Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-04-23T09:54:24Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

Het '''debiet''' (ook wel ''flow rate'' of 'volumesnelheid' genoemd) is een [[natuurkundige grootheid]] voor een doorstromend medium uitgedrukt als de hoeveelheid van een [[vloeistof]] of [[Gas (aggregatietoestand)|gas]] per tijdseenheid. De grootheid wordt toegepast in de [[stromingsleer]], [[hydrologie]], [[Aardrijkskunde|geografie]], [[civiele techniek]], de [[meet- en regeltechniek]] en [[procestechniek]]. In de [[pomp (machine)|pomptechniek]] wordt vaak de term '''opbrengst''' gebruikt.

:<math>Q = \frac{V}{t}</math>

waarbij
* <math>Q</math> = debiet
* <math>V</math> = [[Inhoud (volume)|volume]]
* <math>t</math> = [[tijd]]

De grootheid wordt doorgaans uitgedrukt in de eenheid m3/s, maar waar dit in de praktijk leidt tot onhandige getallen, worden ook afgeleide eenheden gebruikt als m3/d, m3/h, l/s of l/h.

Debiet kan in plaats van volume ook als [[massa (natuurkunde)|massadebiet]] uitgedrukt worden (bijvoorbeeld als kg/s).

IUPAC<ref>International Union of Pure and Applied Chemistry ; https://iupac.org</ref> prefereert de symbolen <math>q_v</math><ref>https://goldbook.iupac.org/terms/view/V06642</ref> en <math>q_m</math><ref>https://goldbook.iupac.org/terms/view/M03720</ref> voor respectievelijk volume-debiet en massa-debiet, om verwarring met het symbool <math>Q</math><ref>https://goldbook.iupac.org/terms/view/H02752</ref> voor warmte te vermijden.

== Vloeistoffen ==
In de [[hydrologie]] staat debiet voor de hoeveelheid [[water]] die een stromende [[Watergang (wateroppervlak)|watergang]] per tijdseenheid transporteert of afvoert. Het jaar-gemiddelde debiet van de [[Rijn]] aan de [[Nederland]]s-[[Duitsland|Duitse]] grens bedraagt bijvoorbeeld 2200 m³ per seconde.

De [[debietmeter]] is een meetinstrument, waarmee het debiet van water gemeten kan worden door [[Buis (voorwerp)|buizen]] en pijpen. Het debiet van grotere waterlopen kan alleen berekend worden uit dwarsdoorsnedes en stroomsnelheidsmetingen, of stijgsnelheden van de waterspiegel in bassins aan het eind van de waterloop (stuwmeren).

Omgekeerd kan wanneer het debiet bekend is, de gemiddelde [[stroomsnelheid]] van het water op een zekere locatie worden bepaald door deze te [[delen]] door de oppervlakte van de [[Doorsnede (meetkunde)|doorsnede]] van de waterloop, v = Q / A, er geldt immers:
:<math>Q=A\,v</math>
waarbij
* <math>Q</math> het debiet,
* <math>A</math> de [[oppervlakte]] van de [[Doorsnede (meetkunde)|doorsnede]]
* <math>v</math> de [[snelheid]] van de vloeistof

In deze vorm heeft de formule een [[hydraulische analogie]] met de [[wet van Ohm]] (U = I · R) voor elektriciteit, waarbij Q ↔ U, A ↔ R en v ↔ I. Hierdoor kan stroming van water gemodelleerd worden in een [[analoge computer]].

De dwarsdoorsnede-gemiddelde stroomsnelheid in [[Rijn]]takken in Nederland varieert van 0,5 tot 1,5 m/s, corresponderend met een ''A'' van resp. 4400 tot 1500 m2.

== Gassen ==
Bij gassen onder druk wordt het debiet vaak teruggerekend naar het debiet bij atmosferische druk (101,3 k[[Pascal (eenheid)|Pa]] of 1,013 bar) en een standaardtemperatuur. Bij een druk van 100 bar is één m³ nog maar 10 liter. Het debiet van een [[aardgas]]put kan dan bijvoorbeeld 50 000 Nm³/dag zijn (waarbij de '''N''' staat voor 'Normaal'), het ongecorrigeerde debiet zou dan maar 500 m³/dag zijn.

==References==
{{Reflist}}

== Externe links ==
* [http://edepot.wur.nl/14699 Handboek debietmeten in open waterlopen]

[[Categorie:Aardwetenschappen]]
[[Categorie:Vloeistofdynamica| ]]

Debiet - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd