https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=HoogkarHoogkar - Bewerkingsoverzicht2026-04-13T00:26:36ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Hoogkar&diff=164445&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2025-04-30T12:26:52Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Hoogkar_met_hooi.jpg|thumb|Een hoogkar wordt volgeladen met hooi in 1904 te [[Tilburg]], foto [[Henri Berssenbrugge]].]]<br />
[[Bestand:Nederrijnse Hoogkar PM2014.jpg|thumb|[[Nederrijn (Duitse regio)|Nederrijnse]] hoogkar]]<br />
Een '''hoogkar''' is een [[kar]] die in vroeger tijden op [[boerderij]]en gebruikt werd voor transport van lichte materialen zoals [[hooi]], [[stro]] en pas gemaaid [[graan]]. De hoogkar werd ook gebruikt om mensen te vervoeren, bijvoorbeeld bij kerkgang, [[bedevaart]]en, [[bruiloft]]en, bij het op visite gaan en bij [[begrafenis]]sen.<ref>{{aut|Bernard van Dam}} (1972): ''Oud-Brabants dorpsleven'', Stichting Brabants Heem, Oisterwijk, blz. 34.</ref> Naast de hoogkar had men destijds ook de kleinere [[aardkar]] in gebruik. Beide karren kwamen voor op de zandgronden van de [[Meierij van 's-Hertogenbosch|Meierij]] en van de [[Kempen (streek)|Kempen]], zowel in het [[België|Belgische]] als in het [[Nederland]]se deel. Ook in de Duitse regio [[Nederrijn (Duitse regio)|Nederrijn]] werd dit type karren gebruikt.<br />
<br />
De hoogkar bestond uit een [[as (mechanica)|as]]kast, twee [[wiel (voortbeweging)|wiel]]en en een laadbak. De laadbak rustte op twee draagbalken die aan de voorzijde van de kar de [[Lamoen (tuig)|burries]] vormden. Om een maximaal volume te kunnen laden waren voorzieningen aangebracht om hekken of bomen op de kar te kunnen plaatsen, bijvoorbeeld voor het vervoer van hooi. Voor het vervoer van personen was het in sommige karren mogelijk houten hoepels te plaatsen waarover een [[huif]] kon worden gespannen. De hoogkar was ongeveerd. Onder de kar zat meestal een wegklapbare balk waarop de kar rechtop gehouden kon worden wanneer het paard uitgespannen werd. Deze balk noemde men “madame”. Een hoogkar werd door de [[wagenmaker]] op bestelling gemaakt. De afmetingen varieerden daardoor enigszins. Typische afmetingen van een hoogkar zijn: lengte 5,00 m, breedte 2,10 m, hoogte 1,75 m, spoorbreedte 1,55 en wieldiameter 1,50 m. Het laadvermogen van een hoogkar is 1500 tot 2000 kg.<br />
<br />
Hoogkarren vindt men vermeld in schepenakten waarin de inventaris werd beschreven van [[boerderij]]en indien de [[agrariër|boer]] of [[boerin]] wilde hertrouwen. Vanaf [[1708]] was zo'n beschrijving in [[Staats-Brabant]] verplicht gesteld door de [[Staten-Generaal van de Nederlanden|Staten-Generaal]] teneinde het [[devolutierecht]] te handhaven.<br />
<br />
Voor de [[Eerste Wereldoorlog]] kostte een hoogkar in de [[Meierij]] f 95, waarvan f 40 voor de wielen en f 55 voor askast en laadbak.<ref> {{aut|M.C. van Iersel}} (1958): '' Wagenmakerstarieven uit onze kring'', de Kleine Meierij, jaargang XII, 1,18.</ref><br />
<br />
Na de [[Tweede Wereldoorlog]], toen het [[paard (dier)|paard]] verdrongen werd door de veel sterkere [[tractor]], moest de hoogkar gaandeweg wijken voor veel grotere [[wagen]]s.<br />
<br />
== Afbeeldingen ==<br />
<gallery widths="150" heights="120"><br />
Nederrijnse Hoogkar PM14.jpg|Nederrijnse hoogkar<br />
Detail van een Nederrijnse hoogkar PM14.jpg|Detail voorzijde<br />
Detail van een hoogkar - as PM14.jpg|Aspartij<br />
</gallery><br />
<br />
== Externe links ==<br />
* [https://www.karrenmuseum.be/collectie/karren/341-hoogkar-uit-limburg.aspx Hoogkar uit Limburg bij Karrenmuseum België]{{Dode link|datum=mei 2019 |bot=InternetArchiveBot}}<br />
* [https://www.hetvirtueleland.be/items/show/37231/ Afbeeldingen hoogkar bij Centrum Agrarische Geschiedenis België]{{Dode link}}<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
[[Categorie:Paard en wagen]]<br />
[[Categorie:Landbouw]]</div>Colani