https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Derde_ordeDerde orde - Bewerkingsoverzicht2026-04-17T13:58:07ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Derde_orde&diff=86452&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-04-07T18:46:35Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Het Predikheren grafsteen tertiaris (derde orde) Mechelen 13-09-2018.jpg|thumb|Grafsteen van een vrouwelijke tertiaris in een dominicanenklooster in [[Mechelen (stad)|Mechelen]], [[het Predikheren]]]]<br />
De '''derde orde''' is een niveau binnen een [[kloosterorde]] in de [[Rooms-Katholieke Kerk|Rooms-Katholieke]], [[Anglicaanse Kerk|Anglicaanse]] of [[Lutheranisme|Evangelisch-Lutherse Kerk]]. Leden van een derde orde worden '''tertiarissen''' of '''tertiaressen''' (vrouwelijk) genoemd. De ''eerste orde'' van de ordenfamilie bestaat uit mannelijke religieuzen die de gewone [[kloostergeloften]] hebben afgelegd. De ''tweede orde'' is de vrouwelijke tak. De derde orde omvat niet-gewijde gelovigen ([[Leek (christendom)|leken]]) die leven volgens een zogenaamde 'derde regel'. <br />
<br />
==Regulieren en seculieren==<br />
De derde orde wordt verdeeld in een reguliere en een seculiere tak. <br />
<br />
=== Reguliere derde orde ===<br />
Reguliere derde-ordeleden leven in [[convent]]en. Zij leggen geloften af (de "derde regel"), die echter minder streng zijn dan die van de eerste en tweede orde. Leden van de derde orde verschillen voor het oog van de wereld niet veel van andere kloosterlingen. Ze worden aangeduid als broeders en zusters.<br />
<br />
De meeste tertiarissenkloosters in de [[Zuidelijke Nederlanden]] werden na de komst van de Fransen in 1794 opgeheven en niet meer heropgericht. In de [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden|Noordelijke Nederlanden]] waren deze kloosters al als gevolg van de [[Reformatie]] verdwenen. Voorbeelden zijn: de [[Broeders van het Gemene Leven]] in [[Deventer]] (en andere plaatsen), het [[Sint-Paulusbroederklooster]] in [[Amsterdam]], het [[Catharinaklooster (Gouda)|Catharinaklooster]] in [[Gouda]], het [[Klooster Bethlehem (Utrecht)|Klooster Bethlehem]] in [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[de Beyart]] en het [[Faliezustersklooster]] in [[Maastricht]], het [[Bogaardenklooster (Brussel)|Bogaardenklooster]] in [[Brussel (stad)|Brussel]] en het [[Klooster van de Grauwzusters (Lo)|Grauwzustersklooster]] in [[Lo (Lo-Reninge)|Lo]].<br />
<br />
=== Seculiere derde orde ===<br />
Leden van een seculiere derde orde leven in de wereld. Sommigen hebben een eigen huis, baan en gezin. Seculiere leden leggen in het algemeen ook een plechtige belofte af, maar geen kloostergeloften. De bloeitijd van deze kerkelijke verenigingen lag in de eerste helft van de 20e eeuw. Derde-ordeverenigingen waren een belangrijk steunpunt voor katholieken in de [[Verzuiling|verzuilde]] stedelijke samenleving. Meestal waren er onderafdelingen voor mannen, vrouwen, jongens en meisjes, vaak geleid door franciscanen. Activiteiten bestonden uit gezamenlijke [[mis]]sen, [[bedevaart]]en, [[retraite]]s en ontspanning. In Maastricht hadden derde-ordeverenigingen in de jaren 1930 meer dan duizend leden, die bijeenkwamen in het Derde-Ordegebouw aan de Patersbaan, naast het [[Derde Minderbroedersklooster]] (geen derde-ordeklooster!). Het gebouw bezat een eigen bibliotheek en toneelaccommodatie ('Kleine Comedie').<ref>{{aut|[[Pierre Ubachs|Pierre J.H. Ubachs]] en [[Ingrid Evers|Ingrid M.H. Evers]]}} (2005): ''[[Historische Encyclopedie Maastricht]]'', p. 143: 'Derde orde' en 'Derde-Ordegebouw, Eerste'. Walburg Pers, Zutphen / [[Regionaal Historisch Centrum Limburg|RHCL]], Maastricht. {{ISBN|90-5730-399-X}}.</ref><br />
<br />
== Franciscaanse en andere orden ==<br />
De [[franciscanen]] kennen de meeste omvangrijke derde orde in België en Nederland. Deze tertiarissen volgen de derde regel van [[Franciscus van Assisi]] en omvatten naast broeder- en zusterkloosters ook lekengemeenschappen die zich tot de franciscaanse spiritualiteit aangetrokken voelden. In de 15e eeuw werden veel gemeenschappen van [[begijnen]] en [[begarden]] omgezet in franciscaanse tertiarissenkloosters, zoals de [[grauwzusters]], [[Faliezustersklooster|faliezusters]] en [[annunciaten]]. De meeste van deze kloosters bestaan niet meer, hoewel er in de 19e en 20e eeuw ook nieuwe kloosters binnen de reguliere tak van de Derde Orde van Sint-Franciscus (T.O.R.) zijn opgericht. De seculiere derde orde van de franciscanen wordt [[Orde van Franciscaanse Seculieren]] (O.F.S.) genoemd.<br />
<br />
Het archief (1851-1976) van de Derde Orde van de Franciscanen wordt beheerd door het [[Katholiek Documentatie Centrum]] in Nijmegen.<ref>[https://www.ru.nl/kdc/bladeren/archieven-thema/subpagina-archieven-thema/kerkelijk-godsdienstig-leven/archieven_van/archieven_i/derde-orde/ Derde Orde Apostolaat] archieftoegang bij [[Katholiek Documentatie Centrum|KDC]]</ref><br />
<br />
Er is ook een derde orde bij de [[Augustijnen (kloosterorde)|augustijnen]] (o.a. [[alexianen]], [[Zwarte Zusters van de H. Augustinus|zwartzusters]] en [[Orde van Maria Visitatie|visitandinnen]]), [[benedictijnen]] (humiliaten en celestijnen), [[dominicanen]] en de [[karmelieten]].<br />
<br />
Binnen de [[Oecumene|oecumenische gemeenschappen]] wordt onder andere de [[Gemeenschap van Taizé]] beschouwd als een derde orde.{{Bron?||2023|02|16}}<br />
<br />
{{Appendix|Referenties}}<br />
<br />
[[Categorie:Kloosterorde in het christendom]]<br />
[[Categorie:Franciscanen]]</div>Colani