Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-12-03T07:54:57Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox persoon
| naam = Geerto Snijder
| afbeelding = Geerto Snijder in 1941.jpg
| onderschrift = Snijder (1941)
| volledigenaam =
| geboortenaam =
| bijnaam =
| geboorteplaats = [[Winterswijk (plaats)|Winterswijk]]
| geboortedatum = [[25 juni]] [[1896]]
| sterfplaats = [[Duitsland]]
| sterfdatum = [[6 oktober]] [[1992]]
| nationaliteit =
| land = {{NL}}
| beroep = archeoloog
| bekendvan =
| religie =
| politiek =
| zieook =
| website =
| handtekening =
| portaal = Wetenschap & Technologie
}}
'''Geerto Aeilko Sebo Snijder''' ([[Winterswijk (plaats)|Winterswijk]], [[25 juni]] [[1896]] - [[Duitsland]], [[6 oktober]] [[1992]]) was een [[Nederland|Nederlands]] [[archeoloog]] en [[nationaalsocialisme|nationaalsocialistisch]] [[ambtenaar]].

==Jeugd- en vormingsjaren==
Na zijn lagereschooltijd in Winterswijk te hebben doorgebracht, doorliep Geerto Snijder het [[Utrechts Stedelijk Gymnasium]]. Hij bleek de knapste jongen van zijn klas. Een van zijn klasgenoten daar was [[Tobie Goedewaagen]], die hij later weer zou tegenkomen, toen zij beiden in het nationaalsocialistische bestuur belandden. In [[1914]] ving hij zijn studie Klassieke Talen aan, die hij in [[1920]] ''cum laude'' zou afsluiten met een in het Latijn gestelde dissertatie, ''De forma matris cum infante sedentis apud antiquos''. Vlak voor en na zijn promotie maakte Snijder studiereizen naar [[Berlijn]] en [[Wenen]]. Hij deed er vele Duitse vrienden op. In [[1922]] trouwde hij met een Duitse fabrikantendochter. Dit huwelijk zal zijn hang naar Duitsland versterkt hebben. Vanaf [[1928]] raakt Snijder betrokken bij de [[Nederlandsch-Duitse Vereeniging]], waar hij zich jaren achtereen inzette voor verbetering van de betrekkingen tussen beide landen.

==Wetenschapper==
In 1928 werd Snijder benoemd tot [[buitengewoon hoogleraar]] in de [[archeologie]] aan de [[Universiteit van Amsterdam]]. Zijn wellicht grootste prestatie was de totstandkoming van het [[Allard Pierson Museum]], dat in november [[1934]] werd geopend. Zijn bemoeienissen met dit museum hadden Snijder in binnen- en buitenland grote waardering gebracht. Zijn wetenschappelijk onderzoekswerk en zijn vele publicaties vielen een goede ontvangst ten deel. Voor [[1940]] was Snijder een in binnen- en buitenland zeer gerespecteerd geleerde. Een Brits contact van belang was de archeoloog [[A.W. Lawrence]] (1900-1991), hoogleraar in Cambridge, auteur van een reeks standaardwerken over klassieke beeldhouwkunst en architectuur, en broer annex literair executeur van de archeoloog en guerrillaleider [[T.E. Lawrence]] (1888-1935). In de laatste jaren voor de [[Tweede Wereldoorlog]] kwam Snijders wetenschappelijke werk steeds meer op de tweede plaats in vergelijking met zijn ijveren voor de nieuwe Duitse nationaalsocialistische orde. Snijders zeer positieve visie op Duitsland was namelijk sterk beïnvloed door de ontwikkelingen aan onze Oostgrens. Dit viel ook op in Duitsland zelf. In [[1937]] ontving hij daar de Goethe-medaille voor Kunsten en Wetenschappen voor zijn archeologische prestaties. In [[1938]] ontving hij uit de handen van [[Adolf Hitler|Hitler]] zelf het Kruis van Verdienste van de Orde van de Duitse Adelaar ''erster Stufe''. In die jaren heeft Snijder besloten om, waar hij maar kon, zijn bijdrage te leveren aan de uiteindelijke overwinning van het nationaalsocialistische Duitsland.

==De Tweede Wereldoorlog==
[[Bestand:Martin Seidel (NSDAP), Seyss-Inquart, Geerto Snijder and Mayor E.J. Voûte, 1941.jpg|thumb|V.l.n.r.: Seidel, [[Arthur Seyss-Inquart|Seyss-Inquart]], Snijder en [[Edward Voûte|Voûte]] (1941)]]
Al direct na de capitulatie op [[14 mei]] [[1940]] werd Snijder een actieve collaborateur. Naar eigen zeggen deed hij dat vanuit zijn wens om Nederland een eigen plaats te kunnen geven in het in zijn ogen onontkoombare Duitse nationaalsocialistische Europa. Op verzoek van [[Seyss-Inquart]] had Snijder zich belast met de oprichting van de ''Nederlandse Kultuurkring''. Op [[28 september]] 1940 vond in [[Pulchri Studio]] te [[Den Haag]] de oprichtingsbijeenkomst plaats.{{Bron?|1=De Volkskrant van 30 september 1940 meldt op de voorpagina: Er heeft zich, naar thans gebleken is, in ons land /reeds kort na de oorlog/ een Nederlandse Kultuurkring gevormd (...), zie Delpher|2=2022|3=11|4=18}} De twee doelstellingen ervan waren:
#samenwerking met Duitsland op cultureel vlak;
#de zorg voor een zelfstandig Nederlands cultuurleven.<br />
Ook werkte Snijder mee aan de oprichting in februari [[1941]] van de ''Nederlandsche Duitsche Kultuurgemeenschap''. [[Anton Mussert|Mussert]] sprak zich al snel uit tegen beide gremia, beducht als hij was voor een te sterke Duitse invloed op beide velden. In november [[1940]], vlak na de oprichting ervan, had Snijder zich aangemeld als lid van de [[Nederlandse SS]]. Pas vele maanden later, in juli [[1941]] meldde hij zich aan als lid van de [[Nationaal-Socialistische Beweging]] (NSB).

In november 1940 wees Snijder een Duits aanbod van de hand om secretaris-generaal te worden van het nieuwe [[Departement van Opvoeding, Wetenschap en Kultuurbescherming]]. Hij suggereerde in zijn plaats [[Jan van Dam]], die de functie inderdaad accepteerde. In dat eerste jaar van de bezetting is Snijder vooral betrokken geweest bij diverse pogingen om cultureel hooggeplaatste Nederlanders te winnen voor de nationaalsocialistische idee van de nieuwe orde. In het verlengde daarvan moeten zijn activiteiten voor de ''Nederlandsche Kultuurraad'', waarvan Snijder de president was, worden gezien. Deze raad vergaderde op [[3 december]] [[1941]] voor de eerste keer. Hij functioneerde volgens het zogenaamde ''Führerprinzip'', waarbij de raadspresident alle besluiten nam. Deze Kultuurraad was qua bevoegdheid gelijkgesteld aan een ministerie en hij had tot taak het Nederlandse culturele leven gade te slaan, met adviezen te ondersteunen en door initiatieven op te wekken. De werkgebieden van de raad waren: [[beeldende kunst]], [[bouwkunst]], [[kunstnijverheid]], [[muziek]], [[letterkunde]], [[Theater (voorstelling)|theater]], [[dans]], [[Film (cinematografie)|film]], [[omroep]], wetenschappelijk onderzoek, ''Volkstumspflege'', [[monumentenzorg]], [[natuurbescherming]], museumwezen en [[heemkunde]]. De raad kon alle departementen ongevraagd van advies dienen en de departementen waren gehouden deze adviezen serieus te overwegen. Hoewel de raad in theorie dus een invloedrijk orgaan was, is er in de praktijk vrijwel niets op initiatief van de raad tot stand gekomen. In [[1943]] werd Snijder ook voorzitter van de [[Volksche Werkgemeenschap]]. Dit was een soort mantelorganisatie van de [[Nederlandsche SS]] en zij had tot doel de gemeenschappelijke afkomst en erfgoed van het Nederlandse en het Duitse volk te bestuderen. Later veranderde haar nam in [[Germaansche Werkgemeenschap Nederland]]. Ook in deze functie heeft Snijder niets blijvends tot stand gebracht.

==Na de oorlog==
Eind april [[1945]] werd Snijder gearresteerd in Boekelo. Pas vier jaar later werd hij berecht, waarbij hij werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van 12 jaar. Hij had A.W. Lawrence gevraagd een ontlastende verklaring voor hem te schrijven, maar Lawrence weigerde. In [[1953]] werd hij vervroegd in vrijheid gesteld. Spoedig daarop is hij met zijn gezin vertrokken naar Duitsland, waar hij in 1992 op 96-jarige leeftijd is overleden, nadat nog een tiental boekpublicaties van zijn hand het licht hadden gezien.

== Externe links ==
* [https://repertorium.library.uu.nl/collectie/snijder Collectie Snijder bij Universiteit Utrecht]
* [https://albumacademicum.uva.nl/id/id000590 Snijder in Album Academicum UvA]
* [https://www.folia.nl/actueel/140026/uva-geheimen-hoe-twee-uva-hoogleraren-nederland-moesten-germaniseren 'Hoe twee UvA-hoogleraren Nederland moesten germaniseren'. In: ''Folia'', 14 sept. 2020]

{{Appendix|2=
* [[Peter Jan Knegtmans]], Paul Schulten & [[Jaap Vogel]], ''Collaborateurs van niveau: opkomst en val van de hoogleraren [[Jaap Schrieke|Schrieke]], Snijder en [[Jan van Dam|Van Dam]]''. Vossiuspers AUP, Amsterdam, 1996. ISBN 90-5629-002-9.
}}
{{Bibliografische informatie}}
{{Navigatie fascisme en nationaalsocialisme in Nederland}}

{{DEFAULTSORT:Snijder, Geerto}}
[[Categorie:Nederlands archeoloog]]
[[Categorie:Nederlands collaborateur in de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:Hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam]]
[[Categorie:NSB-lid]]
[[Categorie:SS-lid]]

Geerto Snijder - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd