Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox medicus | naam = Hippocrates van Kos | afbeelding = Bust of Hippocrates (cropped).jpg | onderschrift = 1e-eeuwse portretbuste naar Grieks origineel uit de 2e eeuw v.Chr. | volledigenaam = Ἱπποκράτης ὁ Κῷος | geboorteplaats = Kos, oude Griekenland | geboortedatum = ca. 460 v.Chr. | sterfplaats = Larissa, oude Griekenland | sterfdatum = 3...'

2024-03-08T15:45:33Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox medicus | naam = Hippocrates van Kos | afbeelding = Bust of Hippocrates (cropped).jpg | onderschrift = 1e-eeuwse portretbuste naar Grieks origineel uit de 2e eeuw v.Chr. | volledigenaam = Ἱπποκράτης ὁ Κῷος | geboorteplaats = Kos, oude Griekenland | geboortedatum = ca. 460 v.Chr. | sterfplaats = Larissa, oude Griekenland | sterfdatum = 3...'

Nieuwe pagina

{{Infobox medicus
| naam = Hippocrates van Kos
| afbeelding = Bust of Hippocrates (cropped).jpg
| onderschrift = 1e-eeuwse portretbuste naar Grieks origineel uit de 2e eeuw v.Chr.
| volledigenaam = Ἱπποκράτης ὁ Κῷος
| geboorteplaats = [[Kos]], [[oude Griekenland]]
| geboortedatum = ca. [[460 v.Chr.]]
| sterfplaats = [[Larissa (stad)|Larissa]], oude Griekenland
| sterfdatum = [[377 v.Chr.]]
| nationaliteit = [[Oude Griekenland|Grieks]]
| beroep = [[Arts]]
| bekendvan = Grondlegger westerse [[geneeskunde]], '[[Eed van Hippocrates]]'
| specialisme = Leer der [[humores]]
| BIG-inschrijfnummer =
| zieook =
| website =
}}
[[Bestand:Hippokrates.jpg|thumb|right|Hippocrates van Kos]]

'''Hippocrates van Kos''' ([[Oudgrieks]]: Ἱπποκράτης ὁ Κῷος) ([[Kos]], ca. [[460 v.Chr.]] – [[Larissa (stad)|Larissa]], [[377 v.Chr.]]) was een [[Oude Griekenland|Griekse]] [[arts]]. Zijn naam betekent paardentemmer. Hij wordt beschouwd als de grondlegger, de 'vader' van de westerse [[geneeskunde]] omdat hij als eerste natuurlijke in plaats van bovennatuurlijke oorzaken voor [[ziekte]]n zag. Hij was een van de eersten in de westerse wereld die op basis van lichamelijke symptomen een diagnose kon stellen en daarbij een bepaalde therapie voorschreef. Hij haalde dus de geneeskunde in de westerse wereld uit de sfeer van toverij en godsdienst.

Een van de grote verdiensten van Hippocrates is dat hij de medische wetenschap scheidde van de heersende [[Natuurfilosofie|natuurfilosofische]] benadering. Hij legde sterke nadruk op [[hygiëne]], zowel voor arts als [[patiënt]], op gezonde eet- en drinkgewoonten, het belang van frisse lucht en een natuurlijk verloop van processen in het lichaam.

Hij was ervan overtuigd dat gezondheid bij de mens afhing van de balans tussen lichaamssappen; onbalans zou [[ziekte]] veroorzaken. Dit wordt de leer der [[humores]] genoemd. Het menselijk lichaam zou bestaan uit vier soorten lichaamssappen: [[slijm]], [[bloed]], [[gele gal]] en [[Melancholie (gemoedstoestand)|zwarte gal]] ({{Polytonic|χόλος}}). De fysieke en psychische toestand (het [[temperament]]) en ziekteverschijnselen werden verklaard uit het bestaande gehalte aan de verschillende sappen. Een teveel aan slijm ''(flegma)'' zou een [[flegmatisch]] of kalm temperament tot gevolg hebben; een teveel aan bloed een [[sanguinisch]] of optimistisch, gepassioneerd temperament; een teveel aan gele gal een [[cholerisch]] of prikkelbaar, opvliegend temperament; en een teveel aan zwarte gal een [[Melancholie (gemoedstoestand)|melancholisch]], depressief temperament. Een onbalans zou behandeld moeten worden met een [[dieet]].

Later werden deze ideeën, die lange tijd grote invloed op de medische wetenschap zouden houden, overgenomen door de invloedrijke [[Oude Griekenland|Grieks]]/[[Romeinse Rijk|Romeinse]] arts [[Claudius Galenus]]. Deze zou de theorie verbinden met die van de [[element (oudheid)|vier elementen]]: het flegmatische verbond hij met water, het sanguine met lucht, het cholerische met vuur en het melancholische met aarde.

Eerst dacht men dat de ziekte [[epilepsie]] (van de stam van het Oud-Grieks woord {{Polytonic|λαμβάνειν}} (= slaan, grijpen), {{Polytonic|λη-}}) te maken had met de goden, die iemand met de vallende ziekte stevig aanpakten, nadat ze hem betrapten op een goddeloze daad. Hippocrates ontdekte dat het een lichamelijk fenomeen was, en dus geen straf.

Hippocrates had een praktijk en een artsenschool op zijn geboorte-eiland [[Kos]], waar hij zijn leerlingen een hoge beroepsmoraal bijbracht. Hij ontwierp een plechtige artseneed waar hij zijn pupillen aan verplichtte en die heden ten dage ook in Nederland, België <ref>{{Citeer web|url=https://ordomedic.be/nl/orde/artseneed|titel=Artseneed|bezochtdatum=2022-04-09|werk=Ordomedic|taal=|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220522053221/https://ordomedic.be/nl/orde/artseneed/|archiefdatum=2022-05-22}}</ref> en Duitsland door artsen bij hun afstuderen wordt afgelegd. Hoewel er verschillende vormen van de eed bestaan wordt hij nog altijd de '[[Eed van Hippocrates]]' genoemd.

Hippocrates maakte ook gebruik van extracten uit de [[wilg]]enbast als pijnstiller en koortsonderdrukker. Isolatie van de werkzame stof uit dit extract, [[salicylzuur]], heeft in de 19de eeuw geleid tot de ontdekking van [[acetylsalicylzuur]], dat door [[Bayer]] als eerste onder de merknaam [[Aspirine]] zou worden gecommercialiseerd.

Een verzameling van zo'n 70 tot 80 geschriften met medische onderwerpen is vernoemd naar Hippocrates: het ''Corpus Hippocraticum''. Gezien het feit dat deze in verschillende Ionische dialecten geschreven zijn en elkaar zo nu en dan tegenspreken, staat het vrijwel zeker vast dat deze niet door Hippocrates alleen op schrift zijn gezet. Wel bevatten de werken zijn ideeën over en benadering van de medische wetenschap. De ''Aforismen'' en de ''Eed van Hippocrates'' maken deel uit van deze serie werken.

== Zie ook ==
* [[Hippocrates van Chios]]
{{Appendix}}

[[Categorie:Oud-Grieks arts]][[Categorie:Kos]][[Categorie:Persoon in de 5e eeuw v.Chr.]][[Categorie:Persoon in de 4e eeuw v.Chr.]]

Hippocrates van Kos - Bewerkingsoverzicht