Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"

2024-11-23T19:05:59Z

Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"

Nieuwe pagina

'''Landadel''' is de [[adel (klasse)|adel]] die actief zijn landgoederen beheert, of dienstdoet in het leger of het bestuur. Zij wordt in tal van staatkundige en sociologische categorieën tegenover [[hofadel]] gesteld.

De hofadel was een groep edellieden die rond het [[hof (monarchie)|hof]] verkeerde. Om aan het hof te kunnen verblijven, was veel geld nodig. Daar stond tegenover dat men zich de gunst van de koninklijke familie kon verwerven, en deze [[patronage]] kon voor de hofadel en hun familieleden goedbetaalde banen, waaronder kerkelijke functies, [[abdij]]en en [[sinecure]]s opleveren.

Aan het Franse hof had in de 17e en 18<sup>e</sup> eeuw iedereen toegang voor zover men netjes gekleed was. Men kon de benodigde [[sabel (wapen)|sabel]] op het voorplein huren. Alleen de leden van de oude adellijke geslachten hadden toegang tot bepaalde [[ceremonie|plechtigheden]] en vertrekken. Voor sommige functies en privileges werd een groot aantal [[kwartierstaat|kwartieren]] geëist{{Bron?|door wie?|2023|03|02}} en adeldom, zogenaamde [[oeradel]], die terugging tot de middeleeuwen.

Een groot aantal edelen verbleef niet, of zelden, aan het hof. Zij beheerden hun bezittingen en bestuurden de steden en dorpen. Het ontbrak hun aan geld, opvoeding, zin, kwartieren of ambitie om aan het hof te leven.

== Landadel in de Nederlanden ==
In de Nederlanden heeft de hofadel, behalve aan het Bourgondische hof in Brussel, nooit een grote rol gespeeld. De Nassau's, de Oranjes en de Oranje-Nassau's voerden in Den Haag en Leeuwarden een kleine hofstaat in vergelijking tot de andere Europese prinsen en zeker in vergelijking tot de Europese koningen. De term landadel is en was in de Nederlanden niet juridisch vastgelegd.

Men noemt de vele jonkheren en baronnen die ook nu nog op hun landgoederen in [[Overijssel]], [[Gelderland]], en [[België]] wonen wel landadel.

== Landadel in het [[Verenigd Koninkrijk]] ==
De Engelse ''gentry'' of landadel is de sociale groep onder de hoge adel of ''nobility'' (de [[peerage|peers of the realm]] met een zetel in het parlement). Hij bestaat meer bepaald uit de ''knights'', ''esquires'' en ''gentlemen'', maar hoeft niet noodzakelijkerwijs tot de adel te behoren. Vroeger stond onder de ''gentry'' de [[yeoman (titel)|yeomanry]] of herenboeren. Daarbij valt op te merken dat de term ''gentry'' een retrospectieve constructie van historici is, die in de tijd waarover ze schrijven niet werd gebruikt.<ref>Peter Coss, ''The Origins of the English Gentry'', 2003, p. 7-11</ref> De families met een [[wapen (heraldiek)|wapenschild]] (in Engeland moet de koning toestemming verlenen voor het voeren van een wapen), worden tot de lagere adel gerekend. Leden van de Britse landadel die geen wapen voerden, werden tot de [[aristocratie]] gerekend.

Men kan een op zijn landgoed levende Britse [[baronet]] tot de landadel rekenen, een op zijn landgoed levende [[hertog]] hoort zeker niet tot de landadel, hoezeer hij het hof en zijn verplichtingen in de hoofdstad ook ontloopt. Ook [[baron (titel)|baronnen]] behoren niet tot de gentry. De gentry heeft een eigen stijl die vaak met honden (labradors of retrievers), jacht, [[Jodhpur (broek)|jodhpurs]], [[Volvo Car Corporation|Volvo]]'s en [[Landrover]]s, paarden en [[vossenjacht (jacht)|vossenjacht]] wordt [[karikatuur|gekarikaturiseerd]].

== Landadel in Frankrijk ==
Op het uitgestrekte Franse platteland woonden honderden edellieden op hun kastelen en kasteeltjes. Zij worden wel de "petite noblesse" genoemd.

== Landadel in Duitsland ==
In Duitsland bestond een scherpe scheidslijn tussen de hoge adel, de adel en de landadel. Edellieden zonder titel en de talloze ridders waren landadel.

{{Appendix}}

[[Categorie:Adel]]
[[Categorie:Feodaliteit]]

Landadel - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"