''Four-Sided Pyramid'' (1997/99), [[National Gallery of Art]], Washington D.C.]]<br />
LeWitt heeft meerdere variaties op het thema 'piramide' gemaakt, zowel tekeningen als sculpturen. Het werk ''Four-Sided Pyramid'' (1997/99) in de beeldentuin van de [[National Gallery of Art]] in [[Washington D.C.]] is een regelmatige vierzijdige piramide, opgebouwd uit betonblokken, en meet circa 10,1 x 9,7 x 4,6 m.<ref>[https://www.nga.gov/collection/art-object-page.107763.html 'Four-Sided Pyramid'] op ''nga.gov''.</ref> Een bijzondere variant op de vierzijdige piramide is het priramide-gedeelte van ''White Pyramid / Black Form'', dat in 1987 onderdeel was van de tienjaarlijkse beeldententoonstelling ''Skulptur Projekte'' in [[Münster (stad)|Münster]]. De witte piramide is na de tentoonstelling gescheiden van het zwarte betonblok en bevindt zich thans in [[Hamburg]]. De piramide is in feite een kwart van een in vieren gesneden piramide: twee zijden lopen trapsgewijs omhoog; de andere twee zijden, de 'snijvlakken', zijn vlak en verticaal. De afmetingen van het grondvlak bedragen circa 4,16 x 4,16 m; de hoogte bedraagt bijna 4 m. In het beeldenpark Gibbs Farm in het Kaipara District in het noordelijk puntje van [[Nieuw-Zeeland]] bevindt zich de 'liggende' piramide ''Pyramid (Keystone NZ)'' uit 1997. Het werk is opgebouwd uit standaard betonstenen en beslaat een grondvlak van 16 x 16 m met een hoogte van 7,75 m. De bijzondere vorm is verkregen door een vierzijdige piramide doormidden te snijden en de onderkanten tegen elkaar te leggen met het snijvlak naar beneden.<ref>[http://auckland-west.co.nz/2014/04/04/pyramid-sol-lewitt-1997/ 'Pyramid (Sol LeWitt, 1997)'] op ''auckland-west.co.nz'', 4 april 2014.</ref> Laatstgenoemde sculptuur is verreweg de grootste en bestaat net als ''Long Pyramid'' uit grijze betonstenen. De andere genoemde voorbeelden zijn aan de buitenkant met witte betonstenen bedekt, zoals op bouwfoto's is te zien.<ref>[https://archpaper.com/2011/06/sculptures-by-sol-lewitt-stand-tall-in-lower-manhattan/sol_lewitt_nyc_07/ 'Sol LeWitt's Pyramid (Münster), 1987 under construction. (Tom Stoelker/AN)'] op ''archpaper.com''.</ref><br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
* {{aut|Quik, T.}} (2007): ''Bonnefantenmuseum. De geschiedenis''. Bonnefantenmuseum, Maastricht. {{ISBN|978-90-72251-43-5}}<br />
* {{aut|Wegen, R. van, en T. Quik (red.)}} (1995): ''Bonnefantenmuseum Maastricht.'' Bonnefantenmuseum, Maastricht {{ISBN|90-72251-19-9}}<br />
----<br />
{{references|2=3|85%}}<br />
}}<br />
{{Coor title dms|50|50|32.43|N|5|42|5.56|E|scale:6250_type:landmark_region:NL}}<br />
<br />
[[Categorie:Minimal Art]]<br />
[[Categorie:Metselwerk]]<br />
[[Categorie:Beeld in Maastricht]]<br />
[[Categorie:Wyck]]<br />
[[Categorie:Bonnefantenmuseum]]</div>Colani