Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-12-03T07:56:16Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox politicus Nederland
| naam = Dirk Frans Pont
| afbeelding = Dirk Frans Pont.jpg
| onderschrift =
| volledige naam = Dirk Frans Pont
| geboren = [[Zaandam]], [[4 april]] [[1893]]
| overleden = [[Hilversum]], [[14 februari]] [[1963]]
| huidige functie =
| sinds =
| partij = [[Nationaal-Socialistische Beweging|NSB]]
| titulatuur =
| tijdvak1 =
| functie1 =
| tijdvak2 =
| functie2 =
| tijdvak3 =
| functie3 =
| tijdvak4 =
| functie4 =
| website =
}}
'''Dirk Frans Pont''' ([[Zaandam]], [[4 april]] [[1893]] – [[Hilversum]], [[14 februari]] [[1963]]) was een [[Nederland]]s [[nationaalsocialisme|nationaalsocialistische]] politicus.

== Levensloop ==
Pont was afkomstig uit een protestants milieu, maar werd in zijn studententijd [[Katholicisme|katholiek]], mogelijk vanwege zijn katholieke verloofde. Pont ging na de middelbare school [[Rechtsgeleerdheid|rechten]] studeren. Hij werkte enkele jaren bij de Amsterdamsche Bank, maar had meer ambities in het openbaar bestuur. In 1925 werd hij op 32-jarige leeftijd burgemeester van de gemeente [[Uithoorn]], waar hij drie jaar bleef. Hierna werd hij burgemeester van de gemeente [[Hillegom]]. Op [[23 maart]] [[1937]] meldde hij zich aan als lid van de [[Nationaal-Socialistische Beweging]] (NSB) van [[Anton Mussert]], ondanks het officiële verbod op NSB-lidmaatschap voor katholieken (uitgevaardigd door het r.k. episcopaat) en eenzelfde verbod voor rijksambtenaren. Daarop werd hij bij [[Koninklijk Besluit]] van [[3 april]] 1937 "eervol", maar per direct ontslagen als burgemeester van Hillegom.

Op [[8 juni]] trad Pont toe als lid van de [[Eerste Kamer der Staten-Generaal|Eerste Kamer]] voor de NSB, zijn lidmaatschap eindigde op [[21 september]] 1937. Mussert benoemde hem in die maand tot chef van zijn kabinet. Ook deze benoeming bleek van korte duur, want in oktober van dat jaar stapte Pont uit de NSB na een conflict met Mussert over de te voeren koers van de NSB. In dit conflict was een groot aantal vooraanstaande NSB'ers betrokken, zoals [[Gerrit van Duyl|ds. G. van Duyl]], jhr. Mr. W. van de Goes van Naters, J.H.C. Valckenier Kips jr., de statenlieden J.F. Stähle en dr. J.F.B. van Hasselt, het oud-hoofd van de [[Weerbaarheidsafdeling]], J. Hogewind, diens secretaris R. Spoelstra en vele anderen. Het conflict had verscheidene oorzaken: het catastrofale verlies van de verkiezingen van 1937, de in de ogen van velen ongewenste toenadering tot de volkse, radicale stroming rond [[Meinoud Rost van Tonningen|Rost van Tonningen]] en het terugtreden van veel prominente NSB'ers als bijvoorbeeld W.G. Nieuwenkamp, Musserts financieel adviseur, leider van het Strijd- en Verkiezingsfonds van de NSB en directeur van het [[Nationaal Tehuis]].

Na de Duitse invasie van mei [[1940]] zagen dr. [[Friedrich Wimmer]], ''Generalkommissar für Verwaltung und Justiz'' (bestuur en justitie) en [[Karel Johannes Frederiks|K.J. Frederiks]] in hem een goede kandidaat voor diverse bestuursfuncties, waaronder het commissarisschap van de provincie [[Noord-Brabant]] en het burgemeesterschap van de gemeenten [[Den Haag]] en [[gemeente Amsterdam|Amsterdam]]. In [[1940]] werd Pont lid van [[Zwart Front|Nationaal Front]] van [[Arnold Meijer]]. In augustus [[1941]] meldde Pont zich aan voor het eerste contingent van het [[Vrijwilligerslegioen Nederland|Vrijwilligers Legioen Nederland]]. Hij weigerde echter om te worden opgenomen in de [[Waffen-SS]]. Aan het [[Oostfront (Tweede Wereldoorlog)|oostfront]] bij [[Veliki Novgorod|Novgorod]] werd hij in de rang van [[Obersturmführer]] benoemd tot ''Ortskommandant''. Aan echte gevechtshandelingen heeft hij waarschijnlijk nooit deelgenomen. Pont verklaarde zelf nooit een schot te hebben gelost.

Op instigatie van Wimmer keerde Pont terug naar Nederland. Eind [[1941]] werd hij opnieuw lid van de NSB. In het najaar van 1942 werd hij benoemd tot burgemeester van de gemeente [[Apeldoorn (gemeente)|Apeldoorn]], hetgeen hij tot het eind van de oorlog bleef. In de nadagen van zijn burgemeesterschap werd hij beschuldigd van corrupt gedrag, maar dat leidde niet tot vervolging. Pont was geen hardliner, hij had een eigengereid karakter en ging regelmatig in tegen de wensen van zijn partijleiding en de Duitse bezetter. Daarbij had hij niets met het [[antisemitisme]], hij nam in 1941 zelfs twee joden in dienst die door anti-joodse maatregelen hun baan hadden verloren. Pont was echter niet bij machte iets tegen de razzia's op de joodse bevolking van Apeldoorn te doen.

Na de oorlog werd hij opgepakt en veroordeeld tot een gevangenisstraf van 3,5 jaar. Zijn detentie eindigde op [[17 april]] [[1948]]. Hem werd tevens zowel het actieve als het passieve kiesrecht ontzegd en hij mocht geen publieke ambten meer bekleden. Zijn dienst in het Vrijwilligers Legioen Nederland werd beschouwd als deelname aan een vreemde krijgsdienst, waardoor hij automatisch zijn Nederlanderschap verloor. Dit kreeg hij echter in 1953 terug.

Pont bracht zijn laatste jaren in de luwte door. Hij leed aan hartklachten en overleed in 1963 op 69-jarige leeftijd in Hilversum. Zijn schoonzoon [[Jan de Sonnaville (burgemeester)|Jan de Sonnaville]] was na de oorlog burgemeester van [[Akersloot]].

{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Lijst van burgemeesters van Uithoorn|Burgemeester van Uithoorn]]<br />1925-1928
| vorige = [[Jan Matthijs van Meetelen|J.M. van Meetelen]]
| volgende = [[Gerardus Antonius Leonardus Maria Vos de Wael|G.A.L.M. Vos de Wael]]
}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Lijst van burgemeesters van Hillegom|Burgemeester van Hillegom]]<br />1928-1937
| vorige = [[Dirk Wentholt|D. Wentholt]]
| volgende = [[Otto Frans Antoine Hubert van Nispen tot Pannerden|Jhr. O.F.A.H. van Nispen tot Pannerden]]
}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Lijst van burgemeesters van Apeldoorn|Burgemeester van Apeldoorn]]<br />1942-1945
| vorige = [[Cornelis den Besten|C. den Besten]]
| volgende = [[Cypriaan Gerard Carel Quarles van Ufford|C.G.C. Quarles van Ufford]]
}}
{{EindOpvolging}}
{{Appendix|2=
* Jan de Roos en [[Thea de Roos-van Rooden]], ''Moed en overmoed: Een biografie van burgemeester Dirk Frans Pont (1893-1963)''. Verloren Hilversum, 2010. {{ISBN|9789087041847}}.
* [[Peter Romijn]], ''Burgemeesters in oorlogstijd: besturen tijdens de Duitse bezetting''. Balans, Amsterdam, 2006. {{ISBN|90-5018-771-4}}.
* De informatie op deze pagina, of een eerdere versie daarvan, is geheel of gedeeltelijk afkomstig van [http://www.parlement.com www.parlement.com]. Overname is toegestaan met bronvermelding.
}}
{{Navigatie fascisme en nationaalsocialisme in Nederland}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Pont, Dirk Frans}}
[[Categorie:Nederlands oorlogsburgemeester]]
[[Categorie:Burgemeester van Apeldoorn]]
[[Categorie:Burgemeester van Hillegom]]
[[Categorie:Burgemeester van Uithoorn]]
[[Categorie:Eerste Kamerlid]]
[[Categorie:NSB-politicus]]
[[Categorie:Nederlands collaborateur in de Tweede Wereldoorlog]]

Dirk Frans Pont - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd