https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Gijsbrecht_van_BrederodeGijsbrecht van Brederode - Bewerkingsoverzicht2026-06-23T03:37:08ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Gijsbrecht_van_Brederode&diff=43802&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-11-23T06:55:54Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Getijdenboek Meester v Gijsbrecht v Brederode (UB Luik).jpg|thumb|Pagina uit het getijdenboek van Gijsbrecht van Brederode]]<br />
'''Gijsbrecht van Brederode''' ([[1416]] - [[Breda (stad)|Breda]], [[15 augustus]] [[1475]]) was een invloedrijk [[geestelijke]] in [[de Nederlanden in de middeleeuwen]]. Hij was in 1455-56 [[bisschop]]-[[elect (ambt)|elect]] van het [[Sticht Utrecht]] en was daarna [[Proost (ambt)|proost]] van de [[Sint-Donaaskathedraal|Sint-Donaaskerk]] in [[Brugge]] en de [[Sint-Servaasbasiliek (Maastricht)|Sint-Servaaskerk]] in [[Maastricht]].<br />
<br />
== Levensloop ==<br />
Gijsbrecht van Brederode was een telg uit het [[huis Brederode]]. Hij was de zoon van [[Walraven I van Brederode]] en de jongere broer van [[Reinoud II van Brederode]]. Als jongste zoon was hij uitgesloten van [[erfopvolging]] en koos hij voor een geestelijke loopbaan. In 1428 werd hij [[Seculiere kanunnik|kanunnik]] van het [[Sint-Lambertuskathedraal (Luik)|Sint-Lambertuskapittel]] te [[Luik (stad)|Luik]]. Verder was hij kanunnik van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel in [[Oude bisdom Kamerijk|Kamerijk]]. Later werd hij benoemd tot zowel [[Domproosdij van Utrecht|domproost]] als [[proosdij van Oudmunster te Utrecht|proost van Oudmunster]] te [[Utrecht (stad)|Utrecht]], waardoor hij veel invloed kreeg in de Domstad.<br />
<br />
In 1453 deed de [[Hertog van Bourgondië|Bourgondische hertog]] [[Filips de Goede]] een beroep op Reinoud en Gijsbrecht van Brederode om hem te steunen in de strijd tegen de opstandige [[Gent]]enaren ([[Gentse Opstand (1449-1453)|Gentse Opstand, 1449-1453]]). De broers namen elk met duizend man deel aan de [[Slag bij Gavere]] en hielpen Filips de overwinning te behalen. Als aanhanger van de Hoekse partij bij de [[Hoekse en Kabeljauwse twisten]] voerde hij het verzet tegen bisschop [[Rudolf van Diepholt]] aan. Op 7 april 1455 werd hij door de Utrechtse [[kapittel]]s tot bisschop gekozen, maar onder druk van Filips de Goede benoemde [[paus Calixtus III]] diens bastaardzoon [[David van Bourgondië]]. Filips bestreed met geweld de weerstand in het Hoekse kamp tegen deze benoeming en belegerde de stad [[Deventer]] ([[Beleg van Deventer (1456)|Beleg van Deventer, 1456]]).<br />
<br />
In 1456 gaf Gijsbrecht, tegen een ruime schadeloosstelling, zijn aanspraak op de bisschopszetel op. Hij werd daarop benoemd tot [[Proosdij van Sint-Donaas in Brugge|proost van Sint Donaas]] in Brugge, met de daaraan verbonden eervolle functie van [[Kanselier (historisch)|kanselier]] van Vlaanderen. In 1467 ruilde hij deze positie met [[Antonius Hanneron]] voor het proosdijschap bij het [[kapittel van Sint-Servaas]] in Maastricht. In die laatste hoedanigheid was hij tevens heer van de [[Elf banken van Sint-Servaas]], [[Tweebergen]] en [[Mechelen-aan-de-Maas]]. Hij bleef echter een luis in de pels van David van Bourgondië, zodat deze hem enkele jaren na de [[Eerste Utrechtse Burgeroorlog]], samen met zijn broer Reinoud, in 1470 gevangen zette op het [[Kasteel Duurstede]] in [[Wijk bij Duurstede]].<br />
<br />
Gijsbrecht overleed in 1475 te Breda en werd begraven in het [[Kartuizerklooster van Geertruidenberg]]. Hij liet minstens twee [[Buitenechtelijk kind|bastaardzoons]] na, Anthonie en Walraven.<ref>[https://www.genealogieonline.nl/stamboom-familie-kuipers/I24961.php Volgens genealogieonline.nl]</ref> Ook [[Joris van Brederode]] wordt als een zoon van hem genoemd.<br />
<br />
==Culturele nalatenschap==<br />
Tussen 1465 en 1470 liet Gijsbrecht van Brederode een [[getijdenboek]] vervaardigen, waarvan de [[Boekverluchting#Miniaturen|miniaturen]] vrijwel allemaal gemaakt zijn door een niet met name bekende miniaturist, die daarom wordt aangeduid met de [[noodnaam]] [[Meester van Gijsbrecht van Brederode]]. Het kostbare handschrift bevindt zich in de bibliotheek van de [[Universiteit van Luik]].<br />
<br />
== Voorouders==<br />
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"<br />
|- bgcolor="#E0E0E0"<br />
!colspan="9"|Voorouders van Gijsbrecht van Brederode (1416-1475)<br />
|-<br />
|'''Overgrootouders'''<br />
|colspan="2"| [[Dirk III van Brederode]] <br />(1308-1377) <br />∞ <br />[[Beatrix van Heinsberg en Valkenburg]] <br /> (1316-1353)<br /><br />
|colspan="2"| [[Jan II van Gennep]] <br />(1320-)<br />∞ <br />[[Johanna Both van der Eem]] <br />(1325-1360) <br /><br />
|colspan="2"| [[Gijsbrecht van Vianen]] <br />(1325-1391) <br />∞ <br />[[Beatrix van Egmond]] <br />(1330–1403) <br /><br />
|colspan="2"| [[Jan van Ameide]] <br />(1325-1375) <br />∞ <br />[[Maria van Arkel (1335-1370)|Maria van Arkel]] <br /> (1335-1370)<br /><br />
|-<br />
|'''Grootouders'''<br />
|colspan="4"| [[Reinoud I van Brederode]] <br />(1336-1390) <br />∞ <br />[[Jolanda van Gennep van der Eem]] <br /> (1353-1423)<br /><br />
|colspan="4"| [[Hendrik II van Vianen]] <br />(1355-1417) <br />∞ <br />[[Heilwich van Ameide]] <br />(1360-1405) <br /> <br />
|-<br />
|'''Ouders'''<br />
|colspan="8"| [[Walraven I van Brederode]] (1370-1417) <br />∞ <br />[[Johanna van Vianen]] (1390-1418) <br /><br />
|}<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Meester van Gijsbrecht van Brederode]]<br />
<br />
{{Appendix||2=<br />
== Bronnen en verwijzingen ==<br />
* {{aut|[[Pierre Doppler|Doppler, Pierre]]}} (1936): 'Lijst der proosten van het Vrije Rijkskapittel van St. Servaas te Maastricht (800-1797)'. In: ''[[Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg]]'' (PSHAL), jrg. 72 (1936), pp. 141-240. [[Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap|LGOG]], Maastricht [de hier gebruikte overdruk is genummerd pp. 1-100]<br />
----<br />
{{References|2=2|90%}}<br />
}}<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
{{StartOpvolging}}<br />
{{OpvolgingCombi<br />
| lijst = [[Lijst van domproosten van Utrecht|Domproost van Utrecht]]<br />1437-1474<br />
| vorige = Jacob van Sierck<br />
| volgende = Simon van der Sluis<br />
}}<br />
{{EindOpvolging}}<br />
{{StartOpvolging}}<br />
{{OpvolgingCombi<br />
| lijst = [[Bestand:Escut d'armes dels Blanes.svg|10px]] [[Lijst van bisschoppen van Utrecht|Bisschop van Utrecht]]<br />1455 - 1456<br />
| vorige = [[Rudolf van Diepholt]]<br />
| volgende = [[David van Bourgondië]]<br />
}}<br />
{{EindOpvolging}}<br />
{{StartOpvolging}}<br />
{{OpvolgingCombi<br />
| lijst = [[Proosdij van Sint-Donaas in Brugge|Proost van Sint-Donaas in Brugge]]<br />1456 - 1467<br />
| vorige = [[Lodewijk van Bourbon]]<br />
| volgende = [[Antonius Hanneron]]<br />
}}<br />
{{EindOpvolging}}<br />
{{StartOpvolging}}<br />
{{OpvolgingCombi<br />
| lijst = [[Lijst van proosten van het Sint-Servaaskapittel te Maastricht|Proost van Sint-Servaas te Maastricht]]<br />1467 - 1470<br />
| vorige = [[Antonius Hanneron]]<br />
| volgende = [[Evert Zoudenbalch (1424-1503)|Evert Zoudenbalch]]<br />
}}<br />
{{EindOpvolging}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Brederode, G}}<br />
[[Categorie:Huis Brederode|Gijsbrecht]]<br />
[[Categorie:Domproost van Utrecht|Gijsbrecht]]<br />
[[Categorie:Prins-bisschop van Utrecht|Gijsbrecht]]<br />
[[Categorie:Proost van Sint-Donaas]]<br />
[[Categorie:Proost van Sint-Servaas]]<br />
[[Categorie:Bisschop in de Nederlanden in de 15e eeuw]]<br />
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 15e eeuw]]<br />
[[Categorie:Kanselier van Vlaanderen]]</div>Colani