https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=In_situIn situ - Bewerkingsoverzicht2026-04-17T16:15:23ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=In_situ&diff=116054&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-07-09T12:55:35Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Woordenboek|in situ#Nederlands}}<br />
'''''In situ''''' is een [[Latijn|Latijnse]] uitdrukking die ''in plaats'', ''op zijn plaats'' of ''ter plekke'' betekent. Zij wordt in diverse contexten gebruikt.<br />
<br />
==Archeologie en aardwetenschappen==<br />
In de [[archeologie]] zijn [[artefact (archeologie)|artefacten]] ''in situ'' wanneer deze zich nog op de oorspronkelijke plaats van depositie bevinden, dat wil zeggen de objecten liggen of staan nog precies zo als ze in het verleden zijn achtergelaten. Dit is vaak het geval bij zogenaamde gesloten grafvondsten (bijvoorbeeld het graf van [[Toetanchamon]]), waarbij grafgiften niet door grafrovers zijn verplaatst of zelfs verwijderd. Artefacten ''in situ'' verschaffen de archeologie veel meer informatie dan losse vondsten.<br />
<br />
Ook binnen de [[geologie]] wordt de uitdrukking gebruikt; hier verwijst het naar [[sediment]]en of [[stollingsgesteente]]n die op de plaats waar ze gevonden zijn, gevormd zijn. Voorbeelden hiervan zijn [[Rif (ondiepte)|rif]]fen, [[steenkool]]lagen en bepaalde [[uitvloeiingsgesteente]]n. Ook in de [[paleontologie]] wordt de term gebruikt voor [[fossiel|fossiele]] resten die sinds hun [[fossilisatie|inbedding]] in [[sediment]] niet van positie veranderden.<br />
<br />
==Kunst==<br />
In de kunstwetenschappen wordt de term ''in-situmateriaal'' gebruikt voor toegepaste materialen die aanwezig zijn op de plek waar men het [[Kunstwerk (artistiek)|kunstwerk]] maakt. Dit komt met name in 20ste-eeuwse kunst voor, zoals de Italiaanse beweging [[arte povera]] van de jaren 1960, bijvoorbeeld ''Iglo'' van [[Merz]] met onder andere [[grassenfamilie|gras]]. In de [[landschapskunst]] is [[Richard Long (kunstenaar)|Richard Long]] een voorbeeld, hij construeerde ''A circle in Alaska'' met gevonden houtblokken.<br />
<br />
==Biologie en geneeskunde== <br />
In de [[biologie]] betekent ''in situ'' het bestuderen van een fenomeen exact daar waar het optreedt, zonder het naar een speciaal medium te verplaatsen. Gewoonlijk betekent het iets tussen [[in vivo]] en [[in vitro]] in. Bij populaties van dieren die in hun natuurlijke habitat verblijven spreekt men van in-situpopulaties. Dierpopulaties die buiten hun natuurlijke gebied verblijven worden [[Ex situ|ex-situ]]populaties genoemd. Een voorbeeld zijn populaties van dieren in [[dierentuin|dierentuinen]]. <br />
<br />
In de [[oncologie]] betekent ''[[carcinoma in situ]]'' dat een [[carcinoom]] - dat uitgaat van het [[epitheel]] - niet is doorgedrongen door de [[basale laag]] in het onderliggende weefsel.<br />
<br />
In de [[geneeskunde]] wordt het vaak gebruikt om aan te geven dat een bepaald hulpmiddel of prothese (nog) op zijn plaats zit: "beiderzijds trommelvliesbuisje in situ".<br />
<br />
In de [[genetica]] kan ''in situ'' ook ''in het chromosoom'' betekenen, bijvoorbeeld: [[fluorescentie-in-situhybridisatie]].<br />
<br />
==Bouw==<br />
In de [[Bouw (bedrijfstak)|bouw]] betekent ''in situ'' het ter plekke bouwen van een [[constructie]]. Dit in tegenstelling tot [[prefab]], waarbij constructies op een andere plek worden gebouwd.<br />
<br />
==Scheikunde==<br />
In de [[scheikunde]] zijn er veel onstabiele moleculen die ''in situ'' gesynthetiseerd moeten worden voor verschillende processen. In situ wil hier zeggen dat het reagens wordt aangemaakt in het reactievat. Naast de (in)stabiliteit van de verbinding kan ook een specifieke eigenschap van de in-situproductie een rol spelen:<br />
* De in-situbereiding van [[waterstofsulfide]] heeft niet zo zeer met de instabiliteit van waterstofsulfide te maken, alswel met zijn vluchtigheid, stankoverlast en giftigheid. Na de ontleding van [[thioaceetamide]] in water kan het gevormde waterstofsulfide meteen reageren met eventueel aanwezige metaalionen.<br />
* De in-situproductie van [[ammoniak|NH<sub>3</sub>]] uit [[ureum]] voorkomt de lokale overmaat aan ammonia die het gevolg zou zijn van het toevoegen van een "scheut" ammonia aan een oplossing.<br />
<br />
==Zie ook== <br />
*[[Lijst van Latijnse spreekwoorden en uitdrukkingen]]<br />
*''[[Ex situ]]''<br />
[[Categorie:Latijnse uitdrukking]]<br />
[[Categorie:Aardwetenschappen]]<br />
[[Categorie:Biologie]]<br />
[[Categorie:Chemische reactiviteit]]<br />
[[Categorie:Civiele_techniek]]</div>Colani