Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-03-08T09:22:02Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Delpech - Joan of Navarre.jpg
| onderschrift = [[Lithograaf]] van Johanna I van Navarra door [[François-Séraphin Delpech]], [[19e eeuw]].
| naam = Johanna I van Navarra
| leven = 1273-1305
| functie = [[Lijst van koningen van Navarra|Koningin van Navarra]]
| periode = [[1274]]-[[1305]]
| voorganger = [[Hendrik I van Navarra|Hendrik I]]
| opvolger = [[Lodewijk X van Frankrijk|Lodewijk I]]
| functie1=[[Koningin-gemalin van Frankrijk]]
| periode1=[[1285]]-[[1305]]
| voorganger1=[[Maria van Brabant (1254-1321)|Maria van Brabant]]
| opvolger1=[[Margaretha van Bourgondië (1290-1315)|Margaretha van Bourgondië]]
| vader = [[Hendrik I van Navarra]]
| moeder = [[Blanca van Artesië]]
| heraldiek = [[Bestand:COA french queen Jeanne de Champagne.svg|110px]]
| heraldiek-uitleg = Wapen als koningin van Frankrijk
}}

'''Johanna I van Navarra''' ([[Bar-sur-Seine]], [[14 januari]] [[1273]] – [[Kasteel van Vincennes]], [[2 april]] [[1305]], begraven te [[Parijs]]), was de dochter van koning [[Hendrik I van Navarra]] en [[Blanca van Artesië]].

==Levensloop==
Johanna werd geboren in Bar-sur-Seine, Champagne als een prinses uit het Huis van Blois. Het volgend jaar, na de dood van haar vader, werd ze benoemd tot gravin van Champagne en koningin van Navarra. Haar moeder Blanche werd regent en beschermvrouw van Navarra tijdens haar dochters kinderjaren. Diverse machten onder de adel, zowel binnen als buitenland zochten manieren om misbruik te maken van de kleine erfgenaam en de "zwakke" moeder regentes. Dit draaide er op uit dat Johanna en haar moeder bescherming zochten aan het Franse hof bij [[Filips III van Frankrijk]].

Ze arriveerde in 1274 in Frankrijk en bij het [[Verdrag van Orléans]] in 1275, werd bepaald dat Johanna uitgehuwd werd aan een zoon van Filips (Lodewijk of [[Filips IV van Frankrijk|Filips]]); hierdoor werd het bestuur van Navarra onder de hoede en bescherming van de koning van Frankrijk gesteld.

Ze was koningin van [[koninkrijk Navarra|Navarra]] (1274-1305) en werd in [[1284]] de echtgenote van koning [[Filips IV van Frankrijk]], ook Filips de Schone genoemd. In 1297 bracht ze een leger op de been en voerde het persoonlijk aan tegen graaf [[Hendrik III van Bar]], toen hij tegen haar in opstand kwam door de Champagne binnen te vallen.<ref name="Woodacre 2013, p37">{{Aut|E. Woodacre}}, ''The Queens Regnant of Navarre: Succession, Politics, and Partnership, 1274-1512'', New York, 2013, p. [https://books.google.be/books?id=FXkhAQAAQBAJ&pg=PA37 37].</ref> Dit gebeurde expliciet in de afwezigheid van haar echtgenoot, en ze bracht hoogst persoonlijk de graaf naar de gevangenis alvorens zich weer bij haar echtgenoot te vervoegen.<ref name="Woodacre 2013, p37" /> Ze trad ook in persoon op in haar proces tegen bisschop Guichard van Troyes, die ze ervan beschuldigde op frauduleuze wijze fondsen te hebben gestolen van de Champagne en haar moeder.<ref name="Woodacre 2013, p37" />

Hun kinderen (waaronder drie latere [[Frankrijk|Franse]] koningen) waren:
*Margaretha (1287-1294)
* [[Lodewijk X van Frankrijk|Lodewijk X]] (1289-1316)
*Blanca (1291-1294)
* [[Isabella van Frankrijk (koningin)|Isabella]] (1292-1358), gehuwd met [[Eduard II van Engeland]] (1284-1327)
* [[Filips V van Frankrijk|Filips V]] (1293-1322)
* [[Karel IV van Frankrijk|Karel IV]] (1294-1328)
*Robert (1296-1308)

In [[1301]] bracht ze een bezoek aan [[Brugge]] waar ze koel werd ontvangen. Toen haar oom, [[Robert II van Artesië]], van de Franse koning de opdracht kreeg om de opstandige Vlamingen aan te pakken en de, tijdens de [[Brugse Metten]], omgekomen Fransen en Fransgezinden te wreken, gaf ze hem het volgende mee:

''Omgebracht moeten ze, allen moeten ze worden omgebracht, zonder onderscheid van leeftijd en geslacht, vrouwen, mannen, grijsaards en kinderen.{{Bron?||2023|09|20}}''

Het Franse leger trok Vlaanderen binnen en deze actie leidde tot de [[Guldensporenslag]] waarbij Robert II van Artesië sneuvelde.

Johanna stierf in 1305, naar verluidt in het kraambed, maar de bisschop van Troyes, Guichard, werd in 1308 gearresteerd en ervan beschuldigd haar te hebben vermoord met hekserij door een afbeelding van haar te steken. Hij werd vrijgelaten in 1313.<ref>Zie [[:en:Joan I of Navarre|Joan I of Navarre]] op de Engelstalige Wikipedia</ref>

Haar lijfarts was de uitvinder [[Guido da Vigevano]].

== Voorouders ==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Johanna I van Navarra (1273-1305)
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Theobald III van Champagne]] (1179-1201) ∞ [[Blanca van Navarra (1177-1229)|Blanca van Navarra]] (1177-1229)
|colspan="2"|[[Archimbald VIII van Bourbon]] (11197-1242) ∞ 1235 [[Alix van Forez]] (-)
|colspan="2"|[[Lodewijk VIII van Frankrijk]] (1187-1226) ∞ 1200 [[Blanca van Castilië]] (1188-1252)
|colspan="2"|[[Hendrik II van Brabant]] (1207-1248) ∞ [[Maria van Zwaben]] (1201-1235) 
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Theobald IV van Champagne]] (1201-1253) ∞ 1232 [[Margaretha van Bourbon-Dampierre]] (1211-1256)
|colspan="4"|[[Robert I van Artesië]] (1216-1250) ∞ 1237 [[Mathilde van Brabant]] (1224-1288)
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Hendrik I van Navarra]] (1240-1274) ∞ 1269 [[Blanca van Artesië]] (1248-1302)
|}

{{Appendix|1=Noten|2=
{{References}}
* {{Aut|J. van Belle}}, ''Een andere Leeuw van Vlaanderen. De bewogen geschiedenis van de Vlaamse kwestie omtrent 1300'', Torhout, 1985. {{ISBN|90-6909-011-2}}
}}
{{Commonscat|Joan I of Navarre}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Koning van Navarra]]
[[Categorie:Partner van de koning van Frankrijk]]
[[Categorie:Huis Blois]]
[[Categorie:Persoon in de 13e eeuw]]
[[Categorie:Persoon in de 14e eeuw]]
[[Categorie:Vrouwen in middeleeuwse oorlogsvoering]]

Johanna I van Navarra - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd