https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Jan_II_van_AvesnesJan II van Avesnes - Bewerkingsoverzicht2026-04-12T05:00:37ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Jan_II_van_Avesnes&diff=103513&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-05-22T07:55:10Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox dynastie<br />
| afbeelding = John II, Count of Holland, by Hendrik van Heessel.jpg<br />
| naam = Jan I / Jan II<br />
| leven = [[1248]]-[[1304]]<br />
| functie1 = [[Graaf van Henegouwen]]<br />
| periode1 = [[1280]]-[[1304]]<br />
| voorganger1 = [[Margaretha II van Vlaanderen|Margaretha I van Vlaanderen]]<br />
| opvolger1 = [[Willem I van Henegouwen|Willem I de Goede]]<br />
| functie2 = [[Lijst van graven van Holland|Graaf van Holland en Zeeland]]<br />
| periode2 = [[1299]]-[[1304]]<br />
| voorganger2 = [[Jan I van Holland]]<br />
| opvolger2 = [[Willem I van Henegouwen|Willem III de Goede]]<br />
| vader = [[Jan van Avesnes]]<br />
| moeder = [[Aleid van Holland]]<ref>[http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/DVN/lemmata/data/Aleid%20van%20Holland Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, Aleid van Holland]. [https://web.archive.org/web/20110519225525/http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/DVN/lemmata/data/Aleid%20van%20Holland/ Gearchiveerd] op 19 mei 2011.</ref><br />
| dynastie = [[Huis Avesnes]]<br />
| heraldiek = [[Bestand:Hainaut Modern Arms.svg|110px]]<br />
| heraldiek-uitleg = Wapen van Jan als graaf van Henegouwen en Holland.<br />
}}<br />
'''Jan II van Avesnes''' ([[1247]] – [[Valenciennes]], [[22 augustus]] [[1304]]), was als '''Jan I van Avesnes''' graaf van [[Graafschap Henegouwen|Henegouwen]] van [[1280]] tot [[1304]] en als '''Jan II van Avesnes''' graaf van [[graafschap Holland|Holland]] en [[Graafschap Zeeland|Zeeland]] van [[1299]] tot [[1304]].<br />
<br />
Jan was de oudste zoon van [[Jan van Avesnes]] (zoon van [[Margaretha van Constantinopel]]) en [[Aleid van Holland]] (dochter van graaf [[Floris IV van Holland]]). Zijn vader Jan en zijn grootmoeder Margaretha hadden een lange strijd gevoerd over de verdeling van de goederen van Margaretha. Daaruit volgde dat vader Jan Henegouwen zou erven, maar omdat hij voor Margaretha overleed, ging dit recht over op Jan II. Jan II sloot voor alle zekerheid in 1272 een verbond met zijn neef [[Floris V van Holland]] tegen Margaretha. Daarmee werd het verbond van hun vaders voortgezet. Koning [[Rudolf I (Rooms-koning)|Rudolf van het Heilige Roomse Rijk]], erkende Jans rechten in 1275. In 1277 wees Rudolf Jan bovendien aan als erfgenaam van Floris, indien die kinderloos zou overlijden. In februari 1280 volgde hij Margaretha op in Henegouwen, die het [[graafschap Vlaanderen]] reeds in 1278 had afgestaan aan haar zoon uit haar tweede huwelijk, [[Gwijde van Dampierre]].<br />
<br />
Jan I hervatte meteen de strijd van zijn vader om [[Rijks-Vlaanderen]]. Om de oorlog te financieren hief hij hoge belastingen en nam hij ook kerkelijke bezittingen in beslag. De stad [[Valenciennes|Valencijn]] kwam daarom in opstand tegen Jan. Zijn eigen broer, [[Willem van Avesnes (1254-1296)|Willem]], bisschop van [[Lijst van bisschoppen van Kamerijk|Kamerijk]], bestrafte Jan door een [[interdict]] over Henegouwen uit te spreken. Jan moest de oorlog tegen Vlaanderen daardoor beëindigen, zonder dat een van de partijen de overwinning had behaald. Valencijn stelde zich echter onder de bescherming van koning [[Filips IV van Frankrijk]].<br />
<br />
In 1295 kwam het tot besprekingen tussen Jan, Filips en Floris over een gezamenlijke aanpak van Vlaanderen. Deze politiek werd echter verstoord toen Floris in 1296 werd vermoord. Filips en Jan kwamen in 1296 wel tot een regeling met Valencijn, waardoor Jan het gezag over de stad weer terug kon krijgen. Toen op 1 augustus 1299 [[Wolfert I van Borselen]], regent van Holland en schoonzoon van Jan, werd vermoord, riepen Dordrecht en de andere steden van Holland Jan te hulp. Het zal een onbewijsbaar vermoeden blijven dat achter deze daad Henegouwse agenten zaten. Jan kocht de loyaliteit van Dordrecht met de verlening van het [[stapelrecht]].<ref>D.E.H.de Boer, E.H.P.Cordfunke (2010), ''Graven van Holland'', Walburg Pers, Zutphen, p. 97</ref> Hij nam de regering in handen en werd op 27 oktober officieel door de vijftienjarige graaf [[Jan I van Holland]] tot "[[Ruwaard (titel)|ruwaard]]" benoemd voor de duur van vijf jaar. Twee weken later stierf de jonge graaf, officieel aan dysenterie, maar er deden natuurlijk ook kwade geruchten de ronde. Jan was zijn erfgenaam en werd in 1299 graaf van Holland. Voortaan was Holland in een personele unie met Henegouwen verenigd. De Duitse koning [[Albrecht I (Rooms-koning)|Albrecht I]] meende zich met de opvolging te moeten bemoeien: hij riep de onderdanen van de graaf op hun trouw aan Jan op te zeggen. Hij ging daarvoor naar Nijmegen, maar toen daar een Hollands leger naderde, zette hij zich ''op sienen peerde ende reet te lande, al dat hi mochte'' (augustus 1300).<br />
<br />
Omdat Filips grote delen van Vlaanderen had bezet, kon Jan in 1301 eenvoudig de Vlaamsgezinde adelsfractie in Zeeland onderwerpen. Ook kon hij in dat jaar zonder problemen zijn broer [[Gwijde van Avesnes]] tot bisschop van [[Prinsbisdom Utrecht|Utrecht]] laten benoemen, maar na de [[Guldensporenslag]] had Vlaanderen weer het initiatief. In 1303 viel een Vlaams leger Zeeland binnen en in maart [[1304]] versloegen de Vlamingen onder [[Gwijde van Namen]] Jans zoon [[Willem I van Henegouwen|Willem]] op [[Duiveland (voormalig eiland)|Duiveland]]. Bisschop Gwijde van Utrecht werd gevangengenomen en in Utrecht volgde een anti-Hollandse reactie. Holland en Zeeland zelf vielen grotendeels in handen van [[Gwijde van Namen]] of van [[Jan II van Brabant]], die zich bij de aanvallers had gevoegd. Diezelfde zomer keerden de kansen. Op [[11 augustus]] werd Gwijde van Namen definitief verslagen in de [[Slag bij Zierikzee]] door een Hollands-Franse vloot onder leiding van [[Reinier Grimaldi]]. Toen Jan overleed was zijn gezag in Holland en Zeeland vrijwel geheel hersteld.<br />
<br />
== Huwelijk en kinderen ==<br />
Jan trouwde in 1270 met [[Filippa van Luxemburg]]. Het echtpaar kreeg de volgende kinderen:<br />
* [[Jan van Oostervant|Jan, graaf van Oostervant]], ook ''Jan zonder Genade'' genoemd, gesneuveld aan Franse zijde tijdens de Guldensporenslag op 11 juli 1302, verloofd met [[Blanche van Frankrijk (1278-1305)]]<br />
* Hendrik (ovl. 1303), kanunnik in Kamerijk<br />
* Margaretha (ovl. 19 oktober 1342, begraven te Valencijn), getrouwd met [[Robert II van Artesië]] (zijn derde huwelijk)<br />
* Alix (ovl. 26 oktober 1317), getrouwd met Roger Bigod, 5e graaf van Norfolk<br />
* Isabella, (ovl. december 1305), getrouwd met Raoul van Clermont, heer van Nesle<br />
* Johanna, non in de [[abdij van Fontenelle (Maing)|abdij van Fontenelle]]<br />
* [[Willem III van Holland|Willem]], opvolger van zijn vader in Henegouwen en Holland<br />
* [[Jan van Beaumont|Jan]], getrouwd met Margaretha, gravin van Soissons<br />
* Walram<br />
* Maria (1280–1354), getrouwd met hertog [[Lodewijk I van Bourbon]]<br />
* Simon<br />
* Mathilde, abdis van de [[abdij van Nijvel]]<br />
<br />
Jan had daarnaast ook een aantal buitenechtelijke kinderen:<br />
* Simon (ovl. 1356), heer van [[Bruyelle]]<br />
* Hendrik<br />
* Aleid, getrouwd met [[Wolfert II van Borselen]], daarna met [[Otto III van Buren]] uit het [[Huis Buren]]<br />
* Ida<br />
<br />
== Kwartierstaat (voorouders) ==<br />
{{Stamboom Jan II van Avesnes (ca. 1247-1304)}}<br />
<br />
==Zie ook==<br />
*[[Vlaams-Henegouwse Successieoorlog]]<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
<br />
[[Categorie:Graaf van Holland]]<br />
[[Categorie:Graaf van Henegouwen]]<br />
[[Categorie:Huis Avesnes]]<br />
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 13e eeuw|Avesnes, Jan II]]</div>Colani