https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=GrootvorstGrootvorst - Bewerkingsoverzicht2026-06-19T16:40:21ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Grootvorst&diff=78628&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-03-27T15:08:38Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>'''Grootvorst''', vrouwelijk '''grootvorstin''', ([[Latijn]]: ''Magnus Princeps''; [[Russisch]]: Великий князь, ''Veliki knjaz''; [[Duits]]: ''Großfürst'', [[Fins]]: ''Suuriruhtinas'') is een titel lager in rang dan [[keizer]], [[tsaar]] of [[koning (titel)|koning]], maar hoger dan [[soeverein]] [[vorst (heerser)|vorst]], [[prins]] of [[knjaz]]. In het latere [[keizerrijk Rusland]] was een "grootvorst" slechts lid van de Russische keizerlijke familie. In het Nederlands wordt de titel – onder invloed van het Engels – ook verward met [[groothertog]].<br />
<br />
== Soevereine grootvorsten ==<br />
Deze titel was de aanduiding voor de soeverein van een grootvorstendom, maar wordt tegenwoordig niet langer gebruikt. De laatste grootvorstendommen verdwenen in [[1917]] en [[1918]], toen deze werden opgenomen in andere landen of republieken werden. Tegen die tijd waren die grootvorstendommen als [[Grootvorstendom Litouwen|Litouwen]], [[Grootvorstendom Transsylvanië|Transsylvanië]] en [[Grootvorstendom Finland|Finland]] al eeuwen onderdeel van grotere monarchieën. De laatste soeverein van een onafhankelijk land die de titel ''grootvorst'' droeg was [[Ivan IV van Rusland|Ivan IV de Verschrikkelijke]] in de [[16e eeuw]], totdat hij in 1547 de titel [[tsaar]] van [[Tsaardom Rusland|Rusland]] ging dragen.<br />
<br />
In de [[middeleeuwen]] golden de grootvorsten slechts als ''[[primus inter pares]]'' binnen een dynastie. De andere vorsten waren allen eventuele opvolgers. Meestal regeerden andere vorsten over een gedeelte van het land. De titel ''veliki knjaz'' (''grote vorst'') werd onder andere gedragen door de heersers van het [[Kievse Rijk]] en leiders van de dynastie der [[Ruriken]]. In eerste instantie was dat de vorst van [[Kiev]]; in de [[13e eeuw]] waren dat de vorsten van [[Vladimir (stad)|Vladimir]]. Later kwamen daar nog andere grootvorsten bij, zoals die van [[Grootvorstendom Moskou|Moskou]], [[Vorstendom Tver|Tver]], [[Jaroslavl]], [[Rjazan]], [[Smolensk]], enzovoort. Vanaf 1328 gold de grootvorst van Moskou als heerser over geheel Rusland. In later tijd was de tsaar van Rusland onder meer grootvorst van Litouwen en Finland.<br />
<br />
== Adel ==<br />
Veliki knjaz was ook de titel voor leden van de Russische keizerlijke familie. Deze ''grootvorsten van Rusland'' waren echter geen soeverein.<br />
<br />
De titel ''veliki knjaz'' werd geformaliseerd door [[Alexander III van Rusland]] en werd gegeven aan de zonen en kleinzonen van de tsaren van Rusland. De dochters en kleindochters ontvingen de vrouwelijke vorm: ''velikaja knjaginja''.<br />
<br />
In de [[19e eeuw]] werd de titel door steeds meer mensen gedragen vanwege de steeds grotere kinderschare van de nazaten van de tsaar.<br />
<br />
[[Nicolaas II van Rusland|Nicolaas II]] heeft tegen het einde van zijn regering nog maatregelen genomen om het aantal grootvorsten te beperken. Hij bepaalde dat verre verwanten van de tsaar niet langer automatisch grootvorst zouden zijn.<br />
{{Appendix}}<br />
{{Navigatie heersers}}<br />
[[Categorie:Adellijke titulatuur]]<br />
[[Categorie:Staatshoofd]]<br />
[[Categorie:Grootvorst (niet regerend)| ]]</div>Colani