Colani op 31 jul 2024 om 07:12

2024-07-31T07:12:39Z

Nieuwe pagina

{{Infobox feestdag
| naam =
| afbeelding = Murillo2.jpg
| onderschrift = [[Man van Smarten]] door [[Bartolomé Murillo|Murillo]], ca. 1665
| andere_namen = Stille Week of Heilige Week
| gevierd_door =
| gevierd_in =
| type = Christelijk
| aanleiding = Herdenken van het lijden van Jezus in de aanloop naar en tijdens de kruisiging
| datum = Week voor pasen
| ingesteld =
| afgeschaft =
| verwant = [[Pasen]]
}}
De '''Goede Week''' (ook wel ''Stille Week'', ''Heilige Week'', ''Grote Week'' of ''lijdensweek'' genoemd en in het [[Latijn]]: ''Hebdomas Sancta'' of ''Hebdomas Maior'') is in het [[christendom]] de naam voor de week vanaf [[Palmzondag]] tot en met [[Stille Zaterdag]].<ref>[https://web.archive.org/web/20180328231238/https://www.kro.nl/katholiek/abc/goede-week KRO] – Goede Week</ref> Het zijn de laatste zeven dagen van de [[Vastentijd]] of Veertigdagentijd. In deze week worden [[Witte Donderdag]] en [[Goede Vrijdag]] gevierd.

==Herdenking==
In deze dagen tot en met het [[Pasen|Hoogfeest van Pasen]] worden alle gebeurtenissen herdacht die de kern van het christelijk geloof uitmaken, met name het lijden, sterven en verrijzen van [[Jezus (traditioneel-christelijk benaderd)|Jezus Christus]].

De Goede Week en Pasen wordt daarom in het algemeen als het belangrijkste liturgische hoogfeest beschouwd; al wordt [[Kerstmis (hoofdbetekenis)|Kerstmis]], tenminste in het Westen, door het volk uitbundiger gevierd. De Goede Week heeft als zwaartepunt het [[Triduum Sacrum]] dat bestaat uit de drie dagen [[Witte Donderdag]], [[Goede Vrijdag]] en [[Stille Zaterdag]].

Daar waar de [[Tridentijnse ritus]] gebruikt wordt, duurt deze passietijd nog een week langer, omdat men al een week eerder begint met het lezen van het lijdensverhaal, namelijk op [[Judica|passiezondag]], de zondag vóór [[Palmzondag]].

== Indeling ==
Korte beschrijving van de gebeurtenissen per dag volgens de gangbare interpretatie van de Bijbelse gegevens.

=== [[Palmzondag]] ===
[[Nisan]], 10 - Met een ezelsveulen deed [[intocht van Jezus in Jeruzalem|Jezus zijn intocht in Jeruzalem]]. Met palmen werd hij verwelkomd als de nieuwe [[Messias (hoofdbetekenis)|Messias]].

=== Heilige Maandag ===
De volgende ochtend ging Jezus naar de tempel. Toen Hij in de tempel kwam, [[tempelreiniging|joeg Hij de handelaars eruit]]. "Er is geschreven: Gods huis moet een huis van gebed zijn. Maar wat hebben jullie ervan gemaakt? Een rovershol!" Daarna sprak Hij elke dag in de tempel. De mannen van de Hoge Raad wilden niets liever dan Hem uit de weg ruimen. Maar zij wisten niet hoe. Want het volk hing aan Zijn lippen. (Lucas 19:45-48)

=== Heilige Dinsdag ===
Na de handelaars, pakte Jezus de godsdienstleraren en farizeeërs aan. Huichelaars! "De godsdienstleraars en de Farizeeërs moeten de wet van Mozes handhaven. U moet precies doen wat zij zeggen. Maar hun voorbeeld mag u beslist niet volgen. Ze doen zelf niet wat zij zeggen. (Mattheüs 23:2-3). Daarna kreeg Jezus een spervuur aan vragen. Wie bent U dan?" vroegen zij en Hij antwoordde: "De Vader en Ik zijn één." Zij pakten stenen om Hem te stenigen. (Johannes 10:30-31).

=== [[Schortelwoensdag|Heilige Woensdag]] ===
Het [[Sanhedrin (gerechtshof)|Sanhedrin]] kwam samen en besloot Jezus uit de weg te ruimen en dit nog voor het [[Pesach]]feest. Ondertussen werd Jezus gezalfd door [[Maria van Bethanië|Maria]], de zus van [[Marta (Bijbel)|Martha]] en [[Lazarus (persoon)|Lazarus]], met dure [[Narduskruid|nardusolie]]. [[Judas Iskariot]] reageerde "Die olie is een kapitaal waard! Dat geld had beter besteed kunnen worden. U had het aan de armen kunnen geven." (Johannes 12:5) Daarop ging Judas naar de leidende priesters en de tempelwachters om met hen te overleggen hoe hij hen kon helpen Jezus gevangen te nemen. Die waren daar natuurlijk blij mee. Zij besloten hem er geld voor te geven. Judas vond dat best en begon uit te kijken naar een gelegenheid om Jezus te laten gevangennemen zonder dat de mensen er iets van zouden merken. (Lucas 22:4-6)

=== [[Witte Donderdag]] ===
[[Nisan]], 14 - [[Het Laatste Avondmaal (Jezus)|Het Laatste Avondmaal]] begon met de voorbereiding en de [[voetwassing]] (Joh. 13:1–17). Tijdens de maaltijd vond de [[communie]] plaats, ook voorspelde Jezus wat er zal gebeuren. Plots verliet Judas de tafel (Joh. 13:30). Na het avondmaal gingen ze samen naar [[Gethsemane]], een tuin op de helling van de Olijfberg (Marcus 14:32). Onderweg zei Jezus tegen hen: "Vannacht zullen jullie mij allemaal in de steek laten". Petrus protesteerde: "Al laat iedereen U in de steek, ik niet!" "Petrus", antwoordde Jezus. "De waarheid is dat jij voordat vannacht een haan kraait, drie keer zult beweren dat je Mij niet kent." (Mattheus 26:31-34). Jezus ging bidden om sterkte. Later die avond kwam Judas naar Hem toe. Hij had een hele troep mannen bij zich die door de Hoge Raad waren gestuurd, gewapend met zwaarden en knuppels. Judas, de verrader, had tegen de mannen gezegd: "De Man, die ik een kus zal geven, moeten jullie gevangen nemen." Judas liep recht op Jezus toe en zei: "Dag, Meester." En hij kuste Hem. (Mattheus 26:47-49)

=== [[Goede Vrijdag]] ===
[[Nisan]], 15 - Gedurende de nacht wordt Hij van rechtbank naar rechtbank gesleept. Tussen acht en negen uur 's ochtends wordt Jezus gekruisigd, tussen twee moordenaars. Drie uur later wordt het donker op heel de aarde, tot drie uur 's middags (Matth. 27:45). Dan sterft Jezus. De aarde schudt, het voorhangsel in de tempel scheurt van boven naar beneden en doden staan op. Nog voor zonsondergang wordt Hij begraven.

=== [[Stille Zaterdag]] of paaszaterdag ===
De leidende priesters en farizeeërs gingen naar Pilatus en vroegen of het graf zou worden verzegeld en er een wacht zou worden voorgeplaatst (Mattheüs 27:62-66). Toen de [[Sjabbat]] voorbij was, kochten [[Maria Magdalena|Maria van Magdala]], [[Salomé (Bijbel)|Salomé]] en [[De drie Maria's|Maria, de moeder van Jakobus]], kruiden om het lichaam van Jezus te balsemen (Markus 16:1).

== Lokale gebruiken ==
* Spanje: in heel het land, maar vooral in [[Andalusië]], gaat de Goede Week (''[[Semana Santa]]'') gepaard met veel tradities.

{|
| valign="bottom" | {{omrand|Levantá de La Borriquita.webm|250px|left}}
| valign="bottom" | {{omrand|Los Afligidos.webm|250px|left}}
|}

{{Appendix}}
{{Navigatie Goede Week}}
{{Navigatie Pasen}}
<br><br>
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
<br>
[[Categorie:Christelijke feestdag]][[Categorie:Goede Week| ]][[Categorie:Kerkelijk jaar]]

Goede Week - Bewerkingsoverzicht

Colani op 31 jul 2024 om 07:12