Colani op 8 apr 2023 om 06:12

2023-04-08T06:12:26Z

Nieuwe pagina

{{Infobox kabinet Nederland
| naam = Kabinet-Balkenende I
| afbeelding = Kabinet-Balkenende I.jpg
| onderschrift = De bordesscène van de ministers van het kabinet-Balkenende I met in het midden vooraan koningin [[Beatrix der Nederlanden|Beatrix]] bij [[Paleis Huis ten Bosch|Huis ten Bosch]] op 22 juli 2002
| coalitie = [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]], [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]], [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
| zetels = 43 + 26 + 24 = 93
| premier = [[Jan Peter Balkenende|mr.dr. J.P. (Jan Peter) Balkenende]]
| begindatum = [[22 juli]]
| beginjaar = [[2002]]
| demissionairdatum = [[16 oktober]]
| demissionairjaar = [[2002]]
| einddatum = [[27 mei]]
| eindjaar = [[2003]]
| voorganger = [[Kabinet-Kok II|Kok II]]
| opvolger = [[Kabinet-Balkenende II|Balkenende II]]
| afbeelding2 = ZetelsBalkenendeI.svg
| onderschrift2 = Zetels in de [[Tweede Kamer der Staten-Generaal|Tweede Kamer]]
}}
Het '''kabinet-Balkenende I''' was het Nederlandse [[Nederlands kabinet|kabinet]] van 22 juli 2002 tot 23 mei 2003. Het werd gevormd door de politieke partijen [[Christen-Democratisch Appèl]] (CDA), [[Lijst Pim Fortuyn]] (LPF) en de [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie]] (VVD) na de [[Tweede Kamerverkiezingen 2002|Tweede Kamerverkiezingen van 2002]]. Het kabinet-Balkenende I was een [[meerderheidskabinet]] dat zowel in de [[Eerste Kamer der Staten-Generaal|Eerste Kamer]] en [[Tweede Kamer der Staten-Generaal|Tweede Kamer]] kon rekenen op een ruime meerderheid ondanks dat de LPF niet vertegenwoordigd was in de [[Eerste Kamer der Staten-Generaal|Eerste Kamer]].

==Verloop==
Het kabinet treedt aan in een politiek woelige periode. Vlak voor de [[Tweede Kamerverkiezingen 2002|Tweede Kamerverkiezingen van 2002]] werd op 6 mei 2002 [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]] partijleider en lijsttrekker [[Pim Fortuyn]] vermoord op het [[Media Park]] in [[Hilversum]]. Mede als gevolg van de [[moord op Pim Fortuyn]] wordt veiligheid een belangrijk thema van het kabinet, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken [[Rob Hessing]] wordt daarom belast met de portefeuilles openbare orde en veiligheid. Aan het asiel- en integratiebeleid wordt ook veel aandacht besteed, zo wordt er een nieuwe [[minister zonder portefeuille]] gecreëerd op het ministerie van Justitie. Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie [[Hilbrand Nawijn]] hanteert vervolgens een streng asiel- en integratiebeleid.

De verminderde economische situatie beperkt de ruimte voor investeringen in zorg en onderwijs. Er wordt door vicepremier en minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport [[Eduard Bomhoff]] en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid [[Aart Jan de Geus]] plannen gemaakt voor een nieuw zorgstelsel en voor meer beperkingen van het aantal [[Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering|WAO]]'ers. Om verder te bezuinigen worden door minister van Financiën [[Hans Hoogervorst]] de fiscale voordelen van 'groen' beleggen verminderd en wordt de spaarloonregeling versoberd.

De periode daarna kenmerkt zich door onrust binnen de LPF. De moord op [[Pim Fortuyn]] liet de partij zonder krachtig leiderschap en in de daaropvolgende maanden lopen interne conflicten tussen verschillende LPF-prominenten hoog op. Op 28 augustus 2002 maakt LPF–[[Tweede Kamer der Staten-Generaal|Tweede Kamer]]-fractievoorzitter [[Mat Herben]] plaats voor [[Harry Wijnschenk]], die voor eenheid en stabiliteit moest zorgen. Interim-partijvoorzitter [[Ed Maas]] probeert het partijbestuur en de landelijke organisatie op orde te krijgen. Intussen leidt vrijwel elke confrontatie van LPF-bewindslieden en Tweede Kamerleden met de pers tot opmerkelijk nieuws. Sommige LPF-bewindslieden lanceren daarnaast soms onuitgewerkte ideeën, waardoor enkele bewindslieden soms meerdere malen op het matje worden geroepen door minister-president [[Jan Peter Balkenende|Balkenende]]. De aanhoudende interne conflicten leiden vervolgens naar een machtsstrijd tussen het partijbestuur, de Tweede Kamer-fractie en de bewindslieden in het kabinet, waarna het uiteindelijk leidt tot de val van het kabinet.<ref>{{Citeer web|url=https://www.volkskrant.nl/politiek/lpf-crisis-lijkt-zich-uit-te-breiden-tot-kabinet~a613674/|titel=LPF-crisis lijkt zich uit te breiden tot kabinet|bezochtdatum=11 augustus 2017|auteur=Jan Hoedeman en Frank Poorthuis|datum=3 oktober 2002|uitgever=''de Volkskrant''|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170811224751/https://www.volkskrant.nl/politiek/lpf-crisis-lijkt-zich-uit-te-breiden-tot-kabinet~a613674/|archiefdatum=2017-08-11|dodeurl=nee}}</ref><ref>{{Citeer web|url=http://krant.telegraaf.nl/krant/archief/20021004/teksten/bin.lpf.heinsbroek.wijnschenk.html|titel=Crisis LPF bezworen|bezochtdatum=11 augustus 2017|auteur=redactie|datum=4 oktober 2002|uitgever=''De Telegraaf''|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170812021722/http://krant.telegraaf.nl/krant/archief/20021004/teksten/bin.lpf.heinsbroek.wijnschenk.html|archiefdatum=2017-08-12|dodeurl=nee}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://anderetijden.nl/programma/1/Andere-Tijden/aflevering/375/LPF|titel=LPF|bezochtdatum=11 augustus 2017|auteur=redactie|datum=16 november 2006|uitgever=''Andere Tijden''|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170811223454/https://anderetijden.nl/programma/1/Andere-Tijden/aflevering/375/LPF|archiefdatum=2017-08-11|dodeurl=nee}}</ref>

Tijdens de [[demissionair]]e periode heeft het kabinet steun aan de [[Irakoorlog|invasie van Irak]] verleend. Dit is opmerkelijk, omdat er normaal gesproken tijdens een demissionaire periode geen politiek gevoelige beslissingen worden genomen. Het [[kabinet-Balkenende II]] besluit vervolgens om alleen politieke maar geen militaire steun te geven.

===Personele wijzigingen===
Acht uur na de beëdiging van het kabinet stapt staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid [[Philomena Bijlhout]] (LPF) alweer op nadat bekend wordt dat zij langer dan eerder was aangegeven deel had uitgemaakt van de [[Militie|volksmilitie]] van [[Desi Bouterse]] in [[Suriname]]. Haar ontslag wordt door [[Lijst van koningen der Nederlanden|Koningin]] [[Beatrix der Nederlanden|Beatrix]] officieel verleend op 24 juli 2002. Op 9 september 2002 wordt [[Khee Liang Phoa]] (LPF) die tot dan werkzaam is als directeur van de Stichting Verantwoord Alcohol Gebruik benoemd als haar opvolger.<ref>{{Citeer web|url=https://www.volkskrant.nl/archief/door-iedereen-verlaten~a745833/|titel=Door iedereen verlaten|bezochtdatum=11 augustus 2017|auteur=Raoul du Pré en Bert Wagendorp|datum=16 mei 2003|uitgever=''de Volkskrant''|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170811225003/https://www.volkskrant.nl/archief/door-iedereen-verlaten~a745833/|archiefdatum=2017-08-11|dodeurl=nee}}</ref>

Op 16 oktober 2002 treden minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport [[Eduard Bomhoff]] en minister van Economische Zaken [[Herman Heinsbroek]] (beiden LPF) af vanwege de conflicten die zij met elkaar hebben. Dezelfde dag valt het kabinet over deze conflicten.

Op 12 december 2002 treedt minister van Defensie [[Benk Korthals]] (VVD) af als gevolg van de conclusies van het onderzoek naar de bouwfraude waaruit blijkt dat hij de [[Tweede Kamer der Staten-Generaal|Tweede Kamer]] onjuist heeft ingelicht over een schikking tussen het [[Openbaar Ministerie]] en bouwondernemingen. De [[Parlementaire enquête naar bouwfraude|parlementaire enquêtecommissie]] die het onderzoek naar deze affaire verricht, uit ernstige kritiek op het handelen van Korthals toen hij [[Kabinet-Kok II|in het vorige kabinet]] minister van Justitie was. Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer [[Henk Kamp]] (VVD) neemt de functie waar tot het aantrede van het nieuwe kabinet.<ref>{{Citeer web|url=https://www.trouw.nl/home/korthals-slimme-slome-en-aimabele-overlever~a5b30b7b/|titel=Korthals: slimme, slome en aimabele overlever|bezochtdatum=11 augustus 2017|auteur=redactie|datum=13 december 2002|uitgever=''Trouw''|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170811223911/https://www.trouw.nl/home/korthals-slimme-slome-en-aimabele-overlever~a5b30b7b/|archiefdatum=2017-08-11|dodeurl=nee}}</ref>

{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! colspan=3 | Ambtsbekleders
! colspan=2 | [[Lijst van Nederlandse ministers|Minister]] / [[Lijst van Nederlandse ministeries|Ministerie]]
! Termijn
! Partij
|-
| style="background-color: #007B5F"|
| [[Bestand:Jan Peter Balkenende 2006.jpg|120px|J.P. (Jan Peter) Balkenende]]
| [[Jan Peter Balkenende|mr.dr. J.P. (Jan Peter) Balkenende]] (1956)
| [[Minister-president van Nederland|Minister-president]] / [[Lijst van Nederlandse ministers van Algemene Zaken|Minister]]
| [[Ministerie van Algemene Zaken|Algemene Zaken]]
| 22 juli 2002 – 14 oktober 2010 <ref name="Balkenende-II">Functie gecontinueerd in het volgende [[Kabinet-Balkenende II]]</ref>
| [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
|-
| rowspan=2 style="background-color: #262B6A"|
| rowspan=2 | [[Bestand:JRemkes.jpg|120px|J.W. (Johan) Remkes]]
| rowspan=2 | [[Johan Remkes|J.W. (Johan) Remkes]] (1951)
| [[Vicepremier (Nederland)|Vicepremier]]
| rowspan=2 | [[Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties|Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties]]
| 22 juli 2002 – 27 mei 2003
| rowspan=2 | [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
|-
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Binnenlandse Zaken|Minister]]
| 22 juli 2002 – 22 februari 2007 <ref name="Balkenende-II" />
|-
| rowspan=2 style="background-color: #FCE11F"|
| rowspan=2 | [[Bestand:Eduard Bomhoff 2006.jpg|120px|E.J. (Eduard) Bomhoff]]
| rowspan=2 | [[Eduard Bomhoff|dr. E.J. (Eduard) Bomhoff]] (1944)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport|Minister]]
| rowspan=2 | [[Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport|Volksgezondheid, Welzijn en Sport]]
| rowspan=2 | 22 juli 2002 – 16 oktober 2002 <ref name="Afgetreden">Afgetreden</ref>
| rowspan=2 | [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]]
|-
| rowspan=2 | [[Vicepremier (Nederland)|Vicepremier]]
|-
| rowspan=2 style="background-color: #FCE11F"|
| rowspan=2 | [[Bestand:Roelf de Boer 2002.jpg|120px|R.H. (Roelf) de Boer]]
| rowspan=2 | [[Roelf de Boer|R.H. (Roelf) de Boer]] (1949)
| rowspan=2 | [[Ministerie van Verkeer en Waterstaat|Verkeer en Waterstaat]]
| 18 oktober 2002 – 27 mei 2003
| rowspan=2 | [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]]
|-
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Verkeer en Waterstaat|Minister]]
| 22 juli 2002 – 27 mei 2003
|-
| style="background-color: #007B5F"|
| [[Bestand:Hoop Scheffer I.jpg|120px|J.G. (Jaap) de Hoop Scheffer]]
| [[Jaap de Hoop Scheffer|mr. J.G. (Jaap) de Hoop Scheffer]] (1948)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken|Minister]]
| [[Ministerie van Buitenlandse Zaken (Nederland)|Buitenlandse Zaken]]
| 22 juli 2002 – 3 december 2003 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
|-
| style="background-color: #262B6A"|
| [[Bestand:HHoogervorst.jpg|120px|J.F. (Hans) Hoogervorst]]
| [[Hans Hoogervorst|drs. J.F. (Hans) Hoogervorst]] (1956)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Financiën|Minister]]
| [[Ministerie van Financiën (Nederland)|Financiën]]
| 22 juli 2002 – 27 mei 2003
| [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
|-
| style="background-color: #007B5F"|
| [[Bestand:Donner Dutch politician kabinet Balkenende IV.jpg|120px|J.P.H. (Piet Hein) Donner]]
| [[Piet Hein Donner|mr. J.P.H. (Piet Hein) Donner]] (1948)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Justitie|Minister]]
| [[Ministerie van Justitie en Veiligheid|Justitie]]
| 22 juli 2002 – 21 september 2006 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
|-
| style="background-color: #FCE11F"|
| [[Bestand:Herman Heinsbroek 2002.jpg|120px|H.Ph.J.B. (Herman) Heinsbroek]]
| [[Herman Heinsbroek|mr. H.Ph.J.B. (Herman) Heinsbroek]] (1951)
| rowspan=2 | [[Lijst van Nederlandse ministers van Economische Zaken|Minister]]
| rowspan=2 | [[Ministerie van Economische Zaken en Klimaat|Economische Zaken]]
| 22 juli 2002 – 16 oktober 2002 <ref name="Afgetreden" />
| [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]]
|-
| style="background-color: #262B6A"|
| [[Bestand:HHoogervorst.jpg|120px|J.F. (Hans) Hoogervorst]]
| [[Hans Hoogervorst|drs. J.F. (Hans) Hoogervorst]] (1956)
| 16 oktober 2002 – 27 mei 2003
| [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
|-
| style="background-color: #262B6A"|
| [[Bestand:Benk-korthals-1317123396.jpg|120px|A.H. (Benk) Korthals]]
| [[Benk Korthals|mr. A.H. (Benk) Korthals]] (1944)
| rowspan=2 | [[Lijst van Nederlandse ministers van Defensie|Minister]]
| rowspan=2 | [[Ministerie van Defensie (Nederland)|Defensie]]
| 22 juli 2002 – 12 december 2002 <ref name="Afgetreden" />
| [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
|-
| style="background-color: #262B6A"|
| [[Bestand:HKamp.jpg|120px|H.G.J. (Henk) Kamp]]
| [[Henk Kamp|H.G.J. (Henk) Kamp]] (1952)
| 12 december 2002 – 22 februari 2007 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
|-
| rowspan=2 style="background-color: #007B5F"|
| rowspan=2 | [[Bestand:Aart Jan de Geus 2012.jpg|120px|A.J. (Aart Jan) de Geus]]
| rowspan=2 | [[Aart Jan de Geus|mr. A.J. (Aart Jan) de Geus]] (1955)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport|Minister]]
| [[Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport|Volksgezondheid, Welzijn en Sport]]
| 16 oktober 2002 – 27 mei 2003
| rowspan=2 | [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
|-
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid|Minister]]
| [[Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid|Sociale Zaken en Werkgelegenheid]]
| 22 juli 2002 – 22 februari 2007 <ref name="Balkenende-II" />
|-
| style="background-color: #007B5F"|
| [[Bestand:Maria-van-der-hoeven-ez208.jpg|120px|M.J.A. (Maria) van der Hoeven]]
| [[Maria van der Hoeven|M.J.A. (Maria) van der Hoeven]] (1949)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap|Minister]]
| [[Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap|Onderwijs, Cultuur en Wetenschap]]
| 22 juli 2002 – 22 februari 2007 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
|-
| style="background-color: #007B5F"|
| [[Bestand:Cees Veerman.jpg|120px|C.P. (Cees) Veerman]]
| [[Cees Veerman (politicus)|dr. C.P. (Cees) Veerman]] (1949)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit|Minister]]
| [[Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij|Landbouw, Natuurbeheer en Visserij]]
| 22 juli 2002 – 22 februari 2007 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
|-
| style="background-color: #262B6A"|
| [[Bestand:HKamp.jpg|120px|H.G.J. (Henk) Kamp]]
| [[Henk Kamp|H.G.J. (Henk) Kamp]] (1952)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer|Minister]]
| [[Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer|Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer]]
| 22 juli 2002 – 27 mei 2003
| [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
|-
! colspan=3 | Ambtsbekleder
! colspan=2 | [[Lijst van Nederlandse ministers zonder portefeuille|Minister]] / Portefeuille / [[Lijst van Nederlandse ministeries|Ministerie]]
! Termijn
! Partij
|-
| style="background-color: #FCE11F"|
| [[Bestand:Hilbrand Nawijn.jpg|120px|H.P.A. (Hilbrand) Nawijn]]
| [[Hilbrand Nawijn|mr. H.P.A. (Hilbrand) Nawijn]] (1948)
| [[Minister voor Immigratie, Integratie en Asiel|Minister]]
| • Integratie • Immigratie • Asielzaken • Vreemdelingen- zaken ([[Ministerie van Justitie en Veiligheid|Justitie]])
| 22 juli 2002 – 27 mei 2003
| [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]]
|-
! colspan=3 | Ambtsbekleders
! colspan=2 | [[Staatssecretaris (Nederland)|Staatssecretaris]] / Portefeuille / [[Lijst van Nederlandse ministeries|Ministerie]]
! Termijn
! Partij
|-
| style="background-color: #FCE11F"|
| [[Bestand:Netherlands politic personality icon.svg|120px]]
| [[Rob Hessing|R.H. (Rob) Hessing]] (1942)
| [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Binnenlandse Zaken|Staatssecretaris]]
| • Rampen- bestrijding • Hulpverlening ([[Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties|Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties]])
| 22 juli 2002 – 27 mei 2003
| [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]]
|-
| style="background-color: #262B6A"|
| [[Bestand:Atzo.jpg|120px|A. (Atzo) Nicolaï]]
| [[Atzo Nicolaï|mr.drs. A. (Atzo) Nicolaï]] (1960–2020)
| [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Buitenlandse Zaken|Staatssecretaris]] <ref>Mocht in het buitenland de titel 'minister voor Europese Zaken' voeren</ref>
| • [[Europese Zaken (Nederland)|Europese Zaken]] ([[Ministerie van Buitenlandse Zaken (Nederland)|Buitenlandse Zaken]])
| 22 juli 2002 – 7 juli 2006 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
|-
| style="background-color: #007B5F"|
| [[Bestand:Agnes van Ardenne.jpg|120px|Agnes van Ardenne]]
| [[Agnes van Ardenne|A.M.A. (Agnes) van Ardenne]] (1950)
| [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Buitenlandse Zaken|Staatssecretaris]] <ref>Mocht in het buitenland de titel 'minister voor Ontwikkelingssamenwerking' voeren</ref>
| • [[Ontwikkelingssamenwerking|Ontwikkelings- samenwerking]] ([[Ministerie van Buitenlandse Zaken (Nederland)|Buitenlandse Zaken]])
| 22 juli 2002 – 27 mei 2003
| [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
|-
| style="background-color: #FCE11F"|
| [[Bestand:Steven van Eijck.jpg|120px|S.R.A. (Steven) van Eijck]]
| [[Steven van Eijck|drs. S.R.A. (Steven) van Eijck]] (1959)
| [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Financiën|Staatssecretaris]]
| • Fiscale Zaken • Belastingdienst • Agglomeratie Zaken • Staatsloterij • Muntwezen ([[Ministerie van Financiën (Nederland)|Financiën]])
| 22 juli 2002 – 27 mei 2003
| [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]]
|-
| style="background-color: #007B5F"|
| [[Bestand:Joop Wijn Minister EZ.jpg|120px|J.G. (Joop) Wijn]]
| [[Joop Wijn|mr.drs. J.G. (Joop) Wijn]] (1969)
| [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Financiën|Staatssecretaris]]
| • Internationale Handel • Export- bevordering • Regionale Industrialisatie • Consumenten- beleid • Toerisme • Energiebeleid • Telecommunicatie • PTT ([[Ministerie van Economische Zaken en Klimaat|Economische Zaken]])
| 22 juli 2002 – 27 mei 2003
| [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
|-
| style="background-color: #007B5F"|
| [[Bestand:VanderKnaap Dutch politician kabinet Balkenende IV.jpg|120px|C. (Cees) van der Knaap]]
| [[Cees van der Knaap|C. (Cees) van der Knaap]] (1951)
| [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Defensie|Staatssecretaris]]
| • Materieel- voorzieningen • Personeels- beleid ([[Ministerie van Defensie (Nederland)|Defensie]])
| 22 juli 2002 – 18 december 2007 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
|-
| style="background-color: #007B5F"|
| [[Bestand:Netherlands politic personality icon.svg|120px]]
| [[Clémence Ross-van Dorp|drs. C.I.J.M. (Clémence) Ross-van Dorp]] (1957)
| [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport|Staatssecretaris]]
| • Jeugdbeleid • Ouderenbeleid • Gehandicapten- beleid • Verpleging- en Verzorging • Medische Ethiek • Biotechnologie • Sport ([[Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport|Volksgezondheid, Welzijn en Sport]])
| 22 juli 2002 – 22 februari 2007 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
|-
| style="background-color: #262B6A"|
| [[Bestand:Rutte.jpg|120px|M. (Mark) Rutte]]
| [[Mark Rutte|drs. M. (Mark) Rutte]] (1967)
| rowspan=3 | [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid|Staatssecretaris]]
| • Sociale Zekerheid • Arbeids- omstandigheden • Armoedebeleid • Bijstandszaken • Pensioenen ([[Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid|Sociale Zaken en Werkgelegenheid]])
| 22 juli 2002 – 17 juni 2004 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
|-
| style="background-color: #FCE11F"|
| [[Bestand:Philomena Bijlhout 2020 (profile).png|120px|R.R.Ph. (Philomena) Bijlhout]]
| [[Philomena Bijlhout|R.R.Ph. (Philomena) Bijlhout]] (1957)
| rowspan=2 | • Gezinszaken • Emancipatie- beleid ([[Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid|Sociale Zaken en Werkgelegenheid]])
| 22 juli 2002 – 24 juli 2002 <ref name="Afgetreden" />
| [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]]
|-
| style="background-color: #FCE11F"|
| [[Bestand:Netherlands politic personality icon.svg|120px]]
| [[Khee Liang Phoa|K.L. (Khee Liang) Phoa]] (1955)
| 9 september 2002 – 27 mei 2003
| [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]]
|-
| style="background-color: #262B6A"|
| [[Bestand:ANijs.jpg|120px|A.D.S.M. (Annette) Nijs]]
| [[Annette Nijs|drs. A.D.S.M. (Annette) Nijs]] (1961)
| rowspan=2 | [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap|Staatssecretaris]]
| • Speciaal Onderwijs • Beroepsgericht Onderwijs • Volwassenen- onderwijs • Hoger Onderwijs • Wetenschaps- beleid ([[Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap|Onderwijs, Cultuur en Wetenschap]])
| 22 juli 2002 – 9 juni 2004 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
|-
| style="background-color: #FCE11F"|
| [[Bestand:Netherlands politic personality icon.svg|120px]]
| [[Cees van Leeuwen (1951)|mr.drs. C.H.J. (Cees) van Leeuwen]] (1951)
| • Cultuurbeleid • Kunstbeleid • Mediabeleid ([[Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap|Onderwijs, Cultuur en Wetenschap]])
| 22 juli 2002 – 27 mei 2003
| [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]]
|-
| style="background-color: #262B6A"|
| [[Bestand:MSchultz.jpg|120px|M.H. (Melanie) Schultz van Haegen]]
| [[Melanie Schultz van Haegen|drs. M.H. (Melanie) Schultz van Haegen]] (1970)
| [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Verkeer en Waterstaat|Staatssecretaris]]
| • Wegverkeer • Openbaar Vervoer • Luchtvaart • Spoorwegen • Scheepvaart • Waterbeleid • KNMI ([[Ministerie van Verkeer en Waterstaat|Verkeer en Waterstaat]])
| 22 juli 2002 – 22 februari 2007 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
|-
| style="background-color: #FCE11F"|
| [[Bestand:Netherlands politic personality icon.svg|120px]]
| [[Jan Odink|ir. B.J. (Jan) Odink]] (1944–2018)
| [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit|Staatssecretaris]]
| • Visserij • Dierenwelzijn ([[Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit|Landbouw, Natuurbeheer en Visserij]])
| 22 juli 2002 – 27 mei 2003
| [[Lijst Pim Fortuyn|LPF]]
|-
| style="background-color: #007B5F"|
| [[Bestand:Pieter van Geel 2012.jpg|120px|P.L.B.A. (Pieter) van Geel]]
| [[Pieter van Geel|drs. P.L.B.A. (Pieter) van Geel]] (1951)
| [[Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer|Staatssecretaris]]
| • Milieuzaken • Natuurbeheer ([[Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer|Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer]])
| 22 juli 2002 – 22 februari 2007 <ref name="Balkenende-II" />
| [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
|-
| colspan=7|Bron: [https://www.rijksoverheid.nl/regering/over-de-regering/kabinetten-sinds-1945/kabinet-balkenende-i Balkenende I] Rijksoverheid.nl
|}

==Kabinetsformatie==
{{Zie hoofdartikel|Kabinetsformatie Nederland 2002}}

* [[Tweede Kamerverkiezingen]] [[Tweede Kamerverkiezingen 2002|2002]]: 15 mei 2002
* Beëdiging kabinet: 22 juli 2002
* Duur formatie: 67 dagen
* [[Informateur]]
** [[Piet Hein Donner|mr. J.P.H. (Piet Hein) Donner]] (CDA), (17 mei 2002 – 3 juli 2002) 48 dagen
* [[Formateur]]
** [[Jan Peter Balkenende|mr.dr. J.P. (Jan Peter) Balkenende]] (CDA), (4 juli 2002 – 21 juli 2002) 18 dagen

==Reden ontslagaanvraag==
{{Zie hoofdartikel|Kabinetscrisis over de LPF}}

Op 16 oktober 2002 komt het kabinet ten val als gevolg van het opgelopen conflict tussen de LPF-bewindslieden vicepremier en minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport [[Eduard Bomhoff]] en minister van Economische Zaken [[Herman Heinsbroek]]. Op 15 oktober 2002 wordt tijdens een kabinetsoverleg duidelijk dat het conflict tussen de twee LPF-bewindslieden tot een onhoudbare situatie heeft geleid. In verband met de uitvaart van [[Prins der Nederlanden|prins]] [[Claus van Amsberg|Claus]] die een week eerder was overleden werd uit piëteit voor [[Lijst van koningen der Nederlanden|Koningin]] [[Beatrix der Nederlanden|Beatrix]] de vergadering opgeschort en uitgesteld tot de volgende dag.<ref>{{Citeer web|url=https://www.volkskrant.nl/politiek/kabinet-aan-zijden-draadje-lpf-crisis-gaat-woensdag-verder~a623065/|titel=Kabinet aan zijden draadje - LPF-crisis gaat woensdag verder|bezochtdatum=11 augustus 2017|auteur=redactie|datum=15 oktober 2002|uitgever=''de Volkskrant''|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170811225121/https://www.volkskrant.nl/politiek/kabinet-aan-zijden-draadje-lpf-crisis-gaat-woensdag-verder~a623065/|archiefdatum=2017-08-11|dodeurl=nee}}</ref>

Nog voor de aanvang van de vergadering op 16 oktober 2002 kondigt [[Eduard Bomhoff]] zijn ontslag aan, niet lang daarna gevolgd door [[Herman Heinsbroek]]. Op datzelfde moment wordt LPF–[[Tweede Kamer der Staten-Generaal|Tweede Kamer]]-fractievoorzitter [[Harry Wijnschenk]] door zijn eigen fractie afgezet en vervangen door zijn voorganger voormalig fractievoorzitter [[Mat Herben]]. Vervolgens geeft VVD–Tweede Kamer-fractievoorzitter [[Gerrit Zalm]] aan dat hij door alle conflicten in de LPF geen vertrouwen meer heeft in de partij als coalitiepartner en trekt hij de steun aan het gehele kabinet in. Ook CDA–Tweede Kamer-fractievoorzitter [[Maxime Verhagen]] laat vervolgens weten dat de LPF niet stabiel genoeg is en verklaart geen vertrouwen meer te hebben in het kabinet. Als gevolg kondigt minister-president Jan Peter Balkenende 's middags aan dat hij koningin [[Beatrix der Nederlanden|Beatrix]] het ontslag van zijn kabinet zal aanbieden. Het kabinet wordt [[demissionair]] en krijgt de opdracht vervroegde [[Tweede Kamerverkiezingen 2003|verkiezingen voor de Tweede Kamer]] voor te bereiden.<ref>{{Citeer web|url=http://www.nu.nl/algemeen/66983/oppositie-niet-verbaasd-over-uitbreken-crisis.html|titel=Oppositie niet verbaasd over uitbreken crisis|bezochtdatum=11 augustus 2017|auteur=redactie|datum=16 oktober 2002|uitgever=NU.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170811224907/http://www.nu.nl/algemeen/66983/oppositie-niet-verbaasd-over-uitbreken-crisis.html|archiefdatum=2017-08-11|dodeurl=nee}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.trouw.nl/home/balkenende-biedt-ontslag-kabinet-per-telefoon-aan~a7ff1f52/|titel=Balkenende biedt ontslag kabinet per telefoon aan|bezochtdatum=11 augustus 2017|auteur=redactie|datum=17 oktober 2002|uitgever=''Trouw''|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170811223751/https://www.trouw.nl/home/balkenende-biedt-ontslag-kabinet-per-telefoon-aan~a7ff1f52/|archiefdatum=2017-08-11|dodeurl=nee}}</ref>

Omdat het kabinet daardoor ten val komt en demissionair is, wordt die dag nog minister van Financiën [[Hans Hoogervorst]] (VVD) benoemd tot minister van Economische Zaken en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid [[Aart Jan de Geus]] (CDA) tot minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport tot het aantreden van een nieuw kabinet. De functie van vicepremier wordt vervolgens op 18 oktober 2002 overgenomen door minister van Verkeer en Waterstaat [[Roelf de Boer]] (LPF).

==Zie ook==
* [[Tweede Kamerverkiezingen 2002]]
* [[Samenstelling Tweede Kamer 2002-2003]]

{{Appendix}}
{{Navigatie kabinetten Nederland}}

[[Categorie:Nederlands kabinet|Balkenende I]]
[[Categorie:2000-2009]]
[[Categorie:Nederlandse politiek in 2002]]
[[Categorie:Nederlandse politiek in 2003]]

Kabinet-Balkenende I - Bewerkingsoverzicht

Colani op 8 apr 2023 om 06:12