https://wikitest.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=CruijffianismeCruijffianisme - Bewerkingsoverzicht2026-04-27T06:23:27ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wikitest.nl/index.php?title=Cruijffianisme&diff=171276&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2025-08-20T10:03:03Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Cruyff1987.jpg|thumb|275px|[[Johan Cruijff]] (1987).]]<br />
Het '''Cruijffianisme''' is een term voor de spelopvatting in de [[voetbal]]sport die in de loop der jaren is ontwikkeld door [[Johan Cruijff]]. De speelstijl wordt beschouwd als onderstroom van het [[totaalvoetbal]] en wordt voornamelijk met succes uitgevoerd in [[Nederland]] en [[Spanje]], maar is inmiddels ook in tal van landen in gebruik, zowel op nationaal niveau als op clubniveau. Het Cruijffianisme wordt veelal door lyrische sportjournalisten [[Hyperbool (stijlfiguur)|hyperbolisch]] beschreven als een [[religie]].<ref name="Hard Gras" /><br />
<br />
== Achtergrond ==<br />
Vanaf de [[1970-1979|jaren zeventig]] veranderde [[Johan Cruijff]] met het [[totaalvoetbal]] radicaal de uitgangspunten van de [[voetbal]]sport vergeleken met de vroegere opvattingen over het spel: Het voetbal werd opnieuw uitgevonden als een spel voor technisch begaafde ploegen. Dit deed hij eerst met de trainer [[Rinus Michels]] en na verloop van tijd, waarin het spel sneller en harder werd, volmaakte hij de spelwijze verder alleen. Hij zag winnen en attractief spel als onlosmakelijk met elkaar verbonden. De creatieve en opwindende voetbalstijl bleef de basis van Cruijffs opvattingen over voetbal. Deze spelopvattingen leverden hem als speler en trainer de nodige successen op en vervolgens ook veel aanhangers in binnen- en buitenland.<ref name="Hard Gras">{{nl}} Hard Gras - [https://books.google.fr/books?id=DIUBDAAAQBAJ&pg=PT140&dq=Cruijffianisme&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwib78qSjPPMAhUFWRoKHUWkAzMQ6AEIJDAB#v=onepage&q=Cruijffianisme&f=false God is dood, Cruijff niet], april 2016.</ref><ref>{{nl}} Öztürk, S. (2016). [http://www.vi.nl/premium-promo/deze-coaches-vertolken-de-visie-van-johan-cruijff-1.htm Deze coaches vertolken de visie van Johan Cruijff], ''Voetbal International'', 11 december. URL bezocht op 1 december 2016.</ref><br />
<br />
== Opvattingen ==<br />
[[Bestand:4-3-3-nl.svg|thumb|De 4-3-3 opstelling naar de spelopvattingen van Cruijff.]]<br />
{{Lijstbeg}}<br />
De hoofdlijnen van Cruijff's spelopvatting zijn:<br />
* De voetballers spelen in relatief vaste posities, maar met flinke mate van flexibiliteit. Opkomende [[vleugelverdediger]]s en spannende [[buitenspeler]]s zijn hier een voorbeeld van. Voorheen wisselden aanvallers, middenvelders en verdedigers voortdurend van plaats, met rotatie in het midden en op beide vleugels.<br />
* Ruimte creëren voor de ploeg en die onthouden aan de tegenstander.<br />
* Druk zetten op de tegenstander: doorgaans de spelmaker van de tegenstander voor de voeten lopen en door middel van opjagen de tegenstander dieper op de eerste helft te laten terugtrekken. Dit zorgde eveneens voor de hoge [[Buitenspel (voetbal)#Buitenspelval|buitenspelval]].<br />
* In het traditionele voetbal was het de taak van de [[Doelman (voetbal)|keeper]] om op de doellijn te blijven staan, maar Cruijff bedacht de keeper als [[Laatste man (voetbal)|laatste man]] en gaf daarmee zijn team de gelegenheid nog verder naar voren te gaan spelen.<ref group="noot">Voor het [[Wereldkampioenschap voetbal 1974|WK '74]] overtuigde Cruijff Michels ervan om [[Jan Jongbloed]] te selecteren, een 'meevoetballende' keeper, die regelmatig buiten het eigen strafschopgebied kwam.</ref><br />
* De getalenteerde creatieve speler staat altijd voorop omdat hij degene is die het team beter kan maken. Daarna past de trainer het systeem aan aan het individu.<ref name="Creativiteit" /><br />
<br />
Er zijn talloze verschillende manieren om totaalvoetbal te spelen, maar Cruijff had zelf de voorkeur zijn spelopvattingen toe te passen in een opstelling met het 4-3-3 systeem.<br />
<br />
== Aanhangers ==<br />
Een aantal voetbalcoaches en bestuurders zijn direct of indirect sterk beïnvloed door de spelopvattingen waar het Cruijffianisme voor staat en brengen de ideeën in praktijk:<br />
* De Franse voetbalcoach [[Arsène Wenger]]. Bij de komst van Wenger in [[1996]] werd [[Arsenal FC]], tot dan toe berucht om zijn saaie verdedigende voetbal, getransformeerd tot een Engelse versie van [[AFC Ajax|Ajax]] en [[FC Barcelona]] met [[Dennis Bergkamp]] en later [[Thierry Henry]] als sleutelspelers. Hij staat als trainer bekend om zijn geloof in de jeugd.<ref>{{nl}} HLN - [https://www.hln.be/hln/nl/1301/Premier-League/article/detail/1144928/2010/08/14/Arsene-Wenger-verlengt-contract-bij-Arsenal-tot-2014.dhtml Arsène Wenger verlengt contract bij Arsenal tot 2014], 14 augustus 2010.</ref><br />
* De Catalaanse trainer [[Josep Guardiola]], die ook wel ''"De spirituele zoon van Johan Cruijff"''<ref>{{nl}} Voetbal International - [http://www.vi.nl/nieuws/guardiola-is-naar-de-verkeerde-club-uit-manchester-gegaan.htm 'Guardiola is naar de verkeerde club uit Manchester gegaan']</ref> genoemd werd, boekte grote successen als hoofdtrainer van [[FC Barcelona]] met zijn verbeterde versie van het zogeheten ''[[Geschiedenis van FC Barcelona#Het Dream Team|Dream Team]]''. Zijn Cruijffiaanse spelopvattingen leverden een nieuwe variatie op het totaalvoetbal, waardoor FC Barcelona het [[tikitakavoetbal]] ging ontwikkelen.<ref name="Winner">{{nl}} {{aut|Winner, D.}} (2016). ''[https://books.google.fr/books?id=Me7_CwAAQBAJ&pg=PT15&dq=Cruijffianisme&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjauPyvi_PMAhXI2RoKHbIIAyUQ6AEIHTAA#v=onepage&q=Cruijffianisme&f=false De kerk van Cruijff]''. in Hard Gras N°107, april 2016.</ref> Hij zou zijn speelwijze later ook invoeren bij [[FC Bayern München]]<ref>{{en}} International - [http://www.vi.nl/nieuws/guardiola-met-bayern-ongeevenaard-goed-in-bundesliga.htm Guardiola met Bayern ongeëvenaard goed in Bundesliga], 14 mei 2016.</ref> en [[Manchester City FC]].<br />
* De Deense coach [[Morten Olsen]]. Speelde zelf met [[Deens voetbalelftal (mannen)|Denemarken]] totaalvoetbal als international met Cruijff's teamgenoten [[Jesper Olsen]], [[Søren Lerby]] en [[Jan Mølby]]. Als trainer van Ajax en bondscoach van Denemarken bleef hij Cruijff's filosofie in de praktijk uitvoeren.<br />
* De Italiaanse trainer [[Arrigo Sacchi]]. Bij [[AC Milan]] ontwikkelde hij een 4-4-2 variant waarin het totaalvoetbal tot uiting kwam. Met de Cruijff-protegés [[Marco van Basten]], [[Ruud Gullit]] en [[Frank Rijkaard]] behaalde hij grootse successen met on-Italiaans voetbal.<ref name="Sacchi" /><br />
* De Duitse voetbaltrainer [[Jürgen Klopp]]. Zijn ''gegenpressing''-tactiek, waarbij zijn spelers bij [[Borussia Dortmund]] (2008–2015) en later bij [[Liverpool FC]] een flinke mate van flexibiliteit hebben, zorgen voor de creatieve en opwindende voetbalstijl geïnspireerd op het totaalvoetbal van Cruijff en de spelopvattingen van Sacchi.<ref name="Sacchi">{{nl}} {{aut|Schulze, D.}} (2014). [https://books.google.fr/books?id=_ReYBAAAQBAJ&pg=PT119&lpg=PT119&dq=j%C3%BCrgen+Klopp+totaalvoetbal&source=bl&ots=udTr2FMrhG&sig=M087hkntUgwTKOlCet_OjhfF5iI&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjp0-zs2_PMAhUFrRoKHUcfBTQ4ChDoAQgtMAM#v=onepage&q=j%C3%BCrgen%20Klopp%20totaalvoetbal&f=false Guardiola]. Uitgeverij De Bezige Bij.</ref><br />
<br />
== Critici ==<br />
[[Bestand:DK-Chel15 (3).jpg|thumb|[[José Mourinho]] staat lijnrecht tegenover het Cruijffianisme.]]<br />
De creatieve en opwindende voetbalstijl waar het Cruijffianisme voor staat onderscheidt zich van het overgrote deel van andere voetbalcoaches die in mindere of meerdere mate altijd het winnen voorop stellen. De ''realistische'' spelopvattingen leveren resultaten op, maar staan vaak voor lelijk voetbal. Het [[catenaccio]] en de speelstijlen die daarvan afgeleid zijn, zoals het [[counter]]- en [[Lijst van uitdrukkingen en gezegden uit het sportcommentaar#Voetbal|betonvoetbal]], dienen als voorbeeld van de manier van voetbal die in sommige landen algemeen geaccepteerd zijn, maar bij de adepten van het Cruijffianisme veroordeeld worden.<br />
<br />
Critici van Cruijff vinden het totaalvoetbal eerder een ideaal dan een tactisch systeem. Zij verweten Cruijff overdreven idealistisch te zijn en onvoldoende geïnteresseerd in verdedigen.<ref name="Winner" /> Met name de defensief ingestelde spelopvattingen van [[José Mourinho]] staan lijnrecht tegenover het Cruijffianisme, wat de Portugese trainer regelmatig tot kritiek van [[Johan Cruijff]] zelf kwam te staan: ''"Het probleem zit 'm gewoon in het feit dat hij altijd voor het resultaat gaat. Daar is alles ondergeschikt aan, ook alle goede voetballers die hij rond heeft lopen. Het is denken op de korte termijn en daar heb ik niet zoveel mee."''<ref>{{nl}} Voetbal International - [http://www.vi.nl/nieuws/cruijff-weer-hetzelfde-liedje-met-mourinho.htm Cruijff: 'Weer hetzelfde liedje met Mourinho']</ref> Mourinho zelf is vaak misprijzend als het gaat om [[FC Barcelona]], [[Arsenal FC]]<ref>{{nl}} Algemeen Dagblad - [https://www.ad.nl/ad/nl/1052/Premier-League/article/detail/3597192/2014/02/14/Mourinho-over-mislukking-Wenger-Hij-is-specialist-in-het-falen.dhtml Mourinho over 'mislukking' Wenger: 'Hij is specialist in het falen'], 14 februari 2014.</ref> en andere bastions van het Cruijffianisme en uitte ook onder meer forse kritiek op Cruijff: ''"Ik wil niet dat hij me leert hoe ik met 4-0 moet verliezen in de [[Finale UEFA Champions League 1994|Champions League-finale]], dat wil ik niet leren."''<ref>{{nl}} Voetbalzone - [https://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=19450 Mourinho: 'Cruijff leert mij geen voetbal'], 9 oktober 2005.</ref><br />
<br />
Hoewel de Nederlandse trainer [[Louis van Gaal]] wel aanhanger is van het totaalvoetbal, wordt de Cruijffiaanse voetbalfilosofie wel door hem met mate bekritiseerd. Van Gaal gelooft allereerst in een systeem en geeft zijn spelers opdrachten die ze moeten uitvoeren, terwijl Cruijff de prioriteit legt op het vertrouwen in zijn meest getalenteerde creatieve spelers.<ref>{{nl}} Ajax Blog - [https://web.archive.org/web/20160629124555/http://ajax.blog.nl/ajax-nieuws/2013/10/14/ajax-legende-bergkamp-cruijff-gaal-wenger Ajax-legende Bergkamp: Cruijff = Van Gaal = Wenger], 14 oktober 2013</ref> Het in dienst van het team spelen staat daarmee lijnrecht tegenover creativiteit.<ref name="Creativiteit">{{nl}} Nu.Sport - [https://www.nu.nl/sport/2672035/van-gaal-brengt-ajax-niet-top.html 'Van Gaal brengt Ajax niet naar de top'], 19 november 2011.</ref><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Totaalvoetbal]]<br />
<br />
{{Appendix|1=alles|2=<br />
'''Voetnoten'''<br />
{{References|group=noot}}<br />
----<br />
'''Bronnen'''<br />
{{References}}<br />
}}<br />
<br />
[[Categorie:Voetbalterminologie]]<br />
[[Categorie:Johan Cruijff]]</div>Colani