https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=DecemberDecember - Bewerkingsoverzicht2026-05-30T05:54:26ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=December&diff=142915&oldid=prevColani op 3 nov 2024 om 19:382024-11-03T19:38:29Z<p></p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Zijbalk maandkalender zonder week|12}}<br />
[[Bestand:Les Très Riches Heures du duc de Berry décembre.jpg|thumb|Afbeelding bij de maand december in ''[[Les Très Riches Heures du duc de Berry]]'' (± 1410)]]<br />
[[Bestand:Book of hours Wolfgang Hopyl - KW 172 C 21 - 08r.jpg|thumb|December in het [[Getijdenboek Wolfgang Hopyl]]]]<br />
'''December''' (ook wel: ''wintermaand'', ''kerstmaand'', ''donkeremaand''<ref name="djansma">[http://home.kpn.nl/djansma/Volksweerkunde/Pagina_december/Pagina_01-12.htm Website over volksweerkunde van D. Jansma.] [https://web.archive.org/web/20220521192155/http://home.kpn.nl/djansma/Volksweerkunde/Pagina_december/Pagina_01-12.htm Gearchiveerd] op 21 mei 2022.</ref>) is de twaalfde en laatste [[maand]] van het [[jaar]] op de [[gregoriaanse kalender]] en telt 31 [[dag]]en. Vanwege de vele feestdagen wordt deze maand in Nederland en België informeel ook wel de feestmaand genoemd.<br />
<br />
De naam komt van het Latijnse woord voor 'tien', ''decem''. December was oorspronkelijk namelijk de tiende maand van het jaar, omdat tot 153 v. Chr. het [[Romeinse kalender]]jaar op 1 maart begon.<br />
<br />
== Gebeurtenissen ==<br />
* [[5 december]]: Sinterklaasavond of [[pakjesavond]] in Nederland<br />
* [[6 december]]: [[Sinterklaas]] in België<br />
* 6 december: [[Dag van de Grondwet (Spanje)|Día de la Constitución]], een [[Spanje|Spaanse]] feestdag<br />
* [[8 december]]: [[Onbevlekte Ontvangenis van Maria]]<br />
* [[21 december]]: [[zomerzonnewende]] ([[langste dag]]) op het [[zuidelijk halfrond]], [[winterzonnewende]] ([[kortste dag]]) op het [[noordelijk halfrond]] (zie ook [[dagduur]]).<br />
* [[24 december]]: [[Kerstavond]]<br />
* [[25 december|25]] en [[26 december]]: [[Kerstmis]]<br />
* [[31 december]]: [[oudjaar]]<br />
* Vanaf de eerste week tot de vierde week is het [[Advent (periode)|advent]].<br />
<br />
== Meteorologie ==<br />
December valt in het [[noordelijk halfrond]] voor twee derde in de [[astronomische herfst]] en voor een derde in de [[astronomische winter]]; op het [[zuidelijk halfrond]] zijn dat achtereenvolgens de astronomische [[astronomische lente|lente]] en [[astronomische zomer|zomer]]. De astronomische seizoenswisseling is rond 21 december (zie ook [[Winterzonnewende]]). December is hier de maand met de kortste [[dagduur]] en de langste nachten.<br />
<br />
Op het noordelijk halfrond is december de eerste maand van de [[meteorologische winter]], op het zuidelijk halfrond van de [[meteorologische zomer]].<br />
<br />
=== Weerstatistieken ===<br />
{{Zie ook|Zie [[Weerstatistieken december Nederland en België]].}}<br />
<br />
=== Weerspreuken ===<br />
*''December zacht en dikwijls regen, geeft weinig hoop op rijke zegen.''<br />
*''December mist, goud in de kist.''<br />
*''Kerstmis donker, wordt de boer een jonker.''<br />
*''Veel sneeuw op oudejaar, veel hooi in 't nieuwe jaar.''<ref>Nijkamp J., Rook R., Slijper H. en Zweers K. (1976). ''De 12 maanden van het jaar.'' Utrecht/Antwerpen: Het Spectrum.</ref><br />
*''Donder in de decembermaand, belooft veel wind in 't jaar aanstaand.''<ref name="djansma" /><br />
<br />
== Trivia ==<br />
* [[Oudnederlandse maandnamen|Oudnederlandse/puristische naam]]: ''wintermaand'' of ''sneeuwmaand''<br />
* Romeinse naam: ''December''<br />
* Joodse naam: ''Tebel''<br />
* De [[dierenriem|sterrenbeelden]] voor december zijn [[Boogschutter (sterrenbeeld)|Boogschutter]] en [[Steenbok (sterrenbeeld)|Steenbok]].<br />
<br />
==Afbeeldingen==<br />
<gallery widths="200" heights="200"><br />
Bestand:Trivulzio book of hours - KW SMC 1 - Calendar for the month of December - recto.jpg|December in het [[Trivulzio-getijdenboek]]<br />
Bestand:Book of Hours of Simon de Varie - KB 74 G37a - folio 099r.jpg| December in het [[getijdenboek van Simon de Varie]]<br />
Bestand:Book of hours by the Master of Zweder van Culemborg - KB 79 K 2 - folio 011r.jpg|December in het [[Koninklijke Bibliotheek 79 K 2|getijdenboek van de Meesters van Zweder van Culemborg]]<br />
Bestand:Bout Psalter-Hours - KB 79 K 11 - folio 012r.jpg|December in het [[Bout Psalter-getijdenboek]]<br />
Bestand:Ciclo dei mesi, novembre e dicembre.jpg|December (rechts), fresco in de Torre Aquila in [[Trente (stad)|Trente]]<br />
Bestand:Chronography of 354 Mensis December.png|De maand december, uit de ''[[Chronograaf van 354]]'' van de [[Oude Rome|Romeinse]] [[kalligraaf]] [[Furius Dionysius Filocalus|Filocalus]]<br />
</gallery><br />
<br />
== Externe links ==<br />
*[https://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/lijsten/maandextremen/december Weersextremen in december in Nederland], KNMI<br />
*[https://web.archive.org/web/20160504074500/http://www.meteo.be/meteo/view/nl/364083-December.html Weersextremen in december in België], meteo.be<br />
{{Appendix}}<br />
{{Navigatie maanden}}<br />
{{nld-maand-oud}}<br />
<br />
[[Categorie:Maand]][[Categorie:December| ]]</div>Colani