Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Zijbalk liturgisch gerei}} Een '''doopvont''' (van het Latijn ''fons'' = bron) of '''doopbekken''' is in christelijke kerken een waterbekken dat voor het bewaren van het doopwater en de toediening van de doop wordt gebruikt. Het bassin is gemaakt van hout, (natuur)steen of (edel) metaal. In moderne gebouwen wordt ook weleens glas als materiaal t...'

2024-10-29T11:04:17Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Zijbalk liturgisch gerei}} Een '''doopvont''' (van het Latijn ''fons'' = bron) of '''doopbekken''' is in christelijke kerken een waterbekken dat voor het bewaren van het doopwater en de toediening van de doop wordt gebruikt. Het bassin is gemaakt van hout, (natuur)steen of (edel) metaal. In moderne gebouwen wordt ook weleens glas als materiaal t...'

Nieuwe pagina

{{Zijbalk liturgisch gerei}}
Een '''doopvont''' (van het [[Latijn]] ''fons'' = bron) of '''doopbekken''' is in [[Christendom|christelijke]] [[Kerkgebouw|kerken]] een [[waterbekken]] dat voor het bewaren van het [[wijwater|doopwater]] en de toediening van de [[doop (sacrament)|doop]] wordt gebruikt.

Het bassin is gemaakt van [[hout]], [[Steen (materiaal)|(natuur)steen]] of [[metaal|(edel) metaal]]. In moderne gebouwen wordt ook weleens [[glas]] als materiaal toegepast. De doorsnede varieert van circa 50 centimeter tot anderhalve meter.

Wanneer de doop door onderdompeling plaatsvindt, is er een groter waterbassin nodig, zeker wanneer de doper samen met de dopeling te water gaat. Kleinere gemeenschappen wijken hiervoor wel uit naar zwembaden.

== Vorm en symboliek ==
In [[lutheranisme|lutherse]] kerken komen veel doopvonten voor die de vorm van een schelp hebben. Vooral in [[Duitsland]], [[Zweden]] en [[Denemarken]] wordt het bekken vaak vastgehouden door een zittende of knielende doopengel, een gebeeldhouwde engelenfiguur (zie onderstaande 2e foto).

De vorm van een vont kan extra [[symbool|symbolische]] waarde hebben. Een driehoekvorm geeft de [[drie-eenheid]] aan. De meeste doopvonten zijn cirkelvormig of achthoekig. In dat laatste geval betekent het getal acht zowel de nieuwe [[schepping]], als de achtste dag na [[Jezus (traditioneel-christelijk benaderd)|Jezus]]' geboorte, waarop de [[Circumcisie|besnijdenis]] plaatsvond.

== Katholicisme ==
In [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholieke]] kerken en [[Kathedraal|kathedralen]] wordt de doopvont meestal opgesteld in een aparte[doopkapel, die zich doorgaans dicht bij het portaal van de kerk bevindt. De doopvont kan ook buiten het hoofdgebouw, in een [[baptisterium]] staan. De Doopschelp heeft normaal altijd een koperen deksel, terwijl het bekken vaak uit natuursteen is gehouwen, zoals marmer of arduin.

Het bassin bevat gewijd doopwater, in sommige kerken wordt het water gewijd voordat het in de doopvont wordt gegoten. In de [[paaswake]] wordt nieuw doopwater gewijd, dat gebruikt zal worden bij doopsels tussen [[Pasen]] en [[Pinksteren]].

Bij de doopvont plaatst men bij elk doopsel de [[paaskaars]]. Na de [[paastijd]] blijft deze paaskaars opgesteld bij de doopvont in de [[Baptisterium|doopkapel]]. Hieraan worden bij doopsels de doopkaarsen ontstoken.

== Protestantisme ==
In het [[protestantisme]] is het doopvont meestal opgesteld in het [[Liturgie|liturgisch centrum]], voor in de [[kerkzaal]]. Mocht er een [[dooptuin]] aanwezig zijn, dan is het doopvont daar geplaatst. Wijding van het water of het vont is in [[Calvinisme|calvinistische]] kerken ongebruikelijk. In het protestantisme is het gebruikelijk over het doopvont (onzijdig) te spreken.

== Bekende en merkwaardige doopvonten ==
* [[Reinier van Hoei|Doopvont van Reinier van Hoei]] in de [[Sint-Bartolomeüskerk (Luik)|Sint-Bartolomeüskerk]] te [[Luik (stad)|Luik]] (1107 - 1118)
* Doopvont van Hildesheim (1240)
* Doopvont door [[Jacopo della Quercia]] in het [[Kathedraal van Siena#Baptisterium|Baptisterium]] in [[Siena (stad)|Siena]] (1417 – 1431)
* Doopvont door [[Aert van Tricht]] in de [[Sint-Janskathedraal ('s-Hertogenbosch)|Sint-Janskathedraal]] te [['s-Hertogenbosch]] (1492)

== Doopvontschelp ==
''[[Tridacna gigas]]'' (de [[doopvontschelp]]) is een [[tweekleppig]] weekdier uit de [[Grote Oceaan]] waarvan de schelpen een tot anderhalve meter groot kunnen worden. De soort is beschermd, maar voorheen werden de schelpen daadwerkelijk als doopvont gebruikt.

<gallery heights="100px" widths="100px" class="center">
Elisabeth doopvont.jpg|Doopvont in de St. Elisabethskerk te [[Grave (plaats)|Grave]]
Vor Frue Kirke Copenhagen font.jpg|Doopvont in de [[Onze-Lieve-Vrouwekerk (Kopenhagen)|Onze-Lieve-Vrouwekerk te Kopenhagen]]
Doopvontkerkhoeseltvroeggotisch_1250_24-02-2008_17-12-37_24-02-2008_17-12-37.jpg|Laat-romaans [[Maaslandse kunst|Maaslands]] doopvont (ca. 1250) in de Sint-Stephanuskerk te [[Hoeselt]]
Urmitz, St. Georg - Taufstein (2021-06-07 Sp).jpg|Gotisch doopvont, rond 1500, in [[Urmitz]]
Doopvont Tereken Stoop-Zaman AD 2023.jpg|Neogotische doopvont uit [[Arduin (gesteente)|arduin]], met deksel in gedreven koper, Sint-Niklaas, kerk Sint-Jozef.
PisaBaptistry20020323 rectilinear.jpg|[[Baptisterium (Pisa)|baptisterium]] in Pisa.
</gallery>

[[Categorie:Doopvont| ]]

Doopvont - Bewerkingsoverzicht