Colani: Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"

2024-11-17T06:12:12Z

Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Fisher children, Marken Island, North Holland, the Netherlands, 1890s.jpg|thumb|300px|Visserskinderen op [[Marken (Markermeer)|Marken]] rond 1890.]]
Een '''kind''' is een mens van [[geboorte (leven)|geboorte]] tot de [[puberteit]]. Het [[Verdrag inzake de rechten van het kind]] omschrijft kinderen als 'iedereen onder de 18 jaar' (vaak overeenkomend met het begrip '''minderjarige''' en/of persoon die geen [[volwassene]] is). In het alledaagse spraakgebruik spreekt men tot een leeftijd van 12 à 14 jaar van 'kinderen' en daarna van 'jongere', 'tiener' of 'puber'. In de [[ontwikkelingspsychologie]] spreekt men niet meer van 'pubers' en '[[puberteit]]' maar van 'adolescenten' en '[[adolescentie]]'.

Het begrip '[[jeugd]]' omvat de hele periode van de kindertijd tot aan de volwassenheid en is ook een [[verzamelnaam]] voor kinderen/jongeren. Soms wordt het voorvoegsel "jeugd-" onderscheiden van "kinder-", waarbij het eerste betrekking heeft op iets oudere kinderen.

== Moderne jeugdfasen ==
Er zijn verschillende benamingen voor kinderen van verschillende leeftijden. De begrenzingen zijn niet duidelijk gedefinieerd.

=== Baby ===
[[Bestand:Nicholas 2.jpg|thumb|Pasgeboren [[baby]]]]
Een ''[[baby]]'' of ''zuigeling'' is een kind van 0 jaar.{{Bron?||2018|05|09}} Een ''pasgeborene'' (eerste dagen of weken) wordt ook wel ''boreling'' genoemd.

Een baby wordt geboren met enkele [[reflex (biologie)|reflexen]] - de zuigreflex is van levensbelang - maar ontwikkelt zich na verloop van tijd [[Lichaam (biologie)|lichamelijk]] en [[psychologie|geestelijk]]. Een baby leert onder andere zitten, staan en lopen. Dit zijn ''grove motorische ontwikkelingen''. Doordat de baby veel in aanraking komt met zijn [[ouders]] leert hij reageren op andere mensen. Dit is een ''sociale ontwikkeling''. Een baby ondergaat ook veel ''fijne motorische ontwikkelingen.'' Hij leert met zijn voetjes spelen en blokjes oppakken. Een baby wordt zo'n driemaal zo zwaar als bij zijn geboorte en ongeveer anderhalfmaal zo lang.

=== Dreumes ===
[[Bestand:Redheaded child mesmerized 3.jpg|200px|left|thumb|[[Dreumes]]]]

Een ''[[dreumes]]'' is in Nederland een kind vanaf 1 jaar dat al kan lopen. In België worden deze kinderen doorgaans peuter genoemd. Een ''dreumes'' leert onder andere spelen, torentjes bouwen met blokjes, traplopen en tegen een bal schoppen ([[kinderspel]]). Vooral de [[taalverwerving]] gaat nu met reuzenschreden vooruit.

=== Peuter ===
[[Bestand:Disfraz2.jpg|thumb|[[Peuter]]s]]

Een kind vanaf 2 tot 4 jaar noemt men een [[peuter]].{{Bron?|Op pagina Peuter staat: 'tussen circa één jaar en de instap in de kleuterschool. In Nederland is dat omstreeks 4 jaar, in Vlaanderen vanaf 2 jaar en 6 maanden.' Ik heb ooit de papieren Van Dale als bron voor een leeftijdscategorie gezien en dat hoort ook de bron te zijn, niet wat men zelf denkt.|2018|05|09}} De taalverwerving neemt explosief toe en ook [[cognitie]]ve vaardigheden ontwikkelen zich snel. De groeisnelheid van het kind neemt af van ongeveer 25 [[meter|centimeter]] per jaar naar ongeveer 8 centimeter per jaar. Een peuter leert zijn wereld kennen en komt belemmeringen tegen, zoals dingen die niet mogen van zijn ouders. Ook leert de peuter dat hij een individu is en leert zichzelf los te zien van zijn ouders. Dit kan leiden tot [[driftbui]]en, ook wel aangeduid met de term "[[peuterpuberteit]]".

=== Kleuter ===
[[Bestand:Freundinnen.jpg|thumb|left|200px|[[Kleuter]]s]]

Een ''[[kleuter]]'' is een kind van 4 tot 6 jaar.{{Bron?|Op pagina Kleuter staat: 'ongeveer 3 tot 6 jaar'|2018|05|09}} Naarmate het kind ouder wordt, is er meer invloed van buitenaf nodig om nieuwe functies te ontwikkelen. Een kleuter gaat voor het eerst naar de [[Basisonderwijs (Nederland)|basisschool]] (Nederland) (ca. 4 jaar) of naar de [[kleuterschool]] (Vlaanderen) (vanaf 2½ jaar). Kleuters leren onder andere kleuren, tekenen en de beginselen van het [[lezen]], [[Schrift|schrijven]], [[knutselen]], klimmen, [[fiets]]en, [[veter]]s strikken en met andere kinderen spelen. Een kleuter groeit gemiddeld 8 [[centimeter]] per jaar.

=== Schoolkind ===
Een ''schoolkind'' is een kind dat ([[Basisonderwijs|basis]])onderwijs geniet. In Nederland zit een schoolkind in groep drie tot en met acht van de [[Basisonderwijs (Nederland)|basisschool]]. In Vlaanderen volgt het kind het eerste tot het zesde [[leerjaar]] van de [[Basisonderwijs in Vlaanderen|lagere school]]. Het leert daar onder andere schrijven, [[lezen]] en [[rekenen]]. [[motoriek|Motorische vaardigheden]] kunnen nu worden aangeleerd. Schoolkinderen in Nederland en België gaan vaak naar clubs en verenigingen, waar onder andere zwem- en muziekles gegeven wordt, of stappen naar het [[deeltijds kunstonderwijs]]. Over het algemeen is er een steeds grotere variatie in prestaties tussen individuele kinderen. [[Meisje]]s bereiken gemiddeld eerder de puberteit dan [[jongen]]s.

=== Puber ===
Een ''[[Puberteit|puber]]'' heeft de leeftijd tussen kind en [[adolescent]].<ref>[[Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal]], [https://www.vandale.nl/gratis-woordenboek/nederlands/betekenis/puber#.W7yzPvnfOM8 online]</ref>

In de puberteit vinden snelle veranderingen plaats op [[Biochemie|biochemisch]] niveau met gevolgen voor lichamelijke kenmerken en emotionele en sociale ontwikkeling. Bij een puber beginnen de [[Voortplanting (biologie)|voortplantingsorganen]] te functioneren en komen onder invloed van [[Hormoon|hormonen]] de [[secundaire geslachtskenmerken]] tot ontwikkeling. Dit is een periode van ontdekking, qua [[seksualiteit]]. Televisie, internet en leesbladen spelen in die zoektocht een belangrijke rol. Pubers testen grenzen, wat anderen vaak als lastig ervaren. Ook krijgen pubers een [[groeispurt]] waardoor zij veel sneller groeien dan voor de puberteit. In westerse landen volgen pubers meestal onderwijs aan een middelbare school ([[voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs|vmbo]], [[Hoger algemeen voortgezet onderwijs|havo]], [[Middenschool (Vlaanderen)|middenschool]], [[Algemeen secundair onderwijs|ASO]], [[Technisch secundair onderwijs|TSO]], [[Beroepssecundair onderwijs|BSO]], [[Kunstsecundair onderwijs|KSO]] of [[Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs|vwo]]). Sommige pubers hebben voor het eerst een baan of [[vakantiewerk]] (bijvoorbeeld krantenbezorger, vakkenvuller in een supermarkt) om geld te verdienen als aanvullend zakgeld of zelfs om studies (deels) te bekostigen.

== Adolescent ==
Landen en talen verschillen in de leeftijdsperioden die met [[adolescentie]] worden aangeduid. Voor het Nederlandse taalgebied is het woord adolescentie in de wetenschappelijke literatuur in de plaats gekomen van de leeftijdsperiode die men vroeger met puberteit aanduidde. Tegenwoordig is dit de periode tussen puberteit en volwassenheid. In deze periode is de [[seksualiteit]] zeer belangrijk, en veranderen veel 'onzekerheden' in 'zekerheden'. De adolescent is 'bezig [[volwassen]] te worden'. Zie bijvoorbeeld het wetenschappelijk tijdschrift [[Kind & Adolescent]].

== Het kind in vroegere tijden ==
[[Bestand:Children games Louvre Ma99 n2.jpg|thumb|Kinderen spelen een balspel. [[Romeinse Rijk|Romeins]] reliëf in marmer (2e eeuw n.Chr.).]]
[[Bestand:Omne Bonum Royal6Evii67v Etas.jpg|thumb|[[Middeleeuwen|Middeleeuwse]] miniatuur met drie kinderen die onder meer met een tol en zweep spelen en vlinders vangen (14e eeuw).]]
[[Bestand:T Is Nieuwjaar, ziet toch eens hoe lief-Catchpenny print-Borms 0005.jpg|thumb|Bezigheden van kinderen op een [[centsprent]] (ca. 1870): o.a. een nieuwjaarsbrief schrijven, de hond wat lekkers geven, buiten spelen, haasje over, een vogeltje uit de kooi laten, verdriet over een kapotte pop en les op school.]]
Een misvatting, gebaseerd op het boek ''L'enfant et la vie familiale sous l'ancien régime'' (Philippe Ariès, 1960) is dat kinderen in de [[middeleeuwen]] niet anders gezien werden dan als kleine volwassenen. Hij baseerde deze aanname op middeleeuwse kunst, waarin kinderen vaak als kleine, maar proportioneel volwassen ogende, mensen werden afgebeeld.

In de Middeleeuwen beschouwde men echter de leeftijd van 0 tot 7 als de 'speeltijd' en van 7 tot 14 als de 'leertijd'. Daarna volgde de huwbare leeftijd (een ongehuwd meisje van 19 jaar werd al als "oude vrijster" bestempeld).<ref>A. Willemsen, ''Kinder delijt'' (1998).</ref> Kinderen deden uit economische noodzaak vaak het werk van hun ouders en werden - na een meesterproef afgelegd te hebben - lid van een [[Gilde (beroepsgroep)|gilde]].

Naast enkelingen die autonomie en spel centraal stellen is de dominantste opvatting over de ontwikkelingsstadia van het kind ontstaan in de loop van de [[negentiende eeuw]]. De biografie van [[Constantijn Huygens]] en zijn broer Maurits schetst een strikt en intensief opleidingsprogramma van kleins af aan met weinig ruimte voor vrij spelen.

==Kind van ...==
* "Kind" betekent, behalve een persoon van een bepaalde leeftijd, ook [[zoon (familie)|zoon]] of [[dochter]] van iemand. In deze betekenis kan een kind volwassen, zelfs bejaard zijn. Iemand blijft zijn hele leven het kind van zijn of haar [[ouders]]. Deze verwarring bestaat niet in elke taal, in bijvoorbeeld het Spaans is er onderscheid tussen ''niño'' of '' niña'' (jongen of meisje) en ''hijo'' of ''hija'' (zoon of dochter).
* Overdrachtelijk is een ''kind van z'n tijd'' iemand die getekend is door iets wat in de tijd significant evolueert, zoals maatschappelijke waarden.

== Zie ook ==
* [[Kinderspel]]
* [[Kinderlied]]

==Literatuur==

* Philippe Ariès, ''L'enfant et la vie familiale sous l'ancien régime'', Paris, Plon, 1960. Engelse editie: ''Centuries of childhood. A social history of family life'', London, Cape, 1962.
* Philippe Ariès, ''L'enfance de l'enfance''. In: ''Critique'', 2000, afl. 632-633, p. 166
*Daan Thoomes,
** De kinderportretten van [[Albert Anker]]. In: ''In de Waagschaal, tijdschrift voor theologie, cultuur en politiek'', jrg. 33, 2004, nr. 1, pp. 4-6 [https://dspace.library.uu.nl/handle/1874/250621]
** Kindermuseum Creaviva. In: ''Lessen'', 1 (4), 2006, 34. Kindermuseum (Bern), kindertekeningen (Picasso), kindergedichten (anthologie) [https://dspace.library.uu.nl/handle/1874/287138]
** Pour les causes de l'enfance. In: ''In de Waagschaal'', jrg. 34, 2008, nr. 4, pp. 29-30 [https://dspace.library.uu.nl/handle/1874/281070]
* Willem Koops, Bas levering & Micha de Winter (red.), ''Het kind als spiegel van de beschaving: de antropologie van het kind''. Amsterdam, SWP, 2007. Als Studium Generale in 2013 [https://dspace.library.uu.nl/handle/1874/317231]
* Jeroen J.H. Dekker, Pedagogiek in beeld. In: ''PIP-pedagogiek'', 21 (84), 2015, p. 52

{{Appendix}}
{{Navigatie levensfasen mens}}
{{Commonscat|Children}}

[[Categorie:Verwantschap]]
[[Categorie:Kind| ]]

Kind (leeftijdsgroep) - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"