https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=EvergislusEvergislus - Bewerkingsoverzicht2026-05-30T14:50:04ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Evergislus&diff=151176&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2024-11-21T02:01:41Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox heilige<br />
| naam = Evergislus<br />
| geboortedatum = <br />
| geboorteplaats = <br />
| sterfdatum = ca 594?<br />
| sterfplaats = [[Tongeren (stad)|Tongeren]]?<br />
| feestdag = [[28 maart]]<br />
| vereerd_bij = [[Rooms-Katholieke Kerk]]<br />
| afbeelding = Glasfenster von Saint Evergislus (cropped).jpg<br />
| onderschrift = Evergislus op een gebrandschilderd raam in de [[Onze-Lieve-Vrouwebasiliek (Tongeren)]]<br />
| titels = [[Lijst van bisschoppen van Maastricht|bisschop van Maastricht]]<br />
| zaligverklaring_datum = <br />
| zaligverklaring_plaats = <br />
| zaligverklaring_door = <br />
| heiligverklaring_datum = <br />
| heiligverklaring_plaats = <br />
| heiligverklaring_door = <br />
| attributen = <br />
| schrijn = <br />
| oppressie_datum = <br />
| oppressie_door = <br />
| controverse = <br />
}}<br />
De heilige '''Evergislus''' of '''Ebregisus''' of '''Everigisil''' ([[Tongeren (stad)|Tongeren]]/[[Keulen (stad)|Keulen]]?, 6e eeuw) was volgens de overlevering de vijfde [[Lijst van aartsbisschoppen van Keulen|bisschop van Keulen]] en volgens een andere (minder betrouwbare) overlevering de vijftiende [[Bisdom Maastricht|bisschop van Maastricht]]. Omdat de bisschopszetel van het bisdom Tongeren-Maastricht later naar [[Luik (stad)|Luik]] werd overgebracht en de bisschoppen zich nog lang 'bisschop van Tongeren' bleven noemen, geldt hij tevens als de vierentwintigste [[Lijst van prins-bisschoppen van Luik|bisschop van Tongeren]]. Zijn feestdag wordt in het bisdom Keulen op [[24 oktober]] gevierd; in het bisdom Tongeren-Maastricht-Luik op [[28 maart]]. Evergislus is de [[schutspatroon]] van de [[glazenier]]s en het Keulse schildersambacht.<br />
<br />
== Levensbeschrijving en legende ==<br />
Evergislus wordt door [[Gregorius van Tours]] meermaals genoemd als bisschop van Keulen, echter steeds in de verleden tijd. Zijn dood zou om die reden vóór het jaar 594 geplaatst moeten worden. Evergislus zou volgens sommige bronnen geboren zijn in Tongeren; volgens andere bronnen zou hij in Tongeren zijn overleden. Volgens een elfde-eeuwse legende zou hij een leerling zijn geweest van de heilige [[Severinus van Keulen|Severinus]], die hem in Keulen tot diaken wijdde en hem aanwees als zijn opvolger als bisschop van [[Aartsbisdom Keulen|Keulen]]. Ook zou hij in [[Xanten]] een kerk hebben gesticht en was hij diplomaat in opdracht van koning [[Childebert II]].<br />
<br />
Sommige bronnen vermelden dat hij door struikrovers werd vermoord en in een kapel van de [[Onze-Lieve-Vrouwebasiliek (Tongeren)]] werd begraven. Volgens [[Heriger van Lobbes]] werd hij in de 'villa Trutmonia', in het bisdom Tongeren, vermoord en begraven. Dit zou de plaats Termogne kunnen zijn, gelegen aan de [[Via Belgica]].<ref>De la Haye (1985), p. 51.</ref> Volgens andere schrijvers lag Trutmonia in het bisdom Keulen ([[Dortmund]]?). De Keulse bisschop [[Bruno de Grote]] liet op 28 maart 955 het gebeente van Evergislus vanuit Trutmonia naar Keulen overbrengen en het aldaar in een kostbaar [[reliekschrijn]] in de St.-Ceciliakerk bijzetten ([[translatiefeest|translatio]]).<br />
<br />
== Nalatenschap ==<br />
In Maastricht bestond in de Middeleeuwen een [[kerspel]] en een kapel gewijd aan de heilige Evergislus. De [[Sint-Evergisluskapel]] (of Sint-Everarduskapel), op de hoek van de [[Maastrichter Brugstraat]] en de [[Kesselskade]] (toen Bokstraat geheten), eigendom van het [[Kapittel van Onze-Lieve-Vrouwe te Maastricht|Onze-Lieve-Vrouwekapittel]], werd in de zeventiende eeuw afgebroken.<ref>Ubachs/Evers (2005), p. 166: 'Everarduskapel, Sint-'; p. 167: 'Evergisluskapel, Sint-'.</ref> In de collectie van het [[Bonnefantenmuseum]] bevindt zich een [[kapiteel]] dat uit deze kapel afkomstig zou zijn.<ref>Den Hartog (2002), p. 511.</ref> In het [[aartsbisdom Keulen]] zijn twee kerken aan de heilige Evergislus gewijd: in [[Bornheim (Noordrijn-Westfalen)|Bornheim-Brenig]] en in [[Bad Godesberg|Bad Godesberg-Plittersdorf]].<br />
<br />
[[Gebrandschilderd glas|Gebrandschilderde ramen]] die Evergislus voorstellen zijn aanwezig in de [[Dom van Keulen]] en de [[Onze-Lieve-Vrouwebasiliek (Tongeren)]].<br />
<br />
Eind 2011 werd in Keulen het reliekschrijn van Evergislus opnieuw geopend; daarbij kwam een oorkonde uit 1270 aan het licht, geschreven door de toenmalige bisschop van Regensburg, [[Albertus Magnus]]. Ook latere openingen van het schrijn zijn gedocumenteerd. De beenderen in het schrijn behoorden aan twee mensen toe; sporen van een gewelddadige dood werden niet aangetroffen.<br />
<br />
== Externe links ==<br />
* Uittreksels (vertaald naar het Nederlands) uit Gregorius' ''Gloria Martyrum'' met betrekking tot Evergislus ([http://www.heiligen.net/heiligen/10/24/10-24-0594-evergislus.php 'Evergislus' in HeiligenNet])<br />
* Artikel over de opening van het schrijn in 2011 in [http://www.ksta.de/koeln-uebersicht/st--evergislus-urkunde-von-albertus-magnus-gefunden,16341264,12008458.html ''Kölner Stadtanzeiger'']<br />
<br />
{{Appendix||2=<br />
== Geraadpleegde literatuur, verwijzingen ==<br />
* {{aut|[[Régis de la Haye|Haye, Régis de la]]}} (1985): ''De bisschoppen van Maastricht''. Vierkant Maastricht #5. Stichting Historische Reeks Maastricht, Maastricht. {{ISBN|90-70356-23-6}}<br />
* {{en}} {{aut|[[Elizabeth den Hartog|Hartog, Elizabeth den]]}} (2002): ''Romanesque Sculpture in Maastricht''. Bonnefantenmuseum, Maastricht. {{ISBN|9072251318}}<br />
* {{aut|[[Pierre Ubachs|Ubachs, Pierre J.H.]], en [[Ingrid Evers|Ingrid M.H. Evers]]}} (2005): ''[[Historische Encyclopedie Maastricht]]''. Walburg Pers, Zutphen / [[Regionaal Historisch Centrum Limburg|RHCL]], Maastricht. {{ISBN|90-5730-399-X}}<br />
----<br />
{{References|2=2|90%}}<br />
}}<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
<br />
{{StartOpvolging}}<br />
{{OpvolgingCombi|<br />
| lijst = [[Lijst van bisschoppen van Maastricht|Bisschop van Maastricht]]?<br>eind 6e eeuw<br />
| vorige = [[Gondulfus van Maastricht|Gondulfus]]<br />
| volgende = [[Joannes Agnus]]<br />
}}<br />
{{EindOpvolging}}<br />
<br />
[[Categorie:Heilige in het christendom]]<br />
[[Categorie:Duits heilige of zalige]]<br />
[[Categorie:Merovingisch heilige]]<br />
[[Categorie:Bisschop van Maastricht]]<br />
[[Categorie:Bisschop van Keulen]]<br />
[[Categorie:Bisschop in de Nederlanden in de 6e eeuw]]</div>Colani